ΕΚΛΟΓΙΜΕΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΕΣ ΚΑΙ ΜΟΝΑΡΧΙΕΣ ΜΕ ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΔΙΑΔΟΧΗ ΠΟΥ ΑΛΛΑΞΑΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΙΑ Ή ΜΗ ΣΕ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΜΟΝΑΡΧΙΕΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ

ΕΚΛΟΓΙΜΕΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΕΣ ΚΑΙ ΜΟΝΑΡΧΙΕΣ ΜΕ ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΔΙΑΔΟΧΗ ΠΟΥ ΑΛΛΑΞΑΝ ΜΕ ΤΗΝ ΒΙΑ Ή ΜΗ ΣΕ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΜΟΝΑΡΧΙΕΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ

Γράφει ο ΑΛΩΠΗΞ

Όπως είναι γνωστό το φαινόμενο της διολίσθησης από μια μορφή αξιοκρατικής ή εκλογικής διακυβέρνησης στην κληρονομική διαδοχή αποτελεί ένα από τα πιο επαναλαμβανόμενα μοτίβα στην πολιτική ιστορία. Η μετάβαση από τον «άριστο» ή τον «εκλεκτό» στον «υιό» δεν είναι συνήθως μια απότομη ανατροπή, αλλά μια σταδιακή διάβρωση των θεσμών υπέρ της οικογενειακής σταθερότητας.

1. Η Αθήνα του 6^ου π.Χ. Αιώνα:  Από τον Πεισίστρατο στους Πεισιστρατίδες. Στην Αρχαία Αθήνα, η άνοδος του Πεισίστρατου στην εξουσία δεν έγινε μέσω κληρονομικού δικαιώματος, αλλά μέσω της λαϊκιστικής υποστήριξης των κατώτερων τάξεων και της χρήσης προσωπικού στρατού.

Η Φύση της Εξουσίας: Ο Πεισίστρατος κυβέρνησε ως «τύραννος» (με την αρχαία έννοια του μη θεσμικού ηγέτη). Παρόλο που διατήρησε τους νόμους του Σόλωνα, η ουσιαστική ισχύς πήγαζε από το πρόσωπό του.

Η Μετάβαση: Με τον θάνατό του το 527 π.Χ., η εξουσία πέρασε στους γιους του, Ιππία και Ίππαρχο.Το Αποτέλεσμα: Η μετατροπή της τυραννίας σε κληρονομική δυναστεία οδήγησε σε αυταρχισμό.

Η δολοφονία του Ιππάρχου και η μετέπειτα εκδίωξη του Ιππία άνοιξαν τον δρόμο για τις δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη, καθώς οι Αθηναίοι συνειδητοποίησαν τον κίνδυνο της οικογενειοκρατίας.

2. Σικελία: Διονύσιος ο Πρεσβύτερος και η Δυναστεία των Συρακουσών. Οι Συρακούσες αποτελούν το κλασικό παράδειγμα μιας ακμάζουσας δημοκρατίας που, υπό την απειλή του πολέμου (Καρχηδόνιοι), παραδίδεται σε έναν ικανό στρατιωτικό.

Ο Διονύσιος Α': Εκλέχθηκε «στρατηγός αυτοκράτωρ» λόγω των ικανοτήτων του. Ήταν ένας χαρισματικός, αν και αδίστακτος, ηγέτης που μετέτρεψε τις Συρακούσες στην ισχυρότερη δύναμη της Δύσης.

Παρά το γεγονός ότι η εξουσία του ήταν τυπικά συνδεδεμένη με το αξίωμά του, φρόντισε να τον διαδεχθεί ο γιος του, Διονύσιος ο Νεότερος. Η Αποτυχία: Ο υιός στερούνταν το χάρισμα και την στρατηγική ευφυΐα του πατέρα του. Η μετάβαση αυτή οδήγησε σε εσωτερικές συγκρούσεις, την παρέμβαση του Δίωνα και τελικά στην κατάρρευση της τυραννίας.

[Αλλά και η ιστορία του Αρχαίου Ισραήλ αποτελεί πράγματι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της μετάβασης από μια χαρισματική-εκλογική ηγεσία (οι Κριτές που αναδεικνύονταν σε καιρούς ανάγκης) στην θεσμική μοναρχία.

Η απαίτηση του λαού προς τον Σαμουήλ («δώσε μας βασιλιά για να είμαστε σαν τα άλλα έθνη») αντανακλά την ανάγκη για μόνιμη στρατιωτική ηγεσία. Στον Αρχαιοελληνικό κόσμο, παρατηρούμε παρόμοιες, αλλά και πιο σύνθετες μεταβάσεις. Η Ελληνική ιστορία δεν ακολουθεί μια ευθεία γραμμή, αλλά έναν κύκλο που ο Πολύβιος ονόμασε «Ανακύκλωση».

1. Η Μετάβαση από τους «Ήρωες-Βασιλείς» στις Αριστοκρατίες. Στην αυγή της Ελληνικής ιστορίας (Μυκηναϊκή εποχή και Γεωμετρική περίοδος), η μοναρχία ήταν ο κανόνας. Ωστόσο, η εξουσία του βασιλιά δεν ήταν πάντα απόλυτη· βασιζόταν στην ικανότητά του στον πόλεμο και τη δικαιοσύνη.

Οδύσσεια και Ιλιάδα: Ο βασιλιάς (Άναξ ή Βασιλεύς) έπρεπε να αποδεικνύει διαρκώς την αξία του. Αν ο γιος ήταν ανίκανος (όπως ο Τηλέμαχος στην αρχή της Οδύσσειας), η διαδοχή αμφισβητούνταν από τους ευγενείς.Η Κατάργηση:

Στις περισσότερες πόλεις-κράτη (Αθήνα, Κόρινθος, Θήβα), οι αριστοκρατικές οικογένειες σταδιακά περιόρισαν τον βασιλιά. Στην Αθήνα, ο τελευταίος βασιλιάς Κόδρος θυσιάστηκε για την πόλη, και οι Αθηναίοι αποφάσισαν ότι κανείς δεν ήταν αντάξιός του, αντικαθιστώντας την Βασιλεία με τους Άρχοντες (εκλεγόμενους αξιωματούχους).

2. Οι Αισυμνήτες: Οι «Δικαστές» της Αρχαίας Ελλάδας. Η πιο κοντινή αντιστοιχία με τους Κριτές του Ισραήλ ήταν οι Αισυμνήτες. Ήταν νομοθέτες ή ηγέτες που εκλέγονταν εκτάκτως από τον λαό για να διευθετήσουν εσωτερικές συγκρούσεις και είχαν απόλυτη εξουσία για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Πιττακός ο Μυτιληναίος: Εκλέχθηκε ως «τύραννος με την συγκατάθεση όλων» για να σταματήσει τον εμφύλιο στην Λέσβο. Η Διολίσθηση: Ενώ ο Πιττακός παρέδωσε την εξουσία μόλις τελείωσε το έργο του, άλλοι χρησιμοποίησαν αυτή την «εκλεγμένη τυραννία» για να εδραιώσουν δυναστείες, μετατρέποντας το αξίωμα σε κληρονομικό.

3. Η Διπλή Μοναρχία της Σπάρτης: Μια Ιδιότυπη Κληρονομικότητα. Η Σπάρτη αποτελεί την εξαίρεση, καθώς διατήρησε τη βασιλεία, αλλά την έκανε μέρος ενός δημοκρατικού-ολιγαρχικού συστήματος.Δύο Δυναστείες (Αγιάδες και Ευρυποντίδες): Η διαδοχή ήταν αυστηρά κληρονομική από πατέρα σε γιο (ή τον πλησιέστερο συγγενή).

Ο Έλεγχος: Οι βασιλείς της Σπάρτης δεν είχαν απόλυτη εξουσία. Ελέγχονταν από τους Εφόρους (εκλεγόμενους από τον λαό) και την Γερουσία. Εδώ έχουμε μια κληρονομική μοναρχία που «αιχμαλωτίστηκε» από ένα ευρύτερο πολιτειακό σύστημα για να αποφευχθεί ο δεσποτισμός.

4. Η Μακεδονία: Από την Εκλογή στην Δυναστεία των Αργεαδών. Στην πάντα Ελληνική Μακεδονία μας, το πολίτευμα ήταν μια στρατιωτική μοναρχία. Η Εκλογή: Ο νέος βασιλιάς έπρεπε να ανακηρυχθεί από την συνέλευση των Μακεδόνων πολεμιστών.

Η Κληρονομικότητα: Παρόλο που η εκλογή ήταν τυπική, η εξουσία έμενε πάντα στην οικογένεια των Αργεαδών (από τον Φίλιππο Β' στον Μέγα Αλέξανδρο). Η κρίση διαδοχής μετά τον θάνατο του Αλεξάνδρου, όπου δεν υπήρχε ικανός ενήλικος διάδοχος, οδήγησε στον διαμελισμό της αυτοκρατορίας από τους στρατηγούς (Διαδόχους), οι οποίοι ίδρυσαν τις δικές τους κληρονομικές μοναρχίες (Πτολεμαίοι, Σελευκίδες).

στο Ισραήλ η μετάβαση από τον Σαούλ στον Δαβίδ και μετά στον Σολομώντα έφερε το απόγειο της ισχύος αλλά και την μεταγενέστερη διάσπαση του βασιλείου, έτσι και στην Ελλάδα οι μεταβάσεις αυτές ήταν δίκοπο μαχαίρι.

Η ανάγκη για έναν «ισχυρό άνδρα» (Σαούλ ή Πεισίστρατος) προκύπτει πάντα σε περιόδους ανασφάλειας. Όμως, η ιστορία διδάσκει ότι η θεσμοποίηση της κληρονομικότητας συχνά μετατρέπει την ικανότητα του ιδρυτή στην ανικανότητα του διαδόχου, οδηγώντας στην παρακμή.

Η δε περίπτωση της Σπάρτης κατά τον 3^ο Αιώνα π.Χ. είναι συγκλονιστική, διότι αποτελεί την ύστατη προσπάθεια της πόλης να επιβιώσει, η οποία όμως οδήγησε στην κατάλυση των αρχαίων παραδόσεων και τη μετατροπή της σε μια τυπική Ελληνιστική κληρονομική μοναρχία (και τελικά τυραννία).Εδώ η διολίσθηση δεν έγινε από δημοκρατία, αλλά από μια ελεγχόμενη Διπλή Βασιλεία σε μια μονοπρόσωπη αυταρχική εξουσία.

1. Κλεομένης Γ': Ο Επαναστάτης ΒασιλιάςΟ Κλεομένης Γ' (δυναστεία Αγιαδών) δεν ξεκίνησε ως τύραννος, αλλά ως ριζοσπάστης μεταρρυθμιστής. Η Ανατροπή: Για να εφαρμόσει το πρόγραμμά του (αναδασμός γης, διαγραφή χρεών, επαναφορά της "Αγωγής"), έπρεπε να εξουδετερώσει τους Εφόρους.

Το 227 π.Χ. πραγματοποίησε πραξικόπημα, θανάτωσε τους Εφόρους και εξόρισε τον έτερο βασιλιά από την δυναστεία των Ευρυποντιδών. Η "Κληρονομική" Διολίσθηση: Αντί να διορίσει έναν νόμιμο διάδοχο από την άλλη δυναστεία, τοποθέτησε στον θρόνο τον αδελφό του, Ευκλείδα. Το Αποτέλεσμα: Ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία της Σπάρτης που δύο αδέλφια κατείχαν τους δύο θρόνους. Η Σπάρτη έπαψε να είναι "Διπλή Μοναρχία ελέγχου" και έγινε "Οικογενειακή Μοναρχία".

2. Μαχανίδας: Ο Μισθοφόρος Τύραννος. Μετά την ήττα του Κλεομένη στην Σελλασία και το κενό εξουσίας που ακολούθησε, η Σπάρτη πέρασε σε μια φάση όπου η νομιμότητα των δυναστειών κατέρρευσε. Η Άνοδος: Ο Μαχανίδας δεν ήταν μέλος των βασιλικών οίκων. 

Ήταν ένας αρχηγός μισθοφόρων που ανέλαβε την κηδεμονία του νεαρού βασιλιά Πέλοπα (γιου του Λυκούργου). Η Εξουσία: Σύντομα παραμέρισε κάθε πρόσχημα και κυβέρνησε ως τύραννος. Εδώ η "κληρονομικότητα" διακόπηκε από την στρατιωτική ισχύ, μια τάση που είδαμε αργότερα στην Ρώμη με τους στρατιωτικούς αυτοκράτορες.

3. Νάβις: Ο Τελευταίος "Βασιλιάς" της Σπάρτης. Ο Νάβις (206 π.Χ.-192 π.Χ.) ολοκλήρωσε την μετάβαση της Σπάρτης σε ένα καθεστώς που θύμιζε τις σύγχρονες ολοκληρωτικές δικτατορίες. Η Νομιμοποίηση: Ισχυριζόταν ότι καταγόταν από την δυναστεία των Ευρυποντιδών για να δώσει κύρος στην εξουσία του, αλλά κυβερνούσε ως απόλυτος μονάρχης.

Η Κοινωνική Ανατροπή: Απελευθέρωσε χιλιάδες είλωτες και τους έκανε πολίτες, εξόρισε τους πλούσιους και οργάνωσε ένα δίκτυο κατασκόπων. Η Κληρονομική Φιλοδοξία: Ο Νάβις προσπάθησε να εδραιώσει μια νέα δυναστεία, αλλά η παρέμβαση της Ρώμης και της Αχαϊκής Συμπολιτείας οδήγησε στη δολοφονία του. Με τον θάνατό του, η ανεξάρτητη Σπάρτη ουσιαστικά έσβησε.

Ιστορικό Δίδαγμα. Η Σπάρτη δείχνει ότι ακόμη και τα πιο συντηρητικά πολιτεύματα με "ασφαλιστικές δικλείδες" (όπως η Διπλή Βασιλεία) καταρρέουν μπροστά στην ανάγκη ενός ηγέτη να συγκεντρώσει την ισχύ για να αντιμετωπίσει μια υπαρξιακή κρίση.

Η μετάβαση από τον Κλεομένη στον Νάβι είναι η πορεία από τον "φωτισμένο αυταρχισμό" στην "ωμή τυραννία".Είναι ενδιαφέρον να παρατηρήσουμε ότι, όπως αναφέρατε για την ΕΣΣΔ ή το ΝΑΤΟ, έτσι και στην Σπάρτη, η οικονομική εξαθλίωση και η μείωση του αριθμού των "Ομοίων" (των πλήρων πολιτών) ήταν ο κύριος λόγος που ο λαός δέχθηκε αυτούς τους τυράννους, ελπίζοντας σε μια "επαναστατική" λύση].

3. Ρώμη: Η Μετάβαση από τον Αύγουστο στον ΤιβέριοΗ Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία είναι ίσως το πιο περίπλοκο παράδειγμα, καθώς η «Δημοκρατία» (Res Publica) τυπικά δεν καταλύθηκε ποτέ. Αύγουστος (Octavianus): Οικειοποιήθηκε τον τίτλο του Princeps (Πρώτος Πολίτης). Η εξουσία του βασιζόταν σε μια δέσμη αξιωμάτων που του παραχωρούσε η Σύγκλητος. Δεν υπήρχε νομικό πλαίσιο για κληρονομική διαδοχή.

Η Επιλογή του Τιβερίου: Ο Αύγουστος δεν είχε γιο. Μετά τον θάνατο των ευνοουμένων του (Μάρκελλος, Αγρίππας, Γάιος, Λούκιος), κατέληξε στον προγονό του, Τιβέριο. Η διαδοχή επικυρώθηκε μέσω της «υιοθεσίας» και της σταδιακής μεταφοράς εξουσιών (tribunicia potestas). Η Θεσμοποίηση: Με τον Τιβέριο, το Principate έπαψε να είναι μια έκτακτη ανάγκη και έγινε μόνιμο καθεστώς. Η δυναστεία των Ιουλιο-Κλαυδίων εδραιώθηκε πλέον πάνω στο αίμα και την υιοθεσία.

4. Οι «Πέντε Καλοί Αυτοκράτορες» και η Καταστροφική Διαδοχή. Η περίοδος από τον Νέρβα έως τον Αντωνίνο τον Ευσεβή θεωρείται η χρυσή εποχή της Ρώμης, κυρίως λόγω του συστήματος της υιοθεσίας του ικανότερου Αυτοκράτορα. Τρόπος Διαδοχής Υιοθεσία.

Ο Μάρκος Αυρήλιος ήταν ο πρώτος από τους «Πέντε Καλούς» που είχε βιολογικό γιο. Η αγάπη του πατέρα υπερίσχυσε της κρίσης του ηγέτη. Κόμμοδος: Η άνοδος του Κόμμοδου (180 μ.Χ.) σήμανε το τέλος της Pax Romana.

Η μετάβαση από την αξιοκρατική υιοθεσία στην κληρονομική διαδοχή οδήγησε σε έναν ηγεμόνα που ενδιαφερόταν περισσότερο για τις μονομαχίες παρά για την διοίκηση, βυθίζοντας την αυτοκρατορία στο χάος.

5. Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία: Από την Εκλογή στην Δυναστεία των Αψβούργων. Στον Μεσαίωνα, η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ήταν θεωρητικά μια εκλογική μοναρχία. Ο Αυτοκράτορας εκλεγόταν από τους Πρίγκιπες-Εκλέκτορες.

Το Σύστημα των Εκλεκτόρων: Στόχος ήταν να μην γίνει η εξουσία προσωπική περιουσία μιας οικογένειας. Η Άνοδος των Αψβούργων: Ξεκινώντας από τον Ροδόλφο Α' (13^ος Αι. μ.Χ.) και κυρίως από τον 15^ο Αιώνα μ.Χ. (Αλβέρτος Β' και Φρειδερίκος Γ'), οι Αψβούργοι χρησιμοποίησαν την διπλωματία, τους γάμους και την οικονομική ισχύ για να εξασφαλίσουν ότι ο τίτλος του Αυτοκράτορα θα παρέμενε στην οικογένεια .

Η «De Facto» Κληρονομικότητα: Παρόλο που οι εκλογές συνέχισαν να διεξάγονται τυπικά μέχρι το 1.806 μ.Χ., για Αιώνες το αποτέλεσμα ήταν προδιαγεγραμμένο. Η Αυτοκρατορία μετατράπηκε σε μια οικογενειακή επιχείρηση των Αψβούργων, αλλάζοντας την γεωπολιτική της Ευρώπης.6. Συμπεράσματα: Γιατί συμβαίνει αυτή η διολίσθηση;

Η ιστορική ανάλυση των παραπάνω περιπτώσεων αναδεικνύει τρεις βασικούς λόγους για αυτή την μετάβαση: Σταθερότητα vs Αβεβαιότητα: Οι εκλογές ή η επιλογή του «αρίστου» συχνά οδηγούν σε εμφύλιες συρράξεις μετά τον θάνατο του ηγέτη.

Η κληρονομικότητα προσφέρει μια σαφή, αν και όχι πάντα ποιοτική, λύση στο κενό εξουσίας.Οικογενειακό Ένστικτο: Ακόμη και οι πιο φωτισμένοι ηγέτες (όπως ο Μάρκος Αυρήλιος) δυσκολεύονται να παραμερίσουν τα τέκνα τους προς όφελος του κράτους.Συγκέντρωση Πλούτου: Η πολιτική ισχύς συνοδεύεται από οικονομική ισχύ.

Η διατήρηση της εξουσίας εντός της οικογένειας διασφαλίζει τα περιουσιακά στοιχεία που συσσωρεύτηκαν κατά την διάρκεια της θητείας. Η μετάβαση από την εκλογική ή αξιοκρατική δημοκρατία στην κληρονομική μοναρχία αποτελεί το "μοιραίο λάθος" πολλών πολιτευμάτων. Ενώ η αρχική επιλογή του ηγέτη βασίζεται στην ικανότητα, η διαιώνιση της εξουσίας μέσω του αίματος τείνει να αποδυναμώνει τους θεσμούς, οδηγώντας συχνά στην παρακμή και την πτώση.

Η επέκταση του φαινομένου στην σύγχρονη εποχή δείχνει ότι το μοντέλο της «κληρονομικής δημοκρατίας» ή της «δυναστικής δικτατορίας» παραμένει ζωντανό, συχνά μεταμφιεσμένο πίσω από επαναστατικά ή θρησκευτικά προπετάσματα.

1. Η Δυναστεία των Κιμ (Βόρεια Κορέα): Η «Σοσιαλιστική» Μοναρχία. Ίσως το πιο ακραίο παράδειγμα παγκοσμίως, όπου ένα κομμουνιστικό καθεστώς μετέτρεψε την ιδεολογία της «συλλογικότητας» σε απόλυτη προσωπολατρεία.

Κιμ Ιλ-Σουνγκ: . Ο ιδρυτής, που ξεκίνησε ως ηγέτης ενός απελευθερωτικού κινήματος. Η Διαδοχή: Η μετάβαση στον Κιμ Γιονγκ-ιλ και στην συνέχεια στον Κιμ Γιονγκ-ουν εδραιώθηκε μέσω της ιδεολογίας Juche (αυτάρκεια), η οποία προσέδωσε στην δυναστεία σχεδόν θεϊκές ιδιότητες. Το Αποτέλεσμα: Η εξουσία παραμένει «εντός των τειχών» του αίματος του Πεκτού, καθιστώντας τη Βόρεια Κορέα μια de facto απόλυτη κληρονομική μοναρχία.

2. Λατινική Αμερική και Καραϊβική: Σομόζα και ΝτιβαλιέΣε αυτές τις περιπτώσεις, η δημοκρατία καταλύθηκε από δικτατορικά καθεστώτα που αντιμετώπισαν το κράτος ως ιδιωτική περιουσία. Αναστάσιο

Σομόζα (Νικαράγουα): Ξεκίνησε ως επικεφαλής της Εθνοφρουράς. Η οικογένεια Σομόζα κυβέρνησε την χώρα για 43 χρόνια (1.936 μ.Χ.-1.979 μ.Χ.), με τον πατέρα να δίνει τη σκυτάλη στους γιους του, Λουίς και Αναστάσιο Jr.Φρανσουά «Παπά Ντοκ» Ντιβαλιέ (Αϊτή): Εκλέχθηκε δημοκρατικά το 1.957 μ.Χ., αλλά αυτοανακηρύχθηκε «ισόβιος πρόεδρος».

Η Διαδοχή: Λίγο πριν πεθάνει, τροποποίησε το σύνταγμα για να επιτρέψει στον 19χρονο γιο του, Ζαν-Κλοντ «Μπέιμπι Ντοκ», να τον διαδεχθεί, δημιουργώντας μια από τις πιο διαβόητες οικογενειοκρατίες της Ιστορίας.3. Μέση Ανατολή: Από το Μπάαθ στους Σαούντ και το Ιράν.

Στην Μέση Ανατολή, η μετάβαση από το κόμμα ή τη θρησκευτική ιεραρχία στην οικογένεια είναι συχνό φαινόμενο. Ιράκ: Αχμέντ Χασάν αλ-Μπάκρ και Σαντάμ Χουσέιν. Η Σχέση: Ο Σαντάμ δεν ήταν γιος, αλλά ανιψιός και «δεξί χέρι» του Προέδρου Αλ-Μπάκρ.

Η Μετάβαση: Το 1.979 μ.Χ., ο Σαντάμ ανάγκασε τον θείο του σε παραίτηση. Παρόλο που δεν ήταν απευθείας κληρονομική η αρχική μετάβαση, ο Σαντάμ επιχείρησε να εδραιώσει την δική του δυναστεία προετοιμάζοντας τους γιους του, Ουντάι και Κουσάι, για την διαδοχή, μετατρέποντας το ρεπουμπλικανικό Ιράκ σε οικογενειακό φέουδο.

Σο δε Αφρικανικό κράος του Τονγκό η μετάβαση της εξουσίας από τον πατέρα, Gnassingbé Eyadéma, στον γιο, Faure Gnassingbé, το 2005 μ.Χ., σημάδεψε την πολιτική ιστορία της χώρας όπως στην Κούβα η διαδοχή των αδελφών Κάστρο. Η Ηγεμονία του Gnassingbé Eyadéma (1.967 μ.Χ.–2005 μ.Χ.):

Ο Eyadéma κυβέρνησε το Τόγκο για 38 χρόνια, όντας ένας από τους μακροβιότερους ηγέτες στην Ήπειρο. Κατέλαβε την εξουσία με πραξικόπημα και διατήρησε τον έλεγχο μέσω του στρατού και του κόμματος RPT (Rassemblement du Peuple Togolais).

Ο Θάνατος και η Άμεση Διαδοχή (2005 μ.Χ.): Με τον θάνατο του Eyadéma στις 5 Φεβρουαρίου 2005 μ.Χ., το Σύνταγμα προέβλεπε ότι την Προεδρία έπρεπε να αναλάβει προσωρινά ο Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης. Ωστόσο, ο στρατός ανακήρυξε αμέσως τον γιο του, Faure Gnassingbé, ως νέο Πρόεδρο, υποστηρίζοντας ότι έπρεπε να αποφευχθεί το "κενό εξουσίας".

Η Νομική και Πολιτική Μεθόδευση. Για να νομιμοποιηθεί η "κληρονομική" αυτή μετάβαση, έγιναν ταχύτατες κινήσεις που προκάλεσαν διεθνείς αντιδράσεις: Συνταγματική Τροποποίηση "Εξπρές":  Η Εθνοσυνέλευση τροποποίησε το Σύνταγμα μέσα σε λίγες ώρες, καθαιρώντας τον τότε Πρόεδρο του σώματος και τοποθετώντας στην θέση του τον Faure Gnassingbé, ώστε να είναι εκείνος ο νόμιμος διάδοχος. Διεθνείς Αντιδράσεις: Η Αφρικανική Ένωση και η ECOWAS χαρακτήρισαν τη μεταβίβαση ως "στρατιωτικό πραξικόπημα".

Η Εδραίωση στην Εξουσία. Λόγω των έντονων πιέσεων, ο Faure Gnassingbé παραιτήθηκε προσωρινά και προκήρυξε εκλογές τον Απρίλιο του 2005 μ.Χ. Εκλογές 2005 μ.Χ.: Ανακηρύχθηκε νικητής εν μέσω καταγγελιών για νοθεία και βίαιων επεισοδίων που οδήγησαν στο θάνατο εκατοντάδων πολιτών. Συνέχεια: Έκτοτε, ο Faure Gnassingbé κερδίζει διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις (2010 μ.Χ., 2015 μ.Χ., 2020 μ.Χ.).

Σαουδική Αραβία: Η Στροφή προς την Καθετοποιημένη Διαδοχή. Η Σαουδική Αραβία ήταν πάντα μοναρχία, αλλά η διαδοχή γινόταν οριζόντια (από αδελφό σε αδελφό μεταξύ των γιων του ιδρυτή Ιμπν Σαούντ). Η Αλλαγή:

Ο Βασιλιάς Σαλμάν άλλαξε τους κανόνες, παραμερίζοντας τους αδελφούς και τα ανίψια του για να ορίσει διάδοχο τον γιο του, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν (MBS).Σημασία: Αυτό μετατρέπει το πολίτευμα από μια «συλλογική» μοναρχία των πριγκίπων σε μια αυστηρά κληρονομική μοναρχία από πατέρα σε γιο, συγκεντρώνοντας όλη την ισχύ σε μία μόνο οικογενειακή γραμμή.

Ιράν: Η Περίπτωση του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Στο Ιράν, ο Ανώτατος Ηγέτης εκλέγεται θεωρητικά από το Συμβούλιο των Εμπειρογνωμόνων. Η Διολίσθηση: Μετά τον θάνατο του Προέδρου Ραϊσί (που θεωρούνταν ο επικρατέστερος διάδοχος), και τον θάνατο του  Αλί Χαμενεΐ από τις επιθέσεις Ισραήλ και Ιράν ψηφίστηκε διάδοχος του ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο γιος του Αγιατολάχ.  Με αυή την εκλογή η Ισλαμική Επανάσταση —που έγινε για να ανατρέψει την κληρονομική μοναρχία του Σάχη καταλήξε να δημιουργήσει μια νέα «θεοκρατική δυναστεία».

4. Στην Συρία του Χάσεζ αλ Άσαντ τον διαδέχτηκε ο γιος του Μπασάρ αλ Άσαντ, στο Αζερμπαϊτζάν τον Χεϊντάρ Αλίγιεφ διαδέχτηκε με την σειρά ο γιος του Ιλχάμ Αλίγιεφ με διορισμός ως πρωθυπουργός πριν τον θάνατο του πατέρα.

Συμπερασματικά η Ισχύς του Αίματος έναντι των Θεσμών. Η ιστορία δείχνει ότι η «δημοκρατία» ή η «επανάσταση» είναι συχνά το όχημα για την κατάληψη της εξουσίας, αλλά η κληρονομικότητα είναι το μέσο για την διατήρησή της.

Είτε πρόκειται για τους τυράννους της Αρχαιότητας είτε για τους σύγχρονους δικτάτορες, η ανάγκη για ασφάλεια και η δυσπιστία προς τους «τρίτους» οδηγεί νομοτελειακά στην αναζήτηση διαδόχου μέσα στην οικογένεια. Το τίμημα, ωστόσο, παραμένει το ίδιο: Η αποστέρωση της πολιτικής ζωής και η αναπόφευκτη σύγκρουση όταν η βιολογική διαδοχή δεν συνοδεύεται από την ανάλογη ικανότητα όπως γίνει μελλοντικά ίσως και στην Τουρκία του Ερντογάν αν και αυτός δεν πέσει βίαια.

Θα είναι άραγε αυτή η εξέλιξη των πραγμάτων στις μέρες μας; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, άλλα μόνο αν λάβουμε όλα τα κατάλληλα μέτρα ως λαός θα αποφύγουμε τις οποίες κακοτοπιές και θα φέρουμε εκ νέου την πολυαγαπημένη μας πατρίδα σε μία κατάσταση ακμής και ευημερίας.