ΟΙ VIGILANTE (ΑΥΤΟΚΛΗΤΟΙ ΤΙΜΩΡΟΙ) ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΟΙ Vigilante (αυτόκλητοι τιμωροί) διαχρονικα στην ιστορια

Γράφει ο ΑΛΩΠΗΞ

Όπως είναι γνωστό η έννοια του Vigilante (αυτόκλητος τιμωρός) αποτελεί ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα και ταυτόχρονα γοητευτικά κεφάλαια της κοινωνικής ιστορίας. Στην ουσία του, ο vigilante είναι ένα άτομο ή μια ομάδα που αναλαμβάνει την επιβολή του νόμου ή την απόδοση δικαιοσύνης χωρίς νόμιμη εξουσιοδότηση, συνήθως επειδή θεωρεί ότι οι υπάρχοντες θεσμοί είναι αδύναμοι, διεφθαρμένοι ή ανύπαρκτοι.

1. Η Ρίζα του Φαινομένου: Η Αυτοδικία στην Αρχαιότητα. Στις απαρχές του πολιτισμού, η γραμμή μεταξύ δικαιοσύνης και εκδίκησης ήταν εξαιρετικά λεπτή. Πριν την εδραίωση των οργανωμένων κρατικών δομών, η «δικαιοσύνη» ήταν υπόθεση της οικογένειας ή της φυλής.

Ο Κώδικας του Χαμουραμπί και το «Οφθαλμόν αντί οφθαλμού»: Αν και πρόκειται για γραπτό νόμο, η φιλοσοφία του πήγαζε από την ανάγκη να τεθούν όρια στην ανεξέλεγκτη αυτοδικία. Αρχαία Ελλάδα: Στην ηρωική εποχή (Όμηρος), η εκδίκηση για την δολοφονία ενός συγγενούς ήταν ηθική υποχρέωση. Χρειάστηκε η παρέμβαση του Σόλωνα και η ίδρυση του Αρείου Πάγου για να μεταφερθεί η δύναμη της τιμωρίας από το άτομο στην Πολιτεία.

Ρώμη: Κατά την ύστερη Ρωμαϊκή Δημοκρατία, η βία των συμμοριών (όπως αυτές του Κλόδιου και του Μίλωνα) χρησιμοποιήθηκε ως πολιτικό εργαλείο, προαναγγέλλοντας την μορφή των σύγχρονων παρακρατικών οργανώσεων.

2. Ο Μεσαίωνας και η Γέννηση του «Ευγενούς Ληστή». Στον Μεσαίωνα, η απουσία κεντρικής εξουσίας σε πολλές περιοχές της Ευρώπης επέτρεψε την εμφάνιση μορφών κοινωνικής αντίστασης που αργότερα μυθοποιήθηκαν.

Ρομπέν των Δασών: Ο Αρχέτυπος του Vigilante. Ο Ρομπέν των Δασών δεν είναι απλώς ένας κλέφτης. Είναι η απάντηση στην τυραννία του Σερίφη του Νότινχαμ. Κοινωνικός ρόλος: Ενσαρκώνει την ιδέα του «κοινωνικού ληστή» (social bandit), ο οποίος παρανομεί ενάντια σε έναν άδικο νόμο για να αποκαταστήσει μια ανώτερη ηθική τάξη.

Η αναδιανομή του πλούτου: Το μοτίβο «κλέβω από τους πλούσιους για να δώσω στους φτωχούς» λειτουργεί ως ένας πρωτόγονος μηχανισμός κοινωνικής πρόνοιας σε μια εποχή ακραίας φεουδαρχικής καταπίεσης.

3. Η Άγρια Δύση: Desperados και Jesse James. Η Αμερικανική Δύση του 19^ου Αιώνα μ.Χ. υπήρξε το ιδανικό «εργαστήριο» για τους vigilantes. Σε περιοχές όπου ο νόμος απείχε εβδομάδες ταξιδιού, οι πολίτες σχημάτιζαν Vigilance Committees.

Jesse James: Ο Ρομπέν της Αμερικής; Ο Jesse James παρουσιάστηκε από τον Τύπο της εποχής ως ένας επαναστάτης ενάντια στις σιδηροδρομικές εταιρείες και τις τράπεζες που εξαθλίωναν τους αγρότες του Νότου μετά τον Εμφύλιο.

Η πραγματικότητα: Αν και οι πράξεις του συχνά βαφτίζονταν «κοινωνική δικαιοσύνη», ήταν ένας βίαιος παράνομος. Ωστόσο, η υποστήριξη που λάμβανε από τον τοπικό πληθυσμό δείχνει πώς μια κοινότητα μπορεί να «αγιοποιήσει» έναν εγκληματία όταν αισθάνεται αδικημένη από το κράτος.

4. Η Μαφία: Από την Προστασία στο Οργανωμένο Έγκλημα. Ίσως η πιο παρεξηγημένη περίπτωση vigilante δράσης είναι οι απαρχές της Σικελικής Μαφίας. Οι ρίζες: Στην Σικελία του 19^ου Αιώνα μ.Χ., το κράτος ήταν αδύναμο.

Οι πρώτοι «Μαφιόζοι» εμφανίστηκαν ως ιδιωτικοί στρατοί που προστάτευαν τις περιουσίες των γαιοκτημόνων ή ως «μεσολαβητές» που έδιναν λύσεις σε διαφορές που ο επίσημος νόμος δεν μπορούσε να αγγίξει.

Η εξέλιξη: Αυτό που ξεκίνησε ως ένα άτυπο σύστημα τοπικής εξουσίας και προστασίας (συχνά με τον μανδύα της τιμής και της οικογένειας), γρήγορα μεταλλάχθηκε σε ένα παρασιτικό σύστημα εκβιασμού και βίας. Η Μαφία οικειοποιήθηκε τη ρητορική του vigilante για να νομιμοποιήσει την εγκληματική της δράση στα μάτια του λαού.

5. Η Ψυχολογία και η Κοινωνιολογία του Vigilante. Γιατί η κοινωνία συχνά γοητεύεται από τέτοιες φιγούρες; Αποτυχία των Θεσμών: Όταν η αστυνομία ή τα δικαστήρια αποτυγχάνουν, ο κόσμος στρέφεται σε αυτούς που «φέρνουν αποτελέσματα».

Ηθική Ανωτερότητα: Ο vigilante συχνά επικαλείται έναν «φυσικό νόμο» που στέκεται πάνω από τον γραπτό νόμο. Εκπλήρωση Φαντασιώσεων: Ο μέσος πολίτης, που αισθάνεται ανίσχυρος μπροστά στη γραφειοκρατία ή την αδικία, βλέπει στον vigilante μια προβολή της δικής του ανάγκης για δράση.

6. Η Σύγχρονη Εποχή: Από την Πραγματικότητα στη Φαντασία. Στον 20ό και 21^ο Αιώνα μ.Χ., η φιγούρα του vigilante μεταφέρθηκε στην ποπ κουλτούρα (Batman, Punisher), αντανακλώντας τους φόβους των σύγχρονων μεγαλουπόλεων για το έγκλημα. Παράλληλα, βλέπουμε τη δράση ομάδων όπως οι Anonymous στον ψηφιακό χώρο, που λειτουργούν ως «ψηφιακοί τιμωροί» ενάντια σε κυβερνήσεις ή οργανισμούς.

Η επέκταση της έννοιας του vigilante σε πολιτικά, ιδεολογικά και θρησκευτικά κινήματα μας μεταφέρει από την «κοινωνική ληστεία» στην περιοχή της πολιτικής βίας και της τρομοκρατίας. Το κοινό στοιχείο παραμένει η πεποίθηση ότι ο υπάρχων νόμος είναι άδικος ή ανεπαρκής και ότι η βία είναι το μοναδικό μέσο για την επιβολή μιας «νέας δικαιοσύνης».

1. Η Ριζοσπαστικοποίηση της Ιδεολογίας: Αναρχικοί και «Προπαγάνδα διά της Πράξεως». Στα τέλη του 19^ου και στις αρχές του 20ού Αιώνα μ.Χ., ένα κομμάτι του αναρχικού κινήματος υιοθέτησε τη στρατηγική της «προπαγάνδας διά της πράξεως».

Η Μετάλλαξη: Ενώ ξεκίνησαν ως κίνημα για την απελευθέρωση του εργάτη, ορισμένες ομάδες κατέληξαν σε δολοφονίες ηγετών (π.χ. του Τσάρου Αλέξανδρου Β' ή του Προέδρου ΜακΚίνλεϊ) και βομβιστικές επιθέσεις.Το Σκεπτικό: Θεωρούσαν ότι μια βίαιη πράξη θα λειτουργούσε ως σπίθα για την εξέγερση των μαζών. Η βία έπαψε να είναι αμυντική και έγινε επιθετικό εργαλείο «κάθαρσης» του συστήματος.

Επαναστατικοί Στρατοί: Μπολσεβίκοι και Μάο. Πριν την κατάληψη της εξουσίας, οι Μπολσεβίκοι του Λένιν και ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός του Μάο Τσετούνγκ λειτούργησαν ως παρακρατικές οντότητες

Λενινισμός: Ο Λένιν οργάνωσε μια «επαγγελματική επαναστατική πρωτοπορία» που δεν δίσταζε να χρησιμοποιήσει απαλλοτριώσεις τραπεζών (ληστείες) για την χρηματοδότηση του αγώνα.Μαοϊσμός: Ο Μάο χρησιμοποίησε τον ανταρτοπόλεμο στην ύπαιθρο.

Οι στρατιώτες του συχνά παρουσιάζονταν ως προστάτες των αγροτών ενάντια στους γαιοκτήμονες, εφαρμόζοντας μια βίαιη μορφή «λαϊκής δικαιοσύνης» που περιελάμβανε δημόσιες δίκες και εκτελέσεις «εχθρών του λαού».Το Αποτέλεσμα: Μόλις αυτά τα κινήματα πήραν την εξουσία, η vigilante βία μετατράπηκε σε κρατικό τρόμο, αποδεικνύοντας ότι η βία που ξεκινά εκτός νόμου συχνά καταλήγει σε έναν νέο, πιο ολοκληρωτικό νόμο.

Σύγχρονοι «Μοναχικοί Λύκοι» και Άκρα-Στην νεότερη εποχή, η τεχνολογία και τα social media επιτρέπουν σε άτομα να δρουν μόνα τους, επηρεασμένα από ακραίες ιδεολογίες (Ισλαμιστές, Ακροδεξιοί).

Η Ψυχολογία: Ο «μοναχικός λύκος» βλέπει τον εαυτό μου ως τον μοναδικό «ξύπνιο» πολεμιστή σε έναν κόσμο που θεωρεί διεφθαρμένο. Είτε πρόκειται για θρησκευτικό φανατισμό είτε για θεωρίες περί «αντικατάστασης πληθυσμών», η δράση τους είναι η απόλυτη μορφή αρνητικού vigilantism: Η δολοφονία αθώων ως «μήνυμα» προς την κοινωνία.

Ακτιβισμός, Πολιτική Πίεση και Βία-Στο σύγχρονο πολιτικό σκηνικό, συχνά βλέπουμε κινήματα ή οργανώσεις να κατηγορούνται ότι υπερβαίνουν τα όρια του νόμιμου ακτιβισμού.ANTIFA και Μαχητικός Αντιφασισμός: Χρησιμοποιούν την «βίαιη άμεση δράση» με το επιχείρημα ότι ο φασισμός δεν πρέπει να έχει λόγο στην δημόσια σφαίρα. Οι επικριτές τους τους ταυτίζουν με τις μεθόδους που οι ίδιοι καταγγέλλουν, καθώς αυτοανακηρύσσονται σε αστυνομία σκέψης και δρόμου.

Κοινωνικά Κινήματα (BLM, Woke κλπ.): Ενώ ξεκινούν από υπαρκτά κοινωνικά αιτήματα (π.χ. αστυνομική βία, ισότητα), οι ακραίες εκφράσεις τους —όπως οι καταστροφές περιουσιών ή η κουλτούρα της ακύρωσης (cancel culture)— θεωρούνται από πολλούς ως μια μορφή «ψηφιακού ή κοινωνικού λιντσαρίσματος».

ΜΚΟ: Η αναφορά στον διαβοητο κερδοσκοπο και χορηγο χρωματιστων επαναστασεων για δυτικες ελιτ, ΗΠΑ και ΕΕ George Soros ή σε μεγάλες ΜΚΟ συχνά συνδέεται με την πεποίθηση ότι υπάρχει μια σκιώδης εξουσία που επιβάλλει ατζέντες παρακάμπτοντας την δημοκρατική βούληση των λαών. Αυτό δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου ορισμένοι αισθάνονται δικαιολογημένοι να «αντιστάθούν» με παράνομα μέσα.

Ο κίνδυνος του «Καλού Σκοπού»Η ιστορία δείχνει ότι σχεδόν κάθε εγκληματική ή τρομοκρατική ενέργεια ξεκινά με την επίκληση ενός «καλού σκοπού». Όταν η ηθική ενός ατόμου ή μιας ομάδας τίθεται πάνω από το κράτος δικαίου, η δημοκρατία υποχωρεί.

Είτε πρόκειται για τον θρησκευτικό φανατικό, τον ακραίο οικολόγο ή τον πολιτικό επαναστάτη, η κοινή τους αφετηρία είναι η περιφρόνηση της ανθρώπινης ζωής και της νομιμότητας στο όνομα μιας ιδέας.

Το φαινόμενο του vigilante, όταν μεταπηδά από την προστασία του αδυνάτου στην επιβολή μιας ιδεολογίας, μετατρέπεται αναπόφευκτα σε μια νέα μορφή καταπίεσης. Οι δε απόπειρες κατά της ζωής πολιτικών ηγετών, όπως οι πρόσφατες επιθέσεις ή σχεδιασμοί κατά του Ντόναλντ Τραμπ, αποτελούν την πιο ακραία μορφή αυτού που ονομάζουμε πολιτικό vigilantism.

Η Ψυχολογία του «Τυραννοκτόνου». Ιστορικά, όσοι επιτίθενται σε υψηλόβαθμους πολιτικούς συχνά δεν βλέπουν τον εαυτό τους ως εγκληματία, αλλά ως έναν σύγχρονο «Brutus». Η πεποίθηση: Πιστεύουν ότι ο στόχος τους αποτελεί υπαρξιακή απειλή για την χώρα ή την δημοκρατία.

Η δικαιολόγηση: Όταν η ρητορική στα μέσα ενημέρωσης και στα social media γίνεται πολεμική (χρησιμοποιώντας όρους όπως «δικτάτορας», «προδότης» ή «καταστροφέας»), ορισμένα άτομα με ασταθή ψυχολογία αισθάνονται ότι έχουν την «ηθική άδεια» να επέμβουν βίαια.

Στις ΗΠΑ, το φαινόμενο δεν περιορίζεται σε μία μόνο πλευρά. Παρατηρείται μια επικίνδυνη τάση όπου η βία εργαλειοποιείται: Από την μία πλευρά: Είδαμε τα γεγονότα στο Καπιτώλιο (6 Ιανουαρίου), όπου οπαδοί θεώρησαν ότι «κλέβουν» την δημοκρατία τους και επιχείρησαν να επιβάλουν το δικό τους δίκαιο.

Από την άλλη πλευρά: Βλέπουμε επιθέσεις από άτομα που αυτοπροσδιορίζονται ως πολέμιοι της ακροδεξιάς, οι οποίοι θεωρούν ότι η φυσική εξόντωση ενός αντιπάλου είναι «αμυντική πράξη» για την σωτηρία του κράτους.

Αυτό που συνδέει τον Ρομπέν των Δασών με έναν σύγχρονο δράστη πολιτικής βίας είναι ο μεσσιανισμός. Η ιδέα δηλαδή ότι «εγώ ξέρω το σωστό και θα σώσω τους υπόλοιπους, ακόμα και αν χρειαστεί να παραβώ κάθε νόμο».

Στην περίπτωση των επιθέσεων κατά του Τραμπ (ή οποιουδήποτε άλλου ηγέτη), ο δράστης λειτουργεί ως ο απόλυτος vigilante: καταργεί τη βούληση εκατομμυρίων ψηφοφόρων και την δικαιοσύνη, θεωρώντας την προσωπική του κρίση ανώτερη από το πολίτευμα.

Οι αναρχικοί, τους μπολσεβίκοι ή οι σύγχρονες ομάδες (Antifa, BLM, ακροδεξιές πολιτοφυλακές), το μοτίβο είναι πάντα το ίδιο: Αποανθρωποποίηση του αντιπάλου: Δεν είναι πια άνθρωπος ή πολιτικός, είναι «τέρας». Ηθική έξαρση: Η βία βαφτίζεται «αγώνας».

Κατάλυση της Δημοκρατίας: Η δημοκρατία βασίζεται στην παραδοχή ότι διαφωνούμε χωρίς να αλληλοεξοντωνόμαστε. Ο vigilante, πολιτικός ή μη, απορρίπτει αυτή την παραδοχή. Η ιστορία δείχνει ότι όταν οι κοινωνίες αρχίζουν να δικαιολογούν την βία επειδή «ο σκοπός είναι ιερός» ή επειδή «ο αντίπαλος είναι επικίνδυνος», οδηγούνται σε εμφύλιες συρράξεις και αυταρχισμό.

Ο vigilante είναι το σύμπτωμα μιας άρρωστης ή ελλιπούς έννομης τάξης. Είτε πρόκειται για τον μυθικό Ρομπέν των Δασών, είτε για τον αμφιλεγόμενο Jesse James, αυτές οι προσωπικότητες αναδύονται εκεί που η δικαιοσύνη αφήνει κενά.

Παρόλο που η δράση τους μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση ή αίσθημα δικαίου, η ιστορία διδάσκει ότι η υποκατάσταση του νόμου από το άτομο οδηγεί συχνά σε νέους κύκλους βίας και αυθαιρεσίας. Το φαινόμενο του vigilantism παραμένει ένα από τα πιο περίπλοκα θέματα της κοινωνικής ανθρωπολογίας, καθώς ισορροπεί ανάμεσα στον ηρωισμό και την απόλυτη παρανομία

ΕΞΤΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο βιγιλαντισμός και το ήθος του τιμωρού υπήρχαν πολύ πριν εισαχθεί η λέξη τιμωρός στην Αγγλική γλώσσα. Υπάρχουν εννοιολογικές παραλληλίες μεταξύ του μεσαιωνικού αριστοκρατικού εθίμου του ιδιωτικού πολέμου ή βεντέτας και της σύγχρονης φιλοσοφίας του τιμωρού.

Στοιχεία της έννοιας της εκδικητικής τιμωρίας μπορούν να βρεθούν στη βιβλική αφήγηση στην Γένεση 34 για την απαγωγή και τον βιασμό (ή, σύμφωνα με ορισμένες ερμηνείες, την αποπλάνηση) της Δείνας , της κόρης του Ιακώβ , στην πόλη Συχέμ της Χαναάν από τον ομώνυμο γιο του ηγεμόνα, και την βίαιη αντίδραση των αδελφών της Συμεών και Λευί , οι οποίοι σκότωσαν όλους τους άνδρες της πόλης για εκδίκηση, έσωσαν την αδελφή τους και λεηλάτησαν τη νΣυχέμ.

 Όταν ο Ιακώβ διαμαρτυρήθηκε ότι οι πράξεις τους θα μπορούσαν να προκαλέσουν προβλήματα σε αυτόν και την οικογένειά του, οι αδελφοί απάντησαν: «Πρέπει [δηλαδή, ο Συχέμ] να φερθεί στην αδελφή μας ως πόρνη;».

Στη δυτική λογοτεχνική και πολιτιστική παράδοση, χαρακτηριστικά της αυτοδικίας έχουν συχνά αποδοθεί σε λαϊκούς ήρωες και παράνομους (π.χ., Ρομπέν των Δασών). Κατά τον Μεσαίωνα, η τιμωρία των κακοποιών ασκούνταν μερικές φορές από μυστικές εταιρείες όπως τα δικαστήρια του Vehm (βλ. την μεσαιωνική Σαρδηνική Gamurra που αργότερα έγινε Barracelli , τους Σικελούς Vendicatori και τους Beati Paoli ), ένα είδος πρώιμης οργάνωσης εκδικητών, η οποία έγινε εξαιρετικά ισχυρή στη Βεστφαλική Γερμανία κατά τον 15^ο Αιώνα μ.Χ.

Ειρηνοδικία στο Μεξικό. Σε ορισμένες περιοχές του Μεξικού, κυρίως στην πολιτεία Μιτσοακάν , άτομα που επηρεάστηκαν από εγκληματικές ομάδες όπως οι Los Zetas και η La Familia Michoacana δημιούργησαν ομάδες εκδικητών με την ονομασία Grupos de autodefensa comunitaria το 2013 μ.Χ. Ο πιο διαβόητος ηγέτης τους, Hipólito Mora , δολοφονήθηκε το 2023 μ.Χ.

Άλλες αξιοσημείωτες πράξεις εκβιαστικού συλλόγου.

Στις αρχές του 20ού Αιώνα μ.Χ., οι Λευκοί Φινλανδοί ίδρυσαν το Suojeluskunta (Σώμα Προστασίας) ως παραστρατιωτική οργάνωση αυτοκτονίας στη Φινλανδία . Αποτέλεσε τον πυρήνα του Λευκού Στρατού στον Φινλανδικό Εμφύλιο Πόλεμο .

Στις ΗΠΑ ιδρύθηκαν αρκετές οργανώσεις αυτονομιστών την εποχή του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, συμπεριλαμβανομένων της Αμερικανικής Προστατευτικής Ένωσης, της Εθνικής Ένωσης Ασφάλειας , των Ιπποτών της Ελευθερίας και των Boy Spies of America, με στόχο τη στόχευση όσων θεωρούνταν ύποπτοι για φιλογερμανική ή ανεπαρκή πίστη. Βίαια γεγονότα από τέτοιες ομάδες περιλάμβαναν την Οργή στην Τάλσα , το λιντσάρισμα του Όλι Κινκόνεν και μια σειρά από άλλα γεγονότα με πίσσα και φτερό, όπως αυτά στο Ουισκόνσιν. [

Τη δεκαετία του 1.920 μ.Χ., η Εταιρεία του Μεγάλου Ξίφους της Κίνας προστάτευε την ζωή και την περιουσία σε μια κατάσταση αναρχίας .

Το Secret Six , μια καλά χρηματοδοτούμενη επιχείρηση εκδικητών που ξεκίνησε ο Σύνδεσμος Εμπορίου του Σικάγο το 1.930 μ.Χ., διερεύνησε και έλυσε απαγωγές , εκβιασμούς, βομβιστικές επιθέσεις, ληστείες και άλλα εγκλήματα, βοήθησε στην έναρξη του Eliot Ness και των Untouchables του , πιστώθηκε από τον Al Capone την καταστροφή της παράνομης Αυτοκρατορίας του με τα ποτά, ενέπνευσε την ταινία The Secret Six και μιμήθηκε για λίγο σε πόλεις σε όλη την χώρα μέχρι που κατέρρευσε λόγω λαθών και σκανδάλων το 1.933 μ.Χ.

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο , πολλοί φερόμενοι ως συνεργάτες των Ναζί ξυλοκοπήθηκαν ή σκοτώθηκαν για τις δραστηριότητές τους από τιμωρούς.

Αναγνωρισμένη από τη δεκαετία του 1.980 μ.Χ., η Sombra Negra («Μαύρη Σκιά») του Ελ Σαλβαδόρ είναι μια ομάδα που αποτελείται κυρίως από συνταξιούχους αστυνομικούς και στρατιωτικό προσωπικό, των οποίων το μοναδικό καθήκον είναι να καθαρίσουν την χώρα από τα ακάθαρτα κοινωνικά στοιχεία σκοτώνοντας εγκληματίες και μέλη συμμοριών. Μαζί με αρκετές άλλες οργανώσεις, η Sombra Negra είναι ένα απομεινάρι των ταγμάτων θανάτου από τον εμφύλιο πόλεμο της δεκαετίας του 1.970 μ.Χ. και του 1.980 μ.Χ.

Στις 5 Μαΐου 1.981 μ.Χ., η Marianne Bachmeier έβγαλε ένα πιστόλι από την δεξιά πλευρά του καμπαρντίνας της και πυροβόλησε και σκότωσε τον σεξουαλικό κακοποιό και δολοφόνο της επτάχρονης κόρης της, κατά τη διάρκεια της δίκης του στην αίθουσα του περιφερειακού δικαστηρίου του Λίμπεκ.

Στις 16 Μαρτίου 1.984 μ.Χ., ο Γκάρι Πλόουσε πυροβόλησε και σκότωσε τον Τζεφ Ντουσέ, ο οποίος επρόκειτο να κατηγορηθεί για απαγωγή του γιου του Πλόουσε με επιβαρυντικά στοιχεία. Η υπόθεση έλαβε ευρεία δημοσιότητα επειδή ορισμένοι αμφισβήτησαν το κατά πόσον ο Πλόουσε - ενεργώντας με βάση την πεποίθησή του ότι ο Ντουσέ κακοποιούσε σεξουαλικά τον γιο του - θα έπρεπε να είχε κατηγορηθεί για φόνο.

Στις Φιλιππίνες, στα μέσα της δεκαετίας του '80 μ.Χ., σχηματίστηκαν οι Alsa Masa και Kuratong Baleleng για να πολεμήσουν τους κομμουνιστές αντάρτες.

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1.990 μ.Χ., η ομάδα «Πόλη χωρίς Ναρκωτικά» ξυλοκόπησε και δολοφονούσε δημόσια εμπόρους ναρκωτικών και ανάγκασε τοξικομανείς να σταματήσουν να κάνουν χρήση ναρκωτικών στην πόλη Αικατερινούπολη της Ρωσίας .

Στις 28 Νοεμβρίου 1.994 μ.Χ., ο Τζέφρι Ντάμερ , ένας διαβόητος κατά συρροή δολοφόνος και κανίβαλος από το Μιλγουόκι , ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου από τον Κρίστοφερ Σκάρβερ , συγκρατούμενό του στο σωφρονιστικό ίδρυμα Κολούμπια στο Πόρτατζ του Ουισκόνσιν .

Ιδρυμένη το 1,996 μ.Χ., η οργάνωση «Άνθρωποι κατά των Γκανγκστερισμών και των Ναρκωτικών» του Κέιπ Τάουν στη Νότια Αφρική μάχεται κατά των ναρκωτικών και των συμμοριών στην περιοχή της. Έχουν συνδεθεί με την τρομοκρατία από τότε που βομβάρδισαν ορισμένους αμερικανικούς στόχους στο Κέιπ Τάουν.

Σχηματισμένοι το 1.998 μ.Χ., οι Bakassi Boys of Nigeria θεωρήθηκαν καθοριστικοί παράγοντες στην μείωση της υψηλής εγκληματικότητας στην περιοχή.

Οι Los Pepes ήταν μια ομάδα που σχηματίστηκε στην Κολομβία την δεκαετία του 1.990 .Χ. και διέπραξε πράξεις τιμωρίας εναντίον του βαρόνου των ναρκωτικών Πάμπλο Εσκομπάρ και των συνεργατών του εντός του καρτέλ Μεδεγίν .

Μετά τις επιθέσεις της 11^ης Σεπτεμβρίου 2001μ.Χ., ο Jonathan Idema , ένας αυτοαποκαλούμενος τιμωρός, εισήλθε στο Αφγανιστάν και συνέλαβε πολλούς ανθρώπους που ισχυρίστηκε ότι ήταν τρομοκράτες .

Ο Idema ισχυρίστηκε ότι συνεργαζόταν με την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών και ότι υποστηριζόταν από αυτήν. Πούλησε σε μέσα ενημέρωσης κασέτες που, όπως ισχυρίστηκε, έδειχναν ένα στρατόπεδο εκπαίδευσης της Αλ Κάιντα εν δράσει. Οι επιχειρήσεις του έληξαν απότομα όταν συνελήφθη με τους συνεργάτες του το 2004 και καταδικάστηκε σε 10 χρόνια φυλάκισης σε μια διαβόητη αφγανική φυλακή, πριν του δοθεί χάρη το 2007 μ.Χ.

Στις 24 Νοεμβρίου 1.963 μ.Χ., ο Τζακ Ρούμπι σκότωσε τον Λι Χάρβεϊ Όσβαλντ . Ο Όσβαλντ συνελήφθη στις 22 Νοεμβρίου, περίπου 75 λεπτά αφότου υπήρχαν υποψίες ότι πυροβόλησε τον Τζον Φ. Κένεντι .

Στις 13 Αυγούστου 2004 μ.Χ., ο Άκου Γιαντάβ λιντσαρίστηκε από ένα πλήθος περίπου 200 γυναικών από το Καστούρμπα Ναγκάρ της Ινδίας. Τους πήρε 15 λεπτά για να δολοφονήσουν τον άνδρα που, όπως λένε, τις βίαζε ατιμώρητα για περισσότερο από μια δεκαετία. Του έριχναν σκόνη τσίλι στο πρόσωπό και του πετούσαν πέτρες. Καθώς χτυπούσε και πάλευε, ένα από τα φερόμενα θύματά του έκοψε το πέος του με ένα μαχαίρι λαχανικών. Άλλα 70 τραύματα από μαχαίρι άφησαν στο σώμα του.

Η Salwa Judum , η αντι- Ναξαλιτική ομάδα που σχηματίστηκε το 2005 μ.Χ. στην Ινδία, φέρεται να βοηθά τις δυνάμεις ασφαλείας στον αγώνα τους κατά των Ναξαλών. Στο Χαμσάιρ της Αγγλίας, κατά την διάρκεια του 2006 μ.Χ., ένας εκδικητής έριξε λάστιχα σε περισσότερα από είκοσι αυτοκίνητα, αφήνοντας ένα σημείωμα από κομμένο χαρτί εφημερίδας που έλεγε «Προειδοποίηση: σας έχουν δει να χρησιμοποιείτε το κινητό σας τηλέφωνο». Η οδήγηση ενώ χρησιμοποιείτε κινητό τηλέφωνο αποτελεί ποινικό αδίκημα στο Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά οι επικριτές πιστεύουν ότι ο νόμος τηρείται ή εφαρμόζεται ελάχιστα.

Η συμμορία Gulabi , που σχηματίστηκε το 2006 μ.Χ. στο Uttar Pradesh , είναι μια γυναικεία ομάδα αυτοδικαίων τιμωρών αφιερωμένη στην προστασία γυναικών όλων των καστών από την ενδοοικογενειακή κακοποίηση, τη σεξουαλική βία και την καταπίεση.

Ο Ιρλανδικός Εθνικός Απελευθερωτικός Στρατός (INLA), μια ιρλανδική ρεπουμπλικανική σοσιαλιστική παραστρατιωτική ομάδα, διατηρεί παρουσία σε μέρη της Βόρειας Ιρλανδίας και έχει πραγματοποιήσει ξυλοδαρμούς σε βάρος τοπικών φερόμενων ως μικροεγκληματιών.  

Το 2006 μ.Χ., ο INLA ισχυρίστηκε ότι είχε θέσει εκτός λειτουργίας τουλάχιστον δύο συμμορίες ναρκωτικών στη Βόρεια Ιρλανδία. Μετά την επιδρομή τους σε μια εγκληματική οργάνωση με έδρα τα βορειοδυτικά, εξέδωσαν μια δήλωση λέγοντας ότι «ο Ιρλανδικός Εθνικός Απελευθερωτικός Στρατός δεν θα επιτρέψει στους εργατικούς ανθρώπους αυτής της πόλης να χρησιμοποιηθούν ως κρέας για τα κανόνια από αυτούς τους εγκληματίες, των οποίων η μόνη ανησυχία είναι το κέρδος με οποιοδήποτε μέσο είναι διαθέσιμο σε αυτούς». Στις 15 Φεβρουαρίου 2009 μ.Χ., ο INLA ανέλαβε την ευθύνη για τον θάνατο από πυροβολισμό του εμπόρου ναρκωτικών του Ντέρι, Τζιμ ΜακΚόνελ.

Στις 19 Αυγούστου 2009 μ.Χ., ο INLA πυροβόλησε και τραυμάτισε έναν άνδρα στο Ντέρι. Ο INLA ισχυρίστηκε ότι ο άνδρας εμπλεκόταν σε εμπορία ναρκωτικών, αν και ο τραυματίας και η οικογένειά του αρνήθηκαν τον ισχυρισμό.

Σε άρθρο εφημερίδας στις 28 Αυγούστου, ωστόσο, το θύμα ανακάλεσε την προηγούμενη κατάθεσή του και παραδέχτηκε ότι είχε εμπλακεί σε μικρής κλίμακας εμπορία ναρκωτικών, αλλά έκτοτε έχει σταματήσει αυτές τις δραστηριότητες.

Η Ρεπουμπλικανική Δράση κατά των Ναρκωτικών (RAAD) είναι μια Ιρλανδική Ρεπουμπλικανική οργάνωση αυτονομιστών που δραστηριοποιείται κυρίως στο Ντέρι και γύρω από αυτό . Αν και συχνά αποδίδεται από τα μέσα ενημέρωσης ως βιτρίνα για ομάδες « αντιφρονούντων Ρεπουμπλικανών », η οργάνωση ισχυρίζεται ότι δεν έχει καμία πίστη σε κάποιο συγκεκριμένο Ρεπουμπλικανικό κόμμα ή παραστρατιωτική οργάνωση.

Ιδρυμένη στα τέλη του 2008 μ.Χ., η RAAD αρχικά προσέφερε «αμνηστία» σε όλους τους εμπόρους ναρκωτικών, ζητώντας τους να γνωστοποιήσουν την παρουσία τους στην ομάδα πριν δώσουν τη διαβεβαίωση ότι είχαν σταματήσει να διακινούν.

Σε συνέντευξή της στην εφημερίδα Derry Journal τον Αύγουστο του 2009 μ.Χ., η ηγεσία της ομάδας εξήγησε: «Θα παρακολουθούσαμε τις ενέργειες όσων έχουν εμφανιστεί και, δεδομένου ενός επαρκούς χρονικού διαστήματος, το ενδιαφέρον για αυτούς τους εμπόρους ναρκωτικών θα σταματούσε και θα μπορούσαν να αρχίσουν να ζουν μια κανονική ζωή». Έκτοτε , η RAAD έχει αναλάβει την ευθύνη για τουλάχιστον 17 πυροβολισμούς, καθώς και για αμέτρητες επιθέσεις με βόμβες.

Άλλες ιρλανδικές δημοκρατικές παραστρατιωτικές οργανώσεις έχουν υπηρετήσει και συνεχίζουν να υπηρετούν ως τιμωροί. Για παράδειγμα, η Óglaigh na hÉireann ανέλαβε το 2011 μ.Χ. την ευθύνη για μια εμπρηστική επίθεση σε μια πιάτσα ταξί στην οδό Oldpark στο Μπέλφαστ, η οποία οδήγησε τους ιδιοκτήτες να εγκαταλείψουν την χώρα.

Ισχυρίστηκε ότι οι ιδιοκτήτες χρησιμοποιούσαν την πιάτσα ως κάλυψη για εμπορία ναρκωτικών. Το 2010 μ.Χ., ο Πραγματικός Ιρλανδικός Ρεπουμπλικανικός Στρατός πυροβόλησε έναν άνδρα στα πόδια στο Ντέρι. Ο άνδρας ήταν καταδικασμένος για σεξουαλικά αδικήματα.

Το 2011 μ.Χ. , η Continuity Irish Republican Army κατηγορήθηκε για τον ξυλοδαρμό ενός εμπόρου ηρωίνης στο Κλοντάλκιν του Δουβλίνου. Ο άνδρας είχε προηγουμένως διαταχθεί να εγκαταλείψει την χώρα.

Στις 15 Απριλίου 2011 μ.Χ., μια ομάδα γυναικών στο Cherán οπλισμένες με πέτρες και πυροτεχνήματα επιτέθηκαν σε ένα λεωφορείο που μετέφερε παράνομους υλοτόμους οπλισμένους με πολυβόλα στο Michoacán , οι οποίοι σχετίζονταν με το μεξικανικό καρτέλ ναρκωτικών La Familia Michoacana . Ανέλαβαν τον έλεγχο της πόλης, έδιωξαν την αστυνομική δύναμη και απέκλεισαν δρόμους που οδηγούσαν σε ξυλεία βελανιδιάς σε ένα κοντινό βουνό. Η δραστηριότητα των αστυνόμων εξαπλώθηκε στην κοντινή κοινότητα Opopeo. Ίδρυσαν ομάδες αυτοάμυνας της κοινότητας. Η κυβέρνηση του Μεξικού έχει αναγνωρίσει το Cherán ως αυτοδιοικούμενη ιθαγενή κοινότητα, αλλά οι εγκληματίες συνεχίζουν να δολοφονούν κατοίκους στο δάσος.

Στις 13 Ιουνίου 2014, ο Ντάριους, ένας 16χρονος Ρομά που κατοικεί στην Γαλλία και ο οποίος έχει ανακριθεί αρκετές φορές από την αστυνομία για ύποπτες διαρρήξεις και κλοπές, απήχθη, ξυλοκοπήθηκε και στη συνέχεια εγκαταλείφθηκε σε καρότσι σούπερ μάρκετ από άγνωστο άτομο, μετά από φήμες που κυκλοφόρησαν ότι εμπλέκεται σε μια διάρρηξη, η οποία συνέβη αρκετές ώρες πριν στην πόλη Πιερφίτ-συρ-Σεν.

Από τις εκλογές στις Φιλιππίνες στις 9 Μαΐου 2016 μ.Χ. και την έναρξη της θητείας του Ροντρίγκο Ντουτέρτε ως Προέδρου των Φιλιππίνων, πολλοί ύποπτοι (ιδιαίτερα χρήστες και έμποροι ναρκωτικών) δολοφονήθηκαν από διάφορους άγνωστους εκτελεστές, κάτι που χαρακτηρίστηκε ως συνοπτική εκτέλεση κατά τη διάρκεια του πολέμου του κατά των ναρκωτικών.

Ο Ντουτέρτε έχει κατηγορηθεί ότι συνδέεται με την Ομάδα Θανάτου Νταβάο , μια ομάδα αυτοκτονίας που δραστηριοποιείται από τα μέσα της δεκαετίας του 1.990 μ.Χ. στην πόλη Νταβάο , όπου ο Ντουτέρτε είχε προηγουμένως υπηρετήσει ως δήμαρχος.

Μετά την προβολή της σειράς " To Catch a Predator" , δημιουργήθηκε μια τάση στο διαδίκτυο, σύμφωνα με την οποία ένα ή περισσότερα άτομα ξεγελούν παιδόφιλους ώστε να συναντηθούν, με την εντύπωση ότι μιλούσαν με ανήλικο άτομο. Οι εκδικητές συχνά παραδίδουν τους θηρευτές στην αστυνομία ή τους επιτίθενται ή/και τους εκβιάζουν (https://en.wikipedia.org/wiki/Vigilantism, /https://www.criminallawaz.com/justice-unleashed-true-stories-of-real-life-vigilantes/).