Η ΧΡΗΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΓΙΑ ΑΠΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΑΝΤΙΠΑΛΩΝ ΗΓΕΤΩΝ

Η ΧΡΗΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΓΙΑ ΑΠΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΑΝΤΙΠΑΛΩΝ ΗΓΕΤΩΝ

Γράφει ο ΑΛΩΠΗΞ

Όπως είναι γνωστό η χρήση ειδικών δυνάμεων για την σύλληψη (απαγωγή) ή την εξόντωση πολιτικών και στρατιωτικών ηγετών αποτελεί μια από τις πιο αμφιλεγόμενες αλλά και συναρπαστικές πτυχές της σύγχρονης στρατιωτικής ιστορίας.

Οι επιχειρήσεις αυτές, γνωστές ως "High-Value Target" (HVT) missions, απαιτούν χειρουργική ακρίβεια, απόλυτη μυστικότητα και συχνά κινούνται στα όρια του διεθνούς δικαίου. Ακολουθεί μια ανάλυση των εμβληματικών περιπτώσεων που αναφέρατε, κατηγοριοποιημένων ανάλογα με τον στόχο και το αποτέλεσμα της επιχείρησης.

1. Οι Επιχειρήσεις του Ότο Σκορτσένυ: Διάσωση και Πολιτική Πίεση. Ο Ότο Σκορτσένυ υπήρξε η "αιχμή του δόρατος" των γερμανικών ειδικών δυνάμεων (Waffen-SS) κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Μπενίτο Μουσολίνι (Επιχείρηση "Δρυς", 1.943 μ.Χ.):

Μετά την ανατροπή του, ο Μουσολίνι κρατούνταν σε ένα ξενοδοχείο στο βουνό Γκραν Σάσο. Οι άνδρες του Σκορτσένυ, χρησιμοποιώντας ανεμόπτερα, προσγειώθηκαν σε απόκρημνο έδαφος και απελευθέρωσαν τον Ντούτσε χωρίς να πέσει σχεδόν ούτε ένας πυροβολισμός. Ήταν μια επιχείρηση ψυχολογικού πολέμου που αναπτέρωσε το ηθικό του Άξονα.

Μίκλος Χόρτι (Επιχείρηση "Panzerfaust", 1.944 μ.Χ.): Όταν ο ηγέτης της Ουγγαρίας προσπάθησε να συνθηκολογήσει με τους Σοβιετικούς, ο Σκορτσένυ απήγαγε τον γιο του Χόρτι για να τον εκβιάσει. Στη συνέχεια, κατέλαβε το κάστρο της Βουδαπέστης, αναγκάζοντας τον Χόρτι σε παραίτηση και διασφαλίζοντας ότι η Ουγγαρία θα παρέμενε σύμμαχος της Γερμανίας.

2. Η Καταδίωξη των Ναζί: Άιχμαν και Μπάρμπι. Μετά τον πόλεμο, οι ειδικές υπηρεσίες (κυρίως η ισραηλινή Μοσάντ) ανέλαβαν το έργο της απόδοσης δικαιοσύνης. Άντολφ Άιχμαν (Αργεντινή, 1.960 μ.Χ.):

Ο "αρχιτέκτονας" του Ολοκαυτώματος ζούσε με ψεύτικο όνομα. Πράκτορες της Μοσάντ τον απήγαγαν από το δρόμο στο Μπουένος Άιρες, τον κράτησαν σε κρησφύγετο και τον μετέφεραν ναρκωμένο στο Ισραήλ με αεροπλάνο της El Al, υποδυόμενοι ότι ήταν μέλος του πληρώματος που είχε ατύχημα. Δικάστηκε και εκτελέστηκε, σε μια επιχείρηση-σταθμό για τις μυστικές υπηρεσίες.

Κλάους Μπάρμπι (Βολιβία, 1.983 μ.Χ.): Ο "Χασάπης της Λυών" προστατευόταν για χρόνια από δικτατορικά καθεστώτα στην Λατινική Αμερική (και κατά καιρούς από τη CIA). Η σύλληψή του δεν ήταν μια κλασική στρατιωτική έφοδος, αλλά αποτέλεσμα πολυετούς καταδίωξης από τους "κυνηγούς Ναζί" Σερζ και Μπεάτε Κλάρσφελντ, που οδήγησε στην απέλασή του και την δίκη του στην Γαλλία.

3. Η Περίπτωση Μορντεχάι Βανούνου (1.986 μ.Χ.). Ο Βανούνου ήταν τεχνικός στο πυρηνικό κέντρο της Ντιμόνα που αποκάλυψε το πυρηνικό πρόγραμμα του Ισραήλ στους Sunday Times. Η Μοσάντ χρησιμοποίησε μια πράκτορα (την "Σέριλ") ως δόλωμα ("Honeytrap"). Τον παρέσυρε από το Λονδίνο στην Ρώμη, όπου ειδική ομάδα τον νάρκωσε και τον μετέφερε κρυφά στο Ισραήλ με πλοίο. Καταδικάστηκε για προδοσία σε 18 χρόνια κάθειρξη.

4. Σοβιετική Έμβαση στο Αφγανιστάν: Χαφιζουλάχ Αμίν (1.979 μ.Χ.). Η Επιχείρηση Storm-333 αποτελεί το πρότυπο της "αποκεφαλιστικής" επίθεσης (decapitation strike). Το Σχέδιο: Οι Σοβιετικές ειδικές δυνάμεις (Spetsnaz και η ομάδα Alpha) επιτέθηκαν στο παλάτι Τατζμπέκ στην Καμπούλ.

Το Αποτέλεσμα: Παρά την πολυάριθμη φρουρά του Αμίν, οι Σοβιετικοί, μεταμφιεσμένοι με Αφγανικές στολές, κατέλαβαν το παλάτι σε λιγότερο από μία ώρα. Ο Αμίν δολοφονήθηκε επί τόπου. Η επιχείρηση σηματοδότησε την έναρξη της δεκαετούς σοβιετικής εισβολής στο Αφγανιστάν.

5. ΗΠΑ εναντίον Νοριέγκα: Επιχείρηση "Just Cause" (1.989 μ.Χ.). Στον Παναμά, οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν τεράστια στρατιωτική ισχύ, αλλά οι ειδικές δυνάμεις (Navy SEALs και Delta Force) είχαν τον κρίσιμο ρόλο.

Η Καταδίωξη: Ο Μανουέλ Νοριέγκα διέφυγε αρχικά και κατέφυγε στην πρεσβεία του Βατικανού. Η Ψυχολογική Τακτική: Οι Αμερικανοί περικύκλωσαν την πρεσβεία και έπαιζαν εκκωφαντική ροκ μουσική επί 24ωρης βάσης για να του σπάσουν το ηθικό. Τελικά, ο Νοριέγκα παραδόθηκε στις 3 Ιανουαρίου 1.990 μ.Χ., μεταφέρθηκε στις ΗΠΑ και δικάστηκε για ναρκωτικά.

Συμπεράσματα και Ηθικά Ζητήματα. Οι επιχειρήσεις αυτές αναδεικνύουν ορισμένα κοινά στοιχεία: Πολιτικό Ρίσκο: Μια αποτυχία (π.χ. η επιχείρηση "Eagle Claw" στο Ιράν το 1.980 μ.Χ.) μπορεί να ρίξει κυβερνήσεις.

Κυριαρχία: Πολλές από αυτές τις δράσεις παραβιάζουν την εθνική κυριαρχία τρίτων χωρών (π.χ. η απαγωγή Άιχμαν στην Αργεντινή). Αποτελεσματικότητα: Ενώ η εξόντωση ενός ηγέτη μπορεί να σταματήσει έναν πόλεμο ή να αποδώσει δικαιοσύνη, συχνά δημιουργεί κενό ισχύος ή μετατρέπει τον στόχο σε "μάρτυρα".

Στην σύγχρονη εποχή, η τεχνολογία των Drones έχει αντικαταστήσει σε μεγάλο βαθμό τις ομάδες κρούσης για δολοφονίες (όπως στην περίπτωση του Κασέμ Σουλεϊμανί), όμως η ανάγκη για "μπότες στο έδαφος" παραμένει απαραίτητη όταν ο στόχος πρέπει να συλληφθεί ζωντανός ή να επιβεβαιωθεί η ταυτότητά του με απόλυτη βεβαιότητα.

Η καταδίωξη ηγετών από ειδικές δυνάμεις στην σύγχρονη εποχή έχει εξελιχθεί σε μια εξαιρετικά περίπλοκη διαδικασία που συνδυάζει την υψηλή τεχνολογία (drones, δορυφόρους) με την κλασική κατασκοπεία εδάφους.

1. Σαντάμ Χουσεΐν: Επιχείρηση "Red Dawn" (2003 μ.Χ.). Μετά την πτώση της Βαγδάτης, ο Σαντάμ παρέμενε άφαντος. Η σύλληψή του δεν ήταν αποτέλεσμα βομβαρδισμού, αλλά εξαντλητικής δουλειάς από την Task Force 121 (κοινή ομάδα της Delta Force, των Navy SEALs και της CIA).

Η Μέθοδος: Η επιχείρηση βασίστηκε σε πληροφορίες από το στενό οικογενειακό του περιβάλλον. Οι ειδικές δυνάμεις εντόπισαν μια μικρή αγροικία κοντά στο Τικρίτ.Το Αποτέλεσμα: Ο Σαντάμ βρέθηκε σε μια στενή, υπόγεια κρύπτη (τη λεγόμενη "τρύπα της αράχνης"). Παραδόθηκε χωρίς αντίσταση, έχοντας πάνω του ένα πιστόλι που δεν χρησιμοποίησε. Η εικόνα του εξαθλιωμένου ηγέτη κατά την ιατρική εξέταση σηματοδότησε το τέλος της εποχής του.

2. Οσάμα Μπιν Λάντεν: Επιχείρηση "Neptune Spear" (2011 μ.Χ.). Ίσως η πιο διάσημη επιχείρηση ειδικών δυνάμεων στην ιστορία, εκτελεσμένη από την DEVGRU (Navy SEAL Team 6).Η Διείσδυση: Χρησιμοποιήθηκαν τροποποιημένα ελικόπτερα Black Hawk με τεχνολογία "stealth" για να μην γίνουν αντιληπτά από τα πακιστανικά ραντάρ.

Η Έφοδος: Οι SEALs εισέβαλαν στο οχυρωμένο συγκρότημα στο Αμποταμπάντ. Μέσα σε 38 λεπτά, εντόπισαν και εξουδετέρωσαν τον αρχηγό της Αλ Κάιντα. Σημασία: Η επιχείρηση έγινε χωρίς την ενημέρωση της κυβέρνησης του Πακιστάν, αναδεικνύοντας την ικανότητα των ΗΠΑ να δρουν παγκοσμίως με απόλυτη μυστικότητα.

3. Αμπού Μπακρ αλ-Μπαγκντάντι: Επιχείρηση "Kayla Mueller" (2019 μ.Χ.). Ο ηγέτης του ISIS εντοπίστηκε στην επαρχία Ιντλίμπ της Συρίας από την Delta Force.Η Καταδίωξη: Μετά από στενή παρακολούθηση μηνών, οι ειδικές δυνάμεις επιτέθηκαν με ελικόπτερα στο κρησφύγετό του.

Ο Μπαγκντάντι προσπάθησε να διαφύγει σε ένα αδιέξοδο τούνελ.Το Τέλος: Περικυκλωμένος από σκύλους του στρατού (όπως ο διάσημος πλέον Conan), ο Μπαγκντάντι πυροδότησε το γιλέκο με τα εκρηκτικά του, σκοτώνοντας τον εαυτό του και τρία από τα παιδιά του.

4. Νικολάς Μαδούρο: Η αποτυχημένη "Επιχείρηση Γεδεών" (2020 μ.Χ.). Μια περίπτωση που θυμίζει περισσότερο "φαρσοκωμωδία" παρά επαγγελματική επιχείρηση, αλλά δείχνει τους κινδύνους της χρήσης μισθοφόρων.

Το Σχέδιο: Μια ομάδα Βενεζουελάνων λιποτακτών και πρώην Αμερικανών Πρασινοσκούφηδων (της ιδιωτικής εταιρείας Silvercorp) προσπάθησε να εισβάλει στη Βενεζουέλα μέσω θαλάσσης για να συλλάβει τον Μαδούρο.

Η Αποτυχία: Οι μυστικές υπηρεσίες της Βενεζουέλας γνώριζαν τα πάντα. Οι "εισβολείς" συνελήφθησαν στις ακτές από ψαράδες και τοπικές δυνάμεις, εκθέτοντας ανεπανόρθωτα τους οργανωτές.

5. Άλλες Σημαντικές ΠεριπτώσειςΤσε Γκεβάρα (Βολιβία, 1.967 μ.Χ.): Αν και δεν ήταν ηγέτης κράτους, η σύλληψή του από Βολιβιανούς Rangers με εκπαίδευση από τις ΗΠΑ (Green Berets) και πράκτορες της CIA άλλαξε την ιστορία της Λατινικής Αμερικής. Εκτελέστηκε την επόμενη μέρα της σύλληψής του.Μουαμάρ Καντάφι (Λιβύη, 2011 μ.Χ.):

Αν και σκοτώθηκε από επαναστάτες, ο εντοπισμός του κομβόι του έγινε από αεροσκάφη του ΝΑΤΟ, ενώ στην περιοχή δρούσαν ειδικές δυνάμεις της Γαλλίας και της Βρετανίας (SAS) που κατεύθυναν τις επιχειρήσεις στο έδαφος.

Η Ηθική και Πολιτική Διάσταση. Σε αντίθεση με τις επιχειρήσεις του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, οι σημερινές αποστολές καταγράφονται σε πραγματικό χρόνο (video feeds) και παρακολουθούνται από τα κέντρα επιχειρήσεων (όπως η περίφημη φωτογραφία του Ομπάμα στην "Situation Room").Το κύριο ερώτημα παραμένει: Είναι προτιμότερη η σύλληψη ή η εξόντωση;

Η σύλληψη (Σαντάμ, Άιχμαν) επιτρέπει μια δίκη και την αποκάλυψη της αλήθειας, αλλά η εξόντωση (Μπιν Λάντεν) αποφεύγει τον κίνδυνο τρομοκρατικών ενεργειών για την απελευθέρωση του κρατουμένου.

Θα είναι άραγε αυτή η εξέλιξη των πραγμάτων στις μέρες μας; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, άλλα μόνο αν λάβουμε όλα τα κατάλληλα μέτρα ως λαός θα αποφύγουμε τις οποίες κακοτοπιές και θα φέρουμε εκ νέου την πολυαγαπημένη μας πατρίδα σε μία κατάσταση ακμής και ευημερίας.