ΔΥΑΡΧΙΕΣ ΠΟΥ ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΝΑ ΕΠΙΣΤΡΕΨΟΥΝ ΜΑΖΙ ΚΑΛΩΝ Η ΚΑΚΩΝ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

δυαρχιες ΠΟΥ αναμενεται να ΕΠΙΣΤΡΕΨΟΥΝ μαζι καλων ή κακων στο τελος του κοσμου

Γράφει ο ΑΛΩΠΗΞ

Όπως είναι γνωστό υπήρξαν ιστορικά σημαντικές δυαρχίες σε πολλές θρησκείες που αναμένεται να επιστρεψουν μαζί σύμφωνα με κείμενα από Σίβυλλες, Δρούζους, ισλάμ, Χριστιανισμό, Ιουδαϊσμό και άλλες θρησκείες.

Σε πολλές παραδόσεις και μυθολογίες, εμφανίζονται δύο προσωπικότητες που επιστρέφουν μαζί στο τέλος του κόσμου, είτε για να φέρουν σωτηρία είτε καταστροφή. Οι “δυαρχίες” αυτές συχνά αποτελούνται από ένα καλό και ένα κακό πρόσωπο, ή δύο ισχυρούς ηγέτες με αντίθετες δυνάμεις, και οι ιστορίες τους συνδέονται με μεσσιανικές προσδοκίες, θεολογικές προφητείες και μυθολογικές αφηγήσεις.

Οι Σίβυλλες, αρχαίες προφήτισσες της Μεσογείου, περιγράφουν συχνά έναν “αρχηγό της κακίας” που θα εμφανιστεί μαζί με έναν άλλο ισχυρό ηγέτη. Συχνά γίνεται αναφορά σε έναν Αντίχριστο που θα εμφανιστεί με έναν “παράλληλο” ή συνοδό του, δημιουργώντας μια δυαρχία που θα κυριαρχήσει προσωρινά στην γη. Η δυαρχία αυτή αντιπροσωπεύει την συνύπαρξη καλού και κακού και την δυναμική της τελικής κρίσης.

Οι Σιβυλλικοί Χρησμοί (Ελληνορωμαϊκή και Ιουδαιοχριστιανική παράδοση) μιλούν για έναν εσχατολογικό τύραννο. Στην Ρωμαϊκή φαντασία γεννήθηκε ο μύθος της επιστροφής του Νέρων (Nero redivivus): μετά τον θάνατό του (68 μ.Χ.), κυκλοφόρησαν φήμες ότι θα επανεμφανιστεί από την Ανατολή (συχνά «από τους Πάρθους») για να ανακαταλάβει την Ρώμη.

Σε κάποια χριστιανικά αποκαλυπτικά κείμενα, ο «Νέρων που επιστρέφει» ταυτίστηκε συμβολικά με τον Αντίχριστο. Έτσι προκύπτει μια δυαρχική αφήγηση ο επιστρέφων τύραννος (ως προάγγελος ή ενσάρκωση της κακίας) και ο Αντίχριστος ως τελικός εχθρός που κυριαρχεί πριν από την θεία επέμβαση. Η δυαρχία εδώ είναι περισσότερο τυπολογική: ο Νέρων λειτουργεί ως πρότυπο του τελικού αντιπάλου.

Οι Σιβυλλικοί Χρησμοί είναι συλλογές προφητειών από τις αρχαίες Σίβυλλες, προφήτισσες της Μεσογείου (Ιταλία, Ελλάδα, Κύπρος, Μικρά Ασία). Ορισμένα βασικά στοιχεία: Υπάρχει η ιδέα ενός τυράννου που θα επιστρέψει από την Ανατολή για να επαναλάβει την κυριαρχία του, γνωστός ως Nero redivivus («Νέρων που ζει ξανά»).

Μετά τον θάνατό του (68 μ.Χ.), κυκλοφόρησαν φήμες ότι οι Πάρθοι θα φέρουν τον Νέρωνα πίσω στην Ρώμη. Σε κάποιες Χριστιανικές ερμηνείες, ο μύθος συνδέθηκε με τον Αντίχριστο, που εμφανίζεται πριν την τελική κρίση.

Ο τύπος αυτός αντιπροσωπεύει μια δυαρχία κακού: ο Νέρων (ιστορικός τύραννος) και ο Αντίχριστος (συμβολικός τελικός εχθρός) συνεργάζονται ή ακολουθούν τον ίδιο σκοπό, προσωποποιώντας την καταστροφή. Συμβολισμός: Προπαγάνδα, θεολογική ένδειξη ότι οι δυνάμεις της ανομίας θα εμφανίζονται κυκλικά, μέχρι την τελική θεία παρέμβαση.

Στον Δρουζισμό, η ιστορία συνδέει τον Αλ-Χακίμ των Φατιμίδων με τον Χαμζά, ιδρυτή των Δρούζων. Οι παραδόσεις μιλούν για έναν κύκλο επιστροφής ηγετών που θα επανεμφανιστούν μαζί για να επιφέρουν αλλαγές στον κόσμο. Στους Δρούζους, η έννοια της επιστροφής των προφητών ή ηγετών είναι κεντρική, και συχνά συνοδεύεται από τον συμβολισμό της δυαρχίας,  ένας που φέρνει δικαιοσύνη και ένας που φέρνει τιμωρία.

Στον Δρουζισμό, κεντρική μορφή είναι ο χαλίφης των Φατιμίδων Αλ-Χακίμ μπι-Αμρ Αλλάχ, που τιμάται θεολογικά ως ιδιαίτερη θεία φανέρωση. Δίπλα του προβάλλεται ο ιδρυτικός ιεραπόστολος Χαμζά Ιμπν Αλί.

Στην Δρουζική εσωτερική θεολογία, η ιδέα της κυκλικής φανέρωσης οδηγεί σε προσδοκία επανεμφάνισης πνευματικών αρχών. Η «δυαρχία» εδώ είναι ιεραρχική και συμπληρωματική (θεία αρχή – ερμηνευτής/εκπρόσωπος).

Στο Ιουδαϊσμό, η έννοια των δυαρχιών εμφανίζεται μέσω των δύο Μεσσιών, του Μπεν Δαβίδ (Γιος του Δαβίδ) – θα φέρει πολιτική σωτηρία και βασιλεία και τον Μπεν Ζοζεφ (Γιος του Ιωσήφ) – στρατιωτικός ηγέτης που θα πολεμήσει τους εχθρούς του Ισραήλ.

Η συνεργασία τους στο τέλος των ημερών δημιουργεί μια ισορροπία δύναμης και εκπλήρωση των προφητειών. Αυτή η δυαρχία έχει κυρίως θετικό χαρακτήρα, αν και εμπεριέχει στοιχεία δοκιμασίας και μάχης.

Παράλληλα, σε μεσαιωνικά κείμενα εμφανίζεται ο Άρμιλος ως αντίπαλος-τύραννος, ενώ ο Γωγ (του Μαγώγ) ηγείται εσχατολογικής εκστρατείας «από τον Βορρά». Εδώ έχουμε δυάδες καλού (δύο Μεσσίες) και δυάδες κακού/πολέμου (Άρμιλος – Γωγ), που κορυφώνονται σε τελική σύγκρουση.

Στην ισλαμική εσχατολογία εμφανίζονται πολλές συνδυασμένες προσωπικότητες όπως ο Μαχντί – ο δίκαιος ηγέτης που θα εμφανιστεί στο τέλος των χρόνων και ο Ίσα (Ιησούς) – επιστρέφει για να νικήσει τον κακό.

Όμως στο ισλάμ υπάρχει αντίστοιχα και μια δυαρχία του κακού όπως ο Σουφιάνι, ο καταστροφικός ηγέτης που εμφανίζεται στο τέλος στην περιοχή του Σαμ, όπως και ο Ντατζάλ ο ψευσομεσσίας και αντίχριστος του Ισλάμ. Η δυαρχία εδώ είναι συχνά Μαχντί + Ίσα που αντιπαρατίθενται σε Σουφιάνι + Ντατζάλ, σχηματίζοντας αντιπαραθετικές δυάδες καλού και κακού.

Στο Ισλάμ, εκτός από τον Μαχντί και τον Ίσά (Ιησού), υπάρχει η παράδοση ότι θα τον συνοδεύουν δύο στρατιωτικοί ηγέτες:  Χουρασάνι (Khorasani): Από την περιοχή του Χορασάν (Ανατολική Περσία/Αφγανιστάν). Σχηματίζει την Ανατολική δύναμη, σύμβολο στρατιωτικής πειθαρχίας και ευνομίας.

Γιαμανί (Yamani): Από την περιοχή της Υεμένης/Νότια Αραβία. Σχηματίζει την νοτιοδυτική δύναμη, αντιπροσωπεύοντας τον λαϊκό και πνευματικό παράγοντα. Η δυαρχία Μαχντί + Ίσά συνήθως συγκρούεται με την δυαρχία κακού: Ντατζάλ + Σουφιάνι, δημιουργώντας ένα τελικό δίπολο σύγκρουσης καλού – κακού.

Στην Αποκάλυψη του Ιωάννη υπάρχει ο Αντίχριστος – ο κύριος αντιπάλων της θείας τάξης, μαζί με τον Ψευδοπροφήτη, τον συνεργός του Αντίχριστου, που δρα συχνά με μαγικές ή παραπλανητικές δυνάμεις. Η συνεργασία τους δημιουργεί μια δύναμη καταστροφής, η οποία αντιμετωπίζεται από τον Ιησού Χριστό και τους πιστούς στο τέλος των ημερών.

Υπαρχουν Δυαρχίες στην Νορβηγική Μυθολογία (Ράγκναροκ). Είναι κυρίως ο Φένριρ (λύκος) και ο πατέρας του Λόκι, 2 σύμβολα χάους και καταστροφής. Κατά το Ράγκναροκ, θα επιστρέψουν μαζί για να προκαλέσουν τέλος του κόσμου και ανανέωση της τάξης. Αυτή η δυαρχία είναι περισσότερο μυθολογική και συμβολική, απεικονίζοντας την αναπόφευκτη σύγκρουση των δυνάμεων του χάους.

Αντίστοιχες δυαρχίες υπάρχουν και στην Αιγυπτιακή Μυθολογία. Κυρίως ο Ώρος και Όσιρις – συνεργάζονται για την εξόντωση του Σετ, που συμβολίζει την αταξία και την καταστροφή. Η δυαρχία αυτή είναι θετική: φέρνει τάξη και δικαιοσύνη.

Το ίδιο ισχύει και στις δυαρχίες στην Ζωροαστρική παράδοση. Εδώ όμως υπάρχει η δυαρχία των θανάσιμων εχθρών του Αζί Νταχάκα και Κερσαάσπα (Keresaspa / Kirsasp) – δυνάμεις του κακού και το καλού που θα εμφανιστούν στο τέλος για να αντιμετωπιστούν ως ήρωες ενάντια σε δαιμονικές δυνάμεις.

Ελληνικές και άλλες συμβολικές δυάδες. Απόλλων – Διόνυσος: λογική/μέτρο και έκσταση/διάλυση ορίων (φιλοσοφική δυαρχία, όχι εσχατολογική). Διόσκουροι (Κάστωρ και Πολυδεύκης): δίδυμη σωτηριολογική παρουσία. Παρόμοιες «δυαρχίες» απαντούν σε ινδικές και μεσοαμερικανικές παραδόσεις ως δίδυμοι ήρωες ή αντίπαλες κοσμικές αρχές. Αντιστοιχεί σε σύγκρουση καλού και κακού παρόμοια με άλλες μυθολογίες.

Αλλά και σε άλλες θρησκείες και παραδόσεις υπάρχουν δυαρχίες όπως στον Ινδουισμό οι Βίσνου – Σίβα: Συχνά εμφανίζονται μαζί για την καταστροφή και ανανέωση του κόσμου (Ράμαγιανα, Μαχαμπχαράτα). Κρίσνα – Μπουράντα: Δύο δυνάμεις που συνεργάζονται για να αποκαταστήσουν την τάξη και την δικαιοσύνη (dharma).

Στην Ινδουιστική εσχατολογία (Κάλι Γιούγκα): Κάλι και Βασούκι/Βίσνου – Η Κάλι Γιούγκα φέρνει ανομία και χάος, ενώ οι θεοί όπως ο Βίσνου εμφανίζονται σε μορφές (Αβατάρ) για να αποκαταστήσουν την τάξη.

Ράμα και Ράβανα – Αν και ιστορικά από την Ράμαγιανα, συμβολίζουν το συνεχές δίπολο καλού και κακού που επαναλαμβάνεται κυκλικά. Στην Κάλι Γιούγκα προβλέπεται επίσης η επιστροφή του Καλκι Αβατάρ μαζί με ισχυρούς αντιπάλους για να καθαρίσει τον κόσμο.

Στον Βουδισμός οι Μπαλόγκι – Μάτρακ: Στο Θιβετανικό Βουδισμό εμφανίζονται δυάδες Μποντισάτβα και προστάτες που συνεργάζονται για την σωτηρία των ανθρώπων. Ο Βουδισμός έχει λιγότερες θεολογικές δυαρχίες «καλού και κακού», αλλά υπάρχουν συμπληρωματικά ζεύγη δυνάμεων φωτός και σκότους στις παραδόσεις του Mahayana.

Στην Βουδιστική παράδοση Μάιτρεγια (Μέλλων Βούδα) + Κακοί Δαίμονες/Μαρα – Ο Μάιτρεγια θα εμφανιστεί στο τέλος για να διδάξει σωτηρία, ενώ οι δυνάμεις του κακού (Μαρα) θα είναι η αντίθεση που πρέπει να υπερνικηθεί. Συμβολίζει την δυαρχία γνώσης/σοφίας και πειρασμού/κακού.

Στον Σιντοϊσμό (Ιαπωνία) οι Ιζανάμι – Ιζανάγκι: Οι θεοί της δημιουργίας και της τάξης – συνεργάζονται για την γέννηση του κόσμου και την καθιέρωση των θεμελίων της Ιαπωνίας. Αμάτερσου – Σουσάνοο: Δύο αδέλφια, θεός του ήλιου και θεός της θάλασσας/κακοκαιρίας, συχνά σε σύγκρουση, αλλά η συνεργασία τους οδηγεί τελικά στην αποκατάσταση της τάξης.

Στην Κινεζική Μυθολογία τα Γιανγκ Τσινγκ και Ινγκ Τσινγκ συμβολίζουν το δίπολο φωτός και σκοταδιού σε πολλούς θρύλους της Κίνας, συχνά με θεϊκές επεμβάσεις στο τέλος ενός κύκλου ή μίας καταστροφής. Οι Νου Γκουα και Φου Σι – Παρά το ότι είναι δημιουργοί, σε ορισμένες παραδόσεις εμφανίζονται μαζί για να αποκαταστήσουν την τάξη μετά από χάος, μοιάζοντας με δυαρχία σωτηρίας.

Στην μυθολογία των Αζτέκικων και των Μάγιας οι Κετσάλκοατλ και Τεζκατλιπόκα – Δύο θεοί με αντίθετες δυνάμεις. Ο ένας (Κετσάλκοατλ) φέρνει γνώση και τάξη, ο άλλος (Τεζκατλιπόκα) φέρνει χάος και τιμωρία. Οι Μάγια είχαν έννοιες επανεμφάνισης θεοτήτων στο τέλος ενός κύκλου, που μοιάζουν με δυαρχίες καλού και κακού.

Σε Αφρικανικές και Αβοριγινικές Παραδόσεις. Σε πολλές Αφρικανικές θρησκείες εμφανίζονται ζευγάρια θεοτήτων ή ηρώων/κακών που συνεργάζονται ή αντιμάχονται στο τέλος του κόσμου, όπως οι  Ọbàtálá και Ṣàngó στην Γιορούμπα μυθολογία – ένας φέρνει τάξη και ένας καταστροφή. Στην Αβοριγινική παράδοση της Αυστραλίας υπάρχουν μύθοι όπου δύο πνεύματα επιστρέφουν μαζί στο τέλος για να ολοκληρώσουν την δημιουργία.

Συμπερασματικά, οι δυαρχίες επανέρχονται σε όλες τις παραδόσεις ως μοτίβο: δύο ισχυρές προσωπικότητες που συνδέονται με την τελική κρίση, την ανανέωση ή την καταστροφή του κόσμου. Κάποιες φέρνουν σωτηρία, άλλες καταστροφή, αλλά όλες δείχνουν ότι η ισορροπία καλού και κακού είναι κεντρικό θέμα στην ανθρώπινη φαντασία και θρησκευτική σκέψη.

Σχεδόν σε κάθε θρησκεία ή παράδοση υπάρχει ένα ζευγάρι ή δυάδα που εμφανίζεται στο τέλος. Η δυαρχία μπορεί να είναι Καλό + Καλό → σωτηρία και τάξη (π.χ. Ώρος + Όσιρις, Μπεν Δαβίδ + Μπεν Ζοζεφ), Κακό + Κακό → καταστροφή (Φένριρ + Λόκι, Αντίχριστος + Ψευδοπροφήτης),  Καλό + Κακό → δοκιμασία και μάχη (Μαχντί + Ίσα vs Σουφιάνι + Ντατζάλ).  Αυτό δείχνει ότι το μοτίβο των δυαρχιών ως μέσον για την τελική κρίση ή την ανανέωση είναι παγκόσμιο και διαχρονικό.

Ναι, υπάρχουν κι άλλες δυαρχίες αυτού του είδους σε διάφορες παραδόσεις, ιδιαίτερα σε ισλαμικές, περιφερειακές και λαϊκές εσχατολογικές παραδόσεις, και μερικές φορές σε λιγότερο γνωστές θρησκείες ή μυθολογίες. Ας τα δούμε αναλυτικά:

Οι σουνίτες πιστεύουν ότι οι Δρούζοι και οι Ζωροάστρες που περιμένουν θεϊκούς τον Αλ Χακίμ και τον Σαοσιάντ θα ξεγελαστούν από τον Σαοσιάντ που θα κάνει τον δήθεν θεϊκό και ίδιο οι ινδουιστές, οι  σιίτες, οι βουδιστές, οι Αφρικανοί και οι Ιάπωνες που πιστεύουν ότι τα πνεύματα των δήθεν θεών παίρνουν και ανθρώπινη μορφή, όπως φυσικά και οι Ιουδαίοι και πάρα πολλοί αιρετικοί καθολικοί και προτεστάντες (http://alophx.blogspot.com/2018/01/blog-post_1.html).

7 εκατομμύρια Δρούζοι από την Κίνα πιστεύουν οι Δρούζοι ότι θα προελάσουν στην Ιερουσαλήμ με τον Αλ Χακίμ που θα επιστρέψει και οι μουσουλμάνοι πιστεύουν ότι 70.000 Εβραίοι από την Περσία θα κάνουν το ίδιο με τον ερχομό του Ντατζάλ, ίσως ξεγελασμένοι οι Δρούζοι με μια εισβολή της Κίνας σε Περσία και Μέση Ανατολή.

Θα είναι άραγε αυτή η εξέλιξη των πραγμάτων στις μέρες μας; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, άλλα μόνο αν λάβουμε όλα τα κατάλληλα μέτρα ως λαός θα αποφύγουμε τις οποίες κακοτοπιές και θα φέρουμε εκ νέου την πολυαγαπημένη μας πατρίδα σε μία κατάσταση ακμής και ευημερίας.