ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΛΑΤΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΣΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΕΙΣΕΒΑΛΑΝ ΟΙ ΗΠΑ ΓΙΑ ΝΑ ΕΠΙΒΑΛΟΥΝ ΤΟ ΔΟΓΜΑ ΜΟΝΡΟΕ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ.

Χωρες της Λαττινικης Αμερικης στις οποιες εισεβαλαν οι ΗΠΑ για να επιβαλουν το Δογμα Μονροε επιτυχημενα και μη.

Γράφει ο ΑΛΩΠΗΞ

Όπως είναι γνωστό καθόλη την διάρκεια της ιστορίας υπήρξαν συχνές επαναλήψεις και εισβολές των ΗΠΑ σε κράτη με στόχο την αλλαγή καθεστώτων και την εγκαθίδρυση σε αυτά φιλικών προς τους ίδιους καθεστώτων με διάφορες λογικαφανείς και μη προφάσεις, αλλα στην πραγματικότητα για να προωθήσουν τα συμφέροντα τους, ιδίως με το Δόγμα Μονρόε στην Λατινική Αμερική.

Το Δόγμα Μονρόε, που διατυπώθηκε πρωτα το 1.823 μ.Χ. από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Τζέιμς Μονρόε και βασιζόταν στην αρχή ότι η Αμερικανική ήπειρος δεν θα έπρεπε πλέον να αποτελεί πεδίο Ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας ή παρέμβασης. Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ δεσμεύονταν να μην παρεμβαίνουν στις Ευρωπαϊκές υποθέσεις.

Αν και αρχικά έλεγε ότι είχε αμυντικό χαρακτήρα, από τα τέλη του 19^ου Αιώνα μ.Χ. το Δόγμα Μονρόε μετατράπηκε σε εργαλείο Αμερικανικού επεκτατισμού, ιδιαίτερα με το Παράρτημα Ρούζβελτ το 1.904 μ.Χ., το οποίο νομιμοποιούσε άμεσες επεμβάσεις για την «σταθερότητα» της περιοχής, αλλα στην ουσία για την επιβολή φιλοαμερικανικών καθεστώτων στην Λατινική Αμερική και τον έλεγχο από τις ΗΠΑ των πλουσίων πλουτοπαραγωγικών πόρων της περιοχής.

Μια από τις χώρες όπου το Δόγμα Μονρόε επιβλήθηκε επιτυχώς ήταν στην Κούβα τα έτη 1.898 μ.Χ.–1.959 μ.Χ. με τον Ισπανοαμερικανικό Πόλεμο με τον οποίο οι ΗΠΑ εκδίωξαν την Ισπανία από το νησί αυτό.

Η δε επιβολή του Παραρτήματος Πλατό, που έδινε δικαίωμα στρατιωτικής επέμβασης στις ΗΠΑ, έκανε την .Κούβα να λειτουργήσει επί πολλές δεκαετίες ως ουσιαστικό προτεκτοράτο των ΗΠΑ έως την Κουβανική Επανάσταση του 1.959 μ.Χ. από τον Κάστρο.

Άλλη μια περίπτωση ήταν ο  Παναμάς το 1903 μ.Χ. Οι ΗΠΑ υποστήριξαν την απόσχιση του Παναμά από την Κολομβία και τον άμεσο έλεγχο της Διώρυγας του Παναμά, με συνέπεια μια μακροχρόνια στρατιωτική και πολιτική επιρροή των ΗΠΑ στην χώρα αυτή.

Το ίδιο συνέβη και στην Δομινικανή Δημοκρατία τα έτη 1.916 μ.Χ.–1.924 μ.Χ. αλλά και το 1.965 μ.Χ. με στόχο τον .έλεγχο χρεών και πολιτικής σταθερότητας και των πόρων της περιοχής, ενώ το 1.965 μ.Χ. εν μέσω Ψυχρού Πολέμου οι ΗΠΑ παρενέβησαν για να αποτρέψουν αριστερή κυβέρνηση και να πέτυχουν την διατήρηση του φιλοαμερικανικού καθεστώτος..

Αλλα και στην Νικαράγουα οι ΗΠΑ τα έτη 1.912 μ.Χ.–1.933 μ.Χ. οι ΗΠΑ είχαν μια πολυετή στρατιωτική παρουσία με την εγκατάσταση φιλοαμερικανικών κυβερνήσεων και την δημιουργία της δικτατορίας Σομόζα, έχρι την πτώση της από την επανάσταση των Σαντινίστας.

Στην Αϊτή τα έτη 1.915 μ.Χ.–1.934 μ.Χ., υπήρξε κατοχή για οικονομικό και στρατηγικό έλεγχο του κράτους αυτού από τις ΗΠΑ με την επιβολή νέου συντάγματος και την κατοχή της χώρας αυτής από τις ΗΠΑ.

Η Ονδούρα τα έτη 1.903 μ.Χ.–1.925 μ.Χ., υπήρξαν πολλαπλές επεμβάσεις υπέρ Αμερικανικών εταιρειών (United Fritz)., ενώ εδώ ξεκίνησε η δημιουργία του όρου «μπανανιά» για την προώθηση των συμφερόντων των ΗΠΑ.

Υπήρξαν όμως και κάποιες αποτυχημένες επεμβάσεις και όρια του Δόγματος Μονρόε όπως στο Μεξικό τα έτη 1.914 μ.Χ.–1.917 μ.Χ. για την κατάληψη του λιμανιού Γεραρούς που ήταν μια αποτυχημένη προσπάθεια ελέγχου της Μεξικανικής Επανάστασης και την σύλληψη του Πάντσο Βίλα, αλλα η εθνικιστική/πατριωτική αντίδραση των Μεξικάνων οδήγησε το εγχείρημα αυτό σε αποτυχία, σε αντίθεση με τον παλαιότερο Πόλεμο Μεξικού και ΗΠΑ στον οποίο νίκησαν οι ΗΠΑ και προσάρτησαν το Τέξας και την Καλιφόρνια.

Το ίδιο ακριβώς συνέβη και στην περίπτωση της εισβολής των ΗΠΑ στον Κόλπο των Χοίρων στην Κούβα το 1.961 μ.Χ. με μισθοφόρους και Κουβανούς εξόριστους που όχι μόνο απέτυχε, ενώ παράλληλα παρήγαγαν και τα αντίθετα αποτελέσματα.

Αλλα στο ίδιο νησί, έγινε και  η Κρίση των Πυραύλων το 1962 μ.Χ. σε μια απόπειρα επιβολής του Δόγματος Μονρόε ενάντια στη Σοβιετική Ένωση, που παραλίγο να οδηγήσει σε Παγκόσμια πυρηνική κρίση, με την εκδίωξη των Σοβιετικών πυραύλων, όμως η Κούβα παρέμεινε εκτός αμερικανικής επιρροής μέχρι τις μέρες μας.

Στην Χιλή τα έτη  1.970 μ.Χ.–1.973 μ.Χ. ήταν μια μυστική παρέμβαση για αποτροπή της τότε σοσιαλιστικής κυβέρνησης του Αλιέντε με το γνωστό .πραξικόπημα Πινοσέτ που οδήγησε στην εγκαθίδρυση της δικτατορίας του.

Κατά τον 20ό Αιώνα μ.Χ., το Δόγμα Μονρόε εξελίχθηκε από γεωπολιτική αρχή σε μηχανισμό έμμεσου ελέγχου της Λατινικής Αμερικής. Αντί για άμεσες εισβολές, οι ΗΠΑ υιοθέτησαν πραξικοπήματα, μυστικές επιχειρήσεις, οικονομικό πόλεμο και ψυχολογικές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα μετά το 1.947 μ.Χ., με την έναρξη του Ψυχρού Πολέμου.

Κεντρικός στόχος ήταν η αποτροπή αριστερών, εθνικιστικών ή ανεξάρτητων κυβερνήσεων που θα μπορούσαν να αμφισβητήσουν την Αμερικανική ηγεμονία. Χώρες όπου τα πραξικοπήματα υπήρξαν «επιτυχημένα» για τις ΗΠΑ ήταν πολλές.

Η Βραζιλία το 1.964 μ.Χ., με την ανατροπή του Προέδρου Ζάο Γκουνάρ με υποστήριξη από τις ΗΠΑ (επιχείρηση Brother Sam) και την εγκαθίδρυση στρατιωτικής δικτατορίας (1964 μ.Χ.–1.985 μ.Χ.). με μαζικές διώξεις, βασανιστήρια, φίμωση Τύπου.

Στην Αργεντινή το ίδιο συνέβη το 1.976 μ.Χ. με την ανατροπή της Ισαβέλλας Περόν με στήριξη και εκπαίδευση στρατιωτικών από τις ΗΠΑ ως ένταξη στην Επιχείρηση Condor με συνέπεια 30.000 «εξαφανισμένους» και πλήρη πολιτικο έλεγχο.

Στην Ουρουγουάη το 1.973 μ.Χ. έγινε πραξικόπημα με στρατιωτική υποστήριξη και πλήρη εκπαίδευση κατασταλτικών μηχανισμών από τις ΗΠΑ που εξελίχθηκε σε μία από τις πιο κατασταλτικές δικτατορίες ανά κάτοικο.

Στο Περού τα έτη 1.968 μ.Χ.–1.975 μ.Χ. έγινε το πραξικόπημα του στρατηγού Βελάσκο Αλβαράδο που αν και στρατιωτικό καθεστώς, εθνικοποίησε αμερικανικά συμφέροντα και είχε αμφίθυμη σχέση με τις ΗΠΑ.

Στην Βολιβία το 1.971 μ.Χ. έγινε το πραξικόπημα του Ούγκο Μπάνσερ με υποστήριξη των ΗΠΑ που οδήγησε σε ένα ασταθές καθεστώς, με συνεχείς εξεγέρσεις που συνεχίστηκαν ως στο τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Στο Εκουαδόρ τα έτη 1.963 μ.Χ. και το 1.972 μ.Χ. έγιναν πολλά διαδοχικά πραξικοπήματα με Αμερικανική ανοχή και υποστήριξη με πρωταρχικά τα πετρελαϊκά συμφέροντα στο επίκεντρο και την έλλειψη πολιτικής σταθερότητας.

Αποτυχημένες παρέμβαση έγινε πρωτα στην Βενεζουέλα το 2002 μ.Χ. όταν έγινε απόπειρα πραξικοπήματος κατά του Ούγκο Τσάβες με έμμεση στήριξη από τις ΗΠΑ που απετράπη από πίστες στον Τσάβες δυνάμεις, όπως και από την μαζική λαϊκή αντίδραση και την επιστροφή του Τσάβες στην εξουσία.

Στην  Βολιβία τα έτη 2008 μ.Χ.–2019 μ.Χ. έγινε προσπάθεια πολιτικής αποσταθεροποίησης κατά του Έβρο Μόραλης και το 2019 μ.Χ. έγινε μια προσωρινή ανατροπή, αλλά επάνοδος του κόμματός του στην εξουσια.

Η δε Επιχείρηση Condor ήταν ένας Υπερεθνικός Μηχανισμός Καταστολής υπό την διοίκηση των ΗΠΑ για τον συντονισμό των δικτατοριών της Χιλής, Αργεντινής, Βραζιλίας, Ουρουγουάης, Παραγουάης και  Βολιβίας για ανταλλαγή πληροφοριών, απαγωγές, δολοφονίες και εκπαίδευση μέσω των ΗΠΑ.

Στην εποχη μας, με την σύγχρονη εισβολή στην Βενεζουέλα το 2026 μ.Χ. οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν στρατιωτική επιχείρηση που κατέληξε στην σύλληψη του Νίκολας Μαδούρο και της συζύγου του, μεταφέροντας τους στην Νέα Υόρκη για δίκη με κατηγορίες ναρκω-τρομοκρατίας και διακίνησης κοκαΐνης.

Τα Αμερικανικά ΜΜΕ και οι επίσημοι εκπρόσωποι της κυβέρνησης περιέγραψαν την επιχείρηση ως μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για πάταξη της διεθνούς διακίνησης ναρκωτικών, την προστασία των Ηνωμένων Πολιτειών από εγκληματικές οργανώσεις, την «Δικαστική» επιβολή του αμερικανικού νόμου σε ηγέτη που κατηγορείται για διεθνή εγκλήματα.

Ωστόσο, η νομιμότητα της επιχείρησης αμφισβητείται ευρέως από ειδικούς στο διεθνές δίκαιο και από χώρες και οργανισμούς που θεωρούν την στρατιωτική πράξη ως παραβίαση κυριαρχικών δικαιωμάτων σε όλη την γη.

Οι ΗΠΑ εισέβαλαν στην Βενεζουέλα με τον Μαδούρο για την εφαρμογή του Δόγματος Μονρόε και τον έλεγχο της περιοχής, την είσοδο Ρωσίας, Κίνας και Ιράν στην Βενεζουέλα, τον έλεγχο των πετρελαίων, του χύσου και των σπάνιων γαιών της Βενεζουέλας και την διακίνηση ναρκωτικών που ήθελαν να ελέγχουν οι ιδίες.

Συγκεκριμένα η Βενεζουέλα έγινε οικονομικός εταίρος της Κίνας, στρατιωτικός εταίρος της Ρωσίας και ενεργειακός και τεχνολογικός εταίρος του Ιράν, ενώ το Ιράν έκανε και συνάλλαγμα μέσω της χώρας αυτής, όπως και φιλικές προς την ίδια οργανώσεις σαν την Χεζμπολάχ. 

Η Βενεζουέλα έχει από τα πιο μεγάλα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, ακόμη και εάν η παραγωγή της τα τελευταία χρόνια έχει υποχωρήσει — και για τις ΗΠΑ αυτό αποτελεί σημαντικό γεωπολιτικό και στρατηγικό ενδιαφέρον. Ακόμα και σήμερα, επενδυτές παρατηρούν ότι η σύλληψη Μαδούρο αναμένεται να επηρεάσει αγορές ενέργειας και πετρελαίου.

Αν και η κατηγορία για ναρκωτικά είναι ρεαλιστική σε επίπεδο κατηγορίας στις ΗΠΑ, αυτό δεν ήταν ο βασικός στρατηγικός λόγος για την επέμβαση — αλλά ένα νομικό και επικοινωνιακό εργαλείο για να δικαιολογηθεί η σύλληψη.

Στον 21^ο Αιώνα μ.Χ., οι ΗΠΑ επιβάλλουν πλέον το Δόγμα Μονρόε τόσο με μαζικές στρατιωτικές εισβολές ή ανοιχτές δικτατορίες, όπως στον Ψυχρό Πόλεμο, αλλά εφαρμόζουν και μια υβριδική στρατηγική ελέγχου, που συνδυάζει οικονομικές κυρώσεις, πολιτική απονομιμοποίηση, «νομικό πόλεμο» (lawfare), μυστικές επιχειρήσεις, διπλωματική απομόνωση και έλεγχο διεθνών οργανισμών, ενώ ο στόχος παραμένει ο ίδιος να αποτραπεί η γεωπολιτική διείσδυση Κίνας, Ρωσίας και Ιράν στην Αμερικανική Ήπειρο. Και ήδη οι ΗΠΑ έχουν απειλήσει με ίδια κατάληξη τα καθεστώτα της Κούβας, του Μεξικού, της Κολομβίας και της Νικαράγουας, αλλά και στην Βραζιλία, όπως και στην περίπτωση της Ουρουγουάης.

Θα είναι άραγε αυτή η εξέλιξη των πραγμάτων στις μέρες μας; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, άλλα μόνο αν λάβουμε όλα τα κατάλληλα μέτρα ως λαός θα αποφύγουμε τις οποίες κακοτοπιές και θα φέρουμε εκ νέου την πολυαγαπημένη μας πατρίδα σε μία κατάσταση ακμής και ευημερίας.