ΠΩΣ ΜΙΑ ΠΙΘΑΝΗ ΧΕΡΣΑΙΑ ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΩΝ ΗΠΑ ΚΑΙ ΙΣΡΑΗΛ ΣΕ ΙΡΑΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΛΗΞΕΙ ΜΕ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΣΑΝ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗ

ΠΩΣ ΜΙΑ ΠΙΘΑΝΗ ΧΕΡΣΑΙΑ ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΩΝ ΗΠΑ ΚΑΙ ΙΣΡΑΗΛ ΣΕ ΙΡΑΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΛΗΞΕΙ ΜΕ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΣΑΝ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗ

Γράφει ο ΑΛΩΠΗΞ

Όπως είναι γνωστό καθόλη την διάρκεια της ιστορίας υπήρξαν ομοιότητες διάφορων εποχών μεταξύ τους. Η σύγκριση ανάμεσα στην ιστορική αποτυχία της Καλλίπολης (1.915 μ.Χ.) και μια ενδεχόμενη σύγχρονη σύγκρουση στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί μια συναρπαστική, αν και τρομακτική, άσκηση γεωπολιτικής ανάλυσης.

Παρόλο που οι τεχνολογίες έχουν αλλάξει ριζικά, οι νόμοι της γεωγραφίας, της επιμελητείας και της "ασύμμετρης απειλής" παραμένουν ανατριχιαστικά παρόμοιοι. Η επιχείρηση στην Καλλίπολη σχεδιάστηκε από τον τότε Πρώτο Λόρδο του Ναυαρχείου, Ουίνστον Τσόρτσιλ, με σκοπό να εξαναγκάσει την Οθωμανική Αυτοκρατορία σε συνθηκολόγηση, να ανοίξει τις γραμμές εφοδιασμού προς τη Ρωσία και να "σπάσει" το αδιέξοδο των χαρακωμάτων στην Ευρώπη.

Γιατί απέτυχε η Αντάντ; Υποτίμηση του αντιπάλου:  Οι Βρετανοί και οι Γάλλοι πίστευαν ότι ο "μελλοθάνατος της Ευρώπης" (η Οθωμανική Αυτοκρατορία) θα κατέρρεε μόλις εμφανίζονταν τα θωρηκτά τους. Γεωγραφικό Μειονέκτημα: Τα στενά των Δαρδανελίων είναι στενά και περιβάλλονται από υψηλά εδάφη.

Οι Οθωμανοί, υπό την καθοδήγηση Γερμανών συμβούλων, είχαν τοποθετήσει κινητές συστοιχίες πυροβολικού και ναρκοπέδια. Αποτυχία του Ναυτικού: Στις 18 Μαρτίου 1.915 μ.Χ., η Αντάντ έχασε τρία θωρηκτά από νάρκες και πυρά πυροβολικού, αναγκάζοντας το ναυτικό σε υποχώρηση και μετατρέποντας την επιχείρηση σε μια καταστροφική χερσαία απόβαση.

Η Γέννηση της Αντίστασης: Η παρουσία του Μουσταφά Κεμάλ και η αποφασιστικότητα των αμυνομένων μετέτρεψαν την Καλλίπολη σε σφαγείο, με εκατοντάδες χιλιάδες θύματα και από τις δύο πλευρές.

Τα Στενά του Ορμούζ είναι η "σφαγίτιδα φλέβα" της παγκόσμιας οικονομίας. Με πλάτος μόλις 33 χιλιόμετρα στο στενότερο σημείο τους, από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.

Η Στρατηγική του Ιράν: "Ασύμμετρος Πόλεμος". Το Ιράν γνωρίζει ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το αμερικανικό ναυτικό (U.S. Navy) σε μια κλασική ναυμαχία "εκ παρατάξεως". Αντ' αυτού, έχει επενδύσει σε:

Σμήνη Ταχυπλόων (Swarm Tactics): Εκατοντάδες μικρά, ταχύπλοα σκάφη εξοπλισμένα με πυραύλους και τορπίλες που μπορούν να κατακλύσουν τα συστήματα άμυνας ενός μεγάλου πλοίου. Νάρκες Τελευταίας Τεχνολογίας:

Έξυπνες νάρκες που είναι δύσκολο να εντοπιστούν και μπορούν να παραλύσουν τη ναυσιπλοΐα για μήνες. Παράκτιες Συστοιχίες Πυραύλων: Το ορεινό ανάγλυφο των ιρανικών ακτών επιτρέπει την απόκρυψη εκτοξευτών πυραύλων (όπως οι Noor και Qader), καθιστώντας τους δύσκολους στόχους για αεροπορικές επιδρομές.

Γιατί μια Σύγχρονη Εκστρατεία θα μπορούσε να γίνει "Νέα Καλλίπολη"; Η πιθανότητα μιας επιχείρησης των ΗΠΑ, του Ισραήλ και των συμμάχων τους (π.χ. Βρετανία, Σαουδική Αραβία) για το άνοιγμα των Στενών ενέχει κινδύνους που θυμίζουν το 1.915 μ.Χ.:

Α. Το "Φαινόμενο των Στενών". Όπως και στα Δαρδανέλια, η στενότητα του χώρου εκμηδενίζει το πλεονέκτημα της τεχνολογικής υπεροχής. Ένα αεροπλανοφόρο στο Ορμούζ είναι ένας "καθιστός στόχος" (sitting duck). Η έλλειψη χώρου ελιγμών καθιστά τα μεγάλα πλοία ευάλωτα σε επιθέσεις κορεσμού (saturation attacks).

Β. Η Υποτίμηση της Ιρανικής Ιδεολογίας και Προετοιμασίας. Όπως οι Σύμμαχοι υποτίμησαν τους Οθωμανούς, έτσι και μια επίθεση στο Ιράν θα μπορούσε να συσπειρώσει τον πληθυσμό γύρω από το καθεστώς.

Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) έχουν προετοιμαστεί για δεκαετίες για αυτό ακριβώς το σενάριο, έχοντας δημιουργήσει "υπόγειες πόλεις" πυραύλων κατά μήκος του Περσικού Κόλπου .Γ. Οικονομική Καταστροφή vs Στρατιωτική Νίκη. Στην Καλλίπολη, η αποτυχία σήμαινε παράταση του πολέμου.

Στο Ορμούζ, η αποτυχία —ή ακόμα και μια "πύρρειος νίκη"— σημαίνει παγκόσμιο οικονομικό κραχ. Αν το Ιράν καταφέρει να βυθίσει έστω και δύο δεξαμενόπλοια, οι τιμές του πετρελαίου θα εκτοξευθούν σε επίπεδα που θα μπορούσαν να διαλύσουν τις δυτικές οικονομίες πριν καν ολοκληρωθεί η στρατιωτική επιχείρηση.

4. Συγκριτική Ανάλυση: Στενό πέρασμα με ορεινή ενδοχώρα. Κύριο Λάθος. Υπερβολική αυτοπεποίθηση στο Ναυτικό. Υπερβολική πίστη στην αεροπορική ισχύ. Αποτέλεσμα. Στρατηγική υποχώρηση, τεράστιες απώλειες. Κίνδυνος παγκόσμιας ύφεσης & περιφερειακής ανάφλεξης.  

Το Μάθημα της Ιστορίας. Μια εκστρατεία στο Ορμούζ από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν θα ήταν ένας "περίπατος". Το Ιράν διαθέτει το "στρατηγικό βάθος" και την ικανότητα να μετατρέψει τα στενά σε έναν υγρό τάφο για τον παγκόσμιο εφοδιασμό.

Η ιστορία μας διδάσκει ότι όταν μια μεγάλη δύναμη προσπαθεί να επιβάλει τη θέλησή της σε ένα γεωγραφικά περιορισμένο περιβάλλον εναντίον ενός αποφασισμένου αμυνόμενου, η τεχνολογία συχνά υποχωρεί μπροστά στη γεωγραφία και την απόγνωση. Αν η Δύση δεν έχει διδαχθεί από το αίμα που χύθηκε στις ακτές της Καλλίπολης, κινδυνεύει να επαναλάβει το ίδιο τραγικό λάθος σε μια πολύ μεγαλύτερη, πυρηνική πλέον, κλίμακα.

1. Το Ιρανικό Οπλοστάσιο: Η Στρατηγική A2/AD (Anti-Access/Area Denial). Το Ιράν δεν προσπαθεί να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ σε αερομαχίες ή κλασικές ναυμαχίες. Η στρατηγική του βασίζεται στο να καταστήσει το κόστος εισόδου στον Κόλπο απαγορευτικό.

Α. Πυραυλικά Συστήματα Κατά Πλοίων (ASCM). Το Ιράν διαθέτει μια από τις μεγαλύτερες συλλογές πυραύλων στην περιοχή, πολλοί από τους οποίους είναι βασισμένοι σε κινεζικά και ρωσικά σχέδια, αλλά βελτιωμένοι εγχώρια:

Khalij Fars (Περσικός Κόλπος): Ένας υπερηχητικός βαλλιστικός πύραυλος κατά πλοίων με εμβέλεια 300 χλμ. Η ταχύτητά του καθιστά την αναχαίτιση εξαιρετικά δύσκολη για τα συστήματα Aegis των αμερικανικών πλοίων. Noor και Qader: Πύραυλοι Cruise που μπορούν να εκτοξευθούν από κινητές πλατφόρμες (φορτηγά) κρυμμένες στα βουνά της ακτής, κάνοντας τον εντοπισμό τους πριν την εκτόξευση σχεδόν αδύνατο.

Β. Το "Σμήνος" των Ταχυπλόων και η Αυτοκτονία. Η ναυτική δύναμη των Φρουρών της Επανάστασης (IRGCN) χρησιμοποιεί εκατοντάδες μικρά σκάφη. Σε ένα σενάριο σύγκρουσης, η τακτική είναι ο κορεσμός:

Επιθέσεις από 50-100 σκάφη ταυτόχρονα εναντίον ενός μόνο μεγάλου πλοίου. Ακόμα και αν το αμερικανικό πλοίο καταστρέψει τα 90, τα υπόλοιπα 10 που θα φτάσουν στον στόχο μπορούν να το βυθίσουν ή να το αχρηστεύσουν. Χρήση τηλεκατευθυνόμενων σκαφών-καμικάζι γεμάτων εκρηκτικά.

Γ. Υποβρύχιος Πόλεμος και "Έξυπνες" Νάρκες. Το Ιράν διαθέτει μικρά υποβρύχια κλάσης Ghadir, ιδανικά για τα ρηχά νερά του Κόλπου, τα οποία είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστούν από σόναρ. Επιπλέον, οι νάρκες τους (όπως η EM-52) παραμένουν στον βυθό και ενεργοποιούνται μόνο όταν ανιχνεύσουν το συγκεκριμένο ακουστικό ίχνος ενός πολεμικού πλοίου ή δεξαμενόπλοιου.

2. Οικονομικό Σοκ: Η "Πετρελαϊκή Βόμβα". Αν το Ορμούζ κλείσει ή αν η ναυσιπλοΐα καταστεί επικίνδυνη, οι επιπτώσεις θα είναι άμεσες και θα θυμίζουν την πετρελαϊκή κρίση του 1.973 μ.Χ., αλλά σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα.

Α. Η Τιμή του Πετρελαίου. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η τιμή του βαρελιού θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 200$ ή και τα 250$ μέσα σε λίγες ημέρες. Αυτό θα προκαλούσε: Ακαριαία αύξηση του κόστους μεταφορών παγκοσμίως. Εκτοξευόμενο πληθωρισμό που θα "στραγγάλιζε" τα νοικοκυριά στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

Β. Η Διακοπή της Εφοδιαστικής Αλυσίδας. Δεν είναι μόνο το πετρέλαιο. Από το Ορμούζ διέρχεται και το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από το Κατάρ, το οποίο είναι ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης μετά την αποκοπή από το Ρωσικό αέριο. Ένα κλείσιμο των Στενών θα σήμαινε ενεργειακό "μπλακάουτ" για πολλές βιομηχανίες.

Γ. Το Κόστος της Ασφάλισης. Ακόμα και αν τα Στενά δεν κλείσουν τελείως, τα ασφάλιστρα για τα δεξαμενόπλοια (war risk premiums) θα γίνονταν τόσο ακριβά που πολλές εταιρείες θα αρνούνταν να στείλουν πλοία στην περιοχή, προκαλώντας de facto αποκλεισμό.

3. Γιατί το Ισραήλ και οι ΗΠΑ βρίσκονται σε Δίλημμα; Το Ισραήλ βλέπει το Ιράν ως υπαρξιακή απειλή λόγω του πυρηνικού του προγράμματος. Ωστόσο, μια επίθεση στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν θα πυροδοτούσε αυτόματα την απάντηση στο Ορμούζ.

ΗΠΑ: Οποιοσδήποτε Αμερικανός Πρόεδρος γνωρίζει ότι μια τιμή βενζίνης στα 10$ το γαλόνι λόγω πολέμου στον Κόλπο σημαίνει σίγουρη πολιτική αυτοκτονία και εσωτερικές ταραχές. Ισραήλ: Ενώ το Ισραήλ έχει την αεροπορική ικανότητα να πλήξει το Ιράν, δεν έχει το ναυτικό για να κρατήσει ανοιχτά τα Στενά. Εξαρτάται απόλυτα από τις ΗΠΑ για αυτό.

Σύνοψη: Μια "Καλλίπολη" του 21^ου Αιώνα μ.Χ.; Η ομοιότητα με τα Δαρδενέλια έγκειται στο εξής: Η γεωγραφία ευνοεί τον αμυνόμενο. Στην Καλλίπολη, οι Σύμμαχοι πίστευαν ότι η τεχνολογία των θωρηκτών τους θα νικούσε τα παλιά κανόνια των Οθωμανών.

Διαψεύστηκαν οικτρά. Σήμερα, η πίστη ότι η "έξυπνη" αεροπορική ισχύς των ΗΠΑ και του Ισραήλ μπορεί να εξουδετερώσει χιλιάδες κρυμμένους πυραύλους και ταχύπλοα μέσα σε λίγες μέρες, ίσως αποδειχθεί η ίδια ιστορική πλάνη.

Το αποτέλεσμα μιας τέτοιας σύγκρουσης δεν θα κρινόταν στο ποιος έχει τα περισσότερα αεροπλάνα, αλλά στο ποιος μπορεί να αντέξει τον οικονομικό και στρατιωτικό πόλεμο φθοράς για περισσότερο καιρό. Και σε αυτή την εξίσωση, το Ιράν παίζει στην "έδρα" του.

Και όπως οι Γερμανοί ενίσχυσαν τους Τούρκους και απέκρουσαν την Αντάντ, το ίδιο μπορούν να κάνουν και η Ρωσία με την Κίνα στο Ιράν κατά της Δύσης. Αυτός είναι ο "γεωπολιτικός πολλαπλασιαστής ισχύος" που συχνά υποτιμάται στις δυτικές αναλύσεις.

Όπως το 1.915 μ.Χ. η οθωμανική άμυνα δεν ήταν απλώς τουρκική, αλλά είχε τον σχεδιασμό του Γερμανού στρατηγού Ότο Λίμαν φον Σάντερς και Γερμανικά πυροβόλα Krupp, έτσι και σήμερα το Ιράν αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο ενός Ευρασιατικού Άξονα (Ρωσία - Κίνα - Ιράν).

Ας αναλύσουμε πώς η εμπλοκή αυτών των δύο υπερδυνάμεων θα μπορούσε να μετατρέψει μια σύγκρουση στο Ορμούζ σε παγκόσμιο αδιέξοδο.1. Ρωσία: Ο "Αρχιτέκτονας" της Άμυνας. Η Ρωσία βλέπει το Ιράν ως το Νότιο προπύργιό της κατά της επέκτασης του ΝΑΤΟ. Η βοήθειά της δεν θα ήταν μόνο διπλωματική, αλλά βαθιά επιχειρησιακή: Αντιαεροπορική Ομπρέλα:

Η Ρωσία έχει ήδη προμηθεύσει το Ιράν με συστήματα S-300, ενώ υπάρχουν έντονες συζητήσεις για τα S-400. Αυτά τα συστήματα μπορούν να αμφισβητήσουν την αεροπορική κυριαρχία των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ακριβώς όπως τα γερμανικά πυροβόλα ακύρωσαν την ισχύ των βρετανικών θωρηκτών στα Δαρδανέλια. Ηλεκτρονικός Πόλεμος (EW):

Η Ρωσία διαθέτει ίσως την κορυφαία τεχνολογία παρεμβολών στον κόσμο (π.χ. συστήματα Krasukha). Μπορεί να "τυφλώσει" τα drones και τους πυραύλους ακριβείας των ΗΠΑ, καθιστώντας τις δυτικές επιθέσεις αναποτελεσματικές. Πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο (Intelligence):

Ρωσικοί δορυφόροι και κατασκοπευτικά αεροσκάφη μπορούν να δίνουν στο Ιράν τις ακριβείς θέσεις των αμερικανικών αεροπλανοφόρων, επιτρέποντας "χειρουργικά" χτυπήματα με πυραύλους.2. Κίνα: Ο "Αιμοδότης" και ο Οικονομικός Εγγυητής.

Η Κίνα παίζει τον ρόλο του "στρατηγικού βάθους". Είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής Ιρανικού πετρελαίου και δεν μπορεί να επιτρέψει την πτώση της Τεχεράνης για δύο λόγους: Ενεργειακή Ασφάλεια: Το 80% των εισαγωγών ενέργειας της Κίνας περνά από το Ορμούζ και την Μαλάκα.

Αν οι ΗΠΑ ελέγξουν το Ορμούζ, ελέγχουν την "στρόφιγγα" της Κινεζικής οικονομίας. Τεχνολογική Ενίσχυση: Πολλά από τα ιρανικά drones (όπως τα Shahed) και οι πύραυλοι βασίζονται σε κινεζική τεχνολογία. Σε περίπτωση πολέμου, η Κίνα μπορεί να εφοδιάζει το Ιράν με εξαρτήματα και μικροτσίπ μέσω των χερσαίων οδών της Κεντρικής Ασίας, παρακάμπτοντας κάθε ναυτικό αποκλεισμό.

Διπλωματικό Veto: Στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, Κίνα και Ρωσία θα λειτουργούσαν ως "ασπίδα", εμποδίζοντας οποιαδήποτε νομιμοποίηση της δυτικής επέμβασης, απομονώνοντας πολιτικά τις ΗΠΑ.3. Το Σενάριο της "Απόλυτης Παγίδας".

Η ιστορική αναλογία με την Καλλίπολη γίνεται ακόμα πιο έντονη αν σκεφτούμε ότι η Αντάντ παγιδεύτηκε σε έναν πόλεμο φθοράς που δεν μπορούσε να κερδίσει γρήγορα. Παράγοντας. Ρόλος Ρωσίας/Κίνας σήμερα.

Παραλληλισμός με Γερμανία (1.915 μ.Χ.). Στρατιωτική Συμβουλή. Ρώσοι τεχνικοί σε ραντάρ και πυραύλους-Γερμανοί αξιωματικοί διηύθυναν την άμυνα-Εξοπλισμός-Κινεζικά drones όπως επίσης και Ρωσικά S-400-Γερμανικά πολυβόλα και νάρκες.

Αντιπερισπασμός. Η Ρωσία μπορεί να ανοίξει μέτωπα στην Ευρώπη. Η Γερμανία πίεζε το Δυτικό Μέτωπο. Στόχος. Η φθορά και η ταπείνωση των ΗΠΑΗ καταστροφή του βρετανικού ναυτικού γοήτρου. Ο Κίνδυνος της "Πύρρειας Νίκης". Ακόμα κι αν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατάφερναν να καταστρέψουν το Ιρανικό ναυτικό, η παρουσία της Ρωσίας και της Κίνας διασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα κατέρρεε εσωτερικά.

Θα καταλήγαμε σε μια κατάσταση όπου η Δύση θα είχε ξοδέψει τρισεκατομμύρια δολάρια, θα είχε χάσει χιλιάδες στρατιώτες και μερικά από τα ακριβότερα πλοία της, μόνο και μόνο για να βρεθεί αντιμέτωπη με έναν "ευρασιατικό τοίχο".

Η παγκόσμια οικονομία θα είχε καταρρεύσει, ενώ η Ρωσία και η Κίνα θα έβγαιναν ενισχυμένες, έχοντας αποδείξει ότι η "Pax Americana" τελείωσε στα νερά του Ορμούζ. Όπως η Καλλίπολη σήμανε την αρχή του τέλους για την Βρετανική αποικιακή παντοδυναμία, μια αποτυχημένη ή εξαιρετικά κοστοβόρα εκστρατεία στο Ορμούζ θα μπορούσε να είναι το "Σουέζ" των ΗΠΑ – η στιγμή που η υπερδύναμη συνειδητοποιεί ότι δεν μπορεί πλέον να ελέγχει τις παγκόσμιες θαλάσσιες οδούς με την βία.

Θα είναι άραγε αυτή η εξέλιξη των πραγμάτων στις μέρες μας; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, άλλα μόνο αν λάβουμε όλα τα κατάλληλα μέτρα ως λαός θα αποφύγουμε τις οποίες κακοτοπιές και θα φέρουμε εκ νέου την πολυαγαπημένη μας πατρίδα σε μία κατάσταση ακμής και ευημερίας.