ΠΩΣ Η «ΠΡΟΕΔΡΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ ΈΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ» ΜΕΤΑΤΡΑΠΗΚΕ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΕ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

Πώς η «Προεδρική Εξουσία Έκτακτης Ανάγκης» Μετατράπηκε Ιστορικά σε Προσωπική Διακυβέρνηση

Γράφει ο ΑΛΩΠΗΞ

Όπως είναι γνωστό στην ιστορία της Ευρώπης, και ιδιαίτερα της Γαλλίας και της Γερμανίας, αποκαλύπτει ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο: σε περιόδους βαθιάς κρίσης —οικονομικής, στρατιωτικής ή θεσμικής— δημοκρατικά πολιτεύματα παραχωρούν εκτεταμένες εξουσίες στην εκτελεστική αρχή. Οι εξουσίες αυτές, συχνά θεσμοθετημένες ως προσωρινές και «σωτήριες», μετατρέπονται σε μηχανισμό εγκαθίδρυσης αυταρχικής προσωπικής διακυβέρνησης.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Β΄ Γαλλική Δημοκρατία και ο Ναπολέων Γ΄.  Μετά την πτώση της μοναρχίας του Λουδοβίκου-Φιλίππου (1.848 μ.Χ.), η Β΄ Γαλλική Δημοκρατία γεννήθηκε μέσα σε κοινωνική αναταραχή και φόβο εμφυλίου. Το Σύνταγμα του 1.848 μ.Χ. προέβλεπε έναν ισχυρό Πρόεδρο με άμεση λαϊκή νομιμοποίηση.

Ο Λουδοβίκος-Ναπολέων Βοναπάρτης εκμεταλλεύτηκε την νοσταλγία για την ναπολεόντεια δόξα,  την αδυναμία του Κοινοβουλίου, και τις εξαιρετικές εξουσίες της Προεδρίας. Με το πραξικόπημα του 1.851 μ.Χ. και το δημοψήφισμα που ακολούθησε οδήγησαν στην κατάργηση της Δημοκρατίας και στην ανακήρυξή του ως Αυτοκράτορα. Η δημοκρατική νομιμοποίηση χρησιμοποιήθηκε για την καταστροφή της ίδιας της Δημοκρατίας.

Δεύτερο σημαντικό παράδειγμα είναι η  Δημοκρατία της Βαϊμάρης: από τον Χίντενμπουργκ στον Χίτλερ.  Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Γερμανία απέκτησε ένα από τα πιο φιλελεύθερα συντάγματα της εποχής. Ωστόσο, το Άρθρο 48 επέτρεπε στον Πρόεδρο να κυβερνά με διατάγματα σε περιόδους έκτακτης ανάγκης.

Ο Πάουλ φον Χίντενμπουργκ παράκαμψε επανειλημμένα το Κοινοβούλιο νομιμοποίησε την «κυβέρνηση χωρίς Βουλή». Ο Αδόλφος Χίτλερ δεν κατέλυσε την Δημοκρατία με πραξικόπημα, αλλά  διορίστηκε καγκελάριος, αξιοποίησε την οικονομική κατάρρευση του 1.929 μ.Χ. και με το Διάταγμα του Ράιχσταιγκ μετέτρεψε τις προσωρινές εξουσίες σε μόνιμο καθεστώς τρόμου. Η Βαϊμάρη δεν έπεσε από επανάσταση, αλλά από θεσμική αποσύνθεση εκ των έσω.

 Το ίδιο συνέβη και με την Η κατάρρευση της Γ΄ Γαλλικής Δημοκρατίας και με τον Ντε Γκολ.  Η Γ΄ Γαλλική Δημοκρατία κατέρρευσε το 1.940 μ.Χ. με την ήττα από τη Γερμανία, αλλά το μεταπολεμικό της ισοδύναμο (Δ΄ Δημοκρατία) υπέφερε από κυβερνητική αστάθεια, αποικιακούς πολέμους και κυρίως την κρίση της Αλγερίας.

Το 1.958 μ.Χ., ο Σαρλ ντε Γκολ επέστρεψε ως «εθνικός σωτήρας». Με συνταγματική αναθεώρηση εγκαθίδρυσε ένα υπερ-προεδρικό σύστημα, αποδυνάμωσε το Κοινοβούλιο και θεμελίωσε την Ε΄ Δημοκρατία. Παρότι δεν υπήρξε κλασικός δικτάτορας, η διακυβέρνησή του αποτέλεσε σαφή μετατόπιση από τον κοινοβουλευτισμό σε προσωποπαγές προεδρικό καθεστώς.

Η ιστορία δείχνει ότι μεγάλα οικονομικά σοκ —όπως το κραχ του 1.929 μ.Χ.— έχουν συστημικές συνέπειες που υπερβαίνουν τα κράτη. Σε ένα υποθετικό σενάριο νέας παγκόσμιας οικονομικής κατάρρευσης η Γαλλία θα μπορούσε να βιώσει κοινωνική πόλωση, την άνοδο ακραίων πολιτικών πόλων (δεξιάς και αριστεράς) και έντονη αμφισβήτηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι σε τέτοιες συνθήκες, υπερεθνικοί οργανισμοί (όπως η Λατινική Νομισματική Ένωση ή η Κοινωνία των Εθνών στο παρελθόν), αποδυναμώνονται ή διαλύονται όταν τα κράτη στρέφονται στον εθνικό προστατευτισμό.

Σε ένα υποθετικό αλλά ιστορικά εύλογο σενάριο νέας παγκόσμιας οικονομικής κατάρρευση στην Γαλλία, η Γαλλική οικονομία εισέρχεται σε ύφεση μεγάλης κλίμακας. Η κοινωνική δυσαρέσκεια πολώνεται ακραία. Τα παραδοσιακά κόμματα απονομιμοποιούνται.

Σε αυτές τις συνθήκες, μια πολιτική δύναμη όπως της Μαρίν Λεπέν θα μπορούσε να αναδειχθεί ως «προστάτης της εθνικής κυριαρχίας», να αξιοποιήσει τις ισχυρές προεδρικές εξουσίες της Ε΄ Δημοκρατίας και να κυβερνήσει με διατάγματα σε καθεστώς διαρκούς κρίσης.

Σε ένα τέτοιο σενάριο η Γαλλία θα μπορούσε να μπλοκάρει ή να αποχωρήσει από βασικούς ευρωπαϊκούς μηχανισμούς, η ΕΕ θα αντιμετώπιζε υπαρξιακή κρίση, παρόμοια με τη διάλυση της Λατινικής Νομισματικής Ένωσης μετά το 1.929 μ.Χ., ο ΟΗΕ, ήδη εξασθενημένος, θα κινδύνευε με παράλυση αντίστοιχη της Κοινωνίας των Εθνών, όπως και το ΝΑΤΟ. Η ιστορία δείχνει ότι οι διεθνείς οργανισμοί δεν επιβιώνουν όταν τα ισχυρά κράτη αποσύρουν τη νομιμοποίησή τους.

Αν στο πλαίσιο μιας τέτοιας αυταρχικής στρατηγικής οι ΗΠΑ και η Γαλλία αποσύρονταν από το ΝΑΤΟ ή αμφισβητούσαν τις θεμελιώδεις κατοχυρώσεις του. τότε θα διαταρασσόταν η δομή συλλογικής ασφάλειας στην Ευρώπη και τον κόσμο.

Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει σε αναδιάρθρωση στρατιωτικών συμμαχιών και ανταγωνισμό για ηγεμονία, επαναεθνικισμό στρατών και εξοπλισμών στην Ευρώπη, αύξηση των εντάσεων μεταξύ δυνάμεων με αντίθετα στρατηγικά συμφέροντα.

Ιστορικά, η αποχώρηση μεγάλων δυνάμεων από συμμαχίες και διεθνείς οργανισμούς (π.χ. ΗΠΑ κατά τον Μεσοπόλεμο, διάλυση Κοινωνίας των Εθνών) συνδέθηκε με περιόδους αυξημένης αστάθειας και πολέμων.

Ένα Ευρωπαϊκό σοκ τέτοιας κλίμακας θα είχε άμεσο αντίκτυπο στις ΗΠΑ με ενίσχυση του απομονωτισμού, αμφισβήτηση διεθνών δεσμεύσεων, εσωτερική πολιτική πόλωση. Όπως την δεκαετία του 1930 μ.Χ.  η οικονομική κρίση θα μπορούσε να οδηγήσει σε εγκατάλειψη της παγκόσμιας ηγεσίας, ή σε επιθετικό οικονομικό και γεωπολιτικό ανταγωνισμό. Και στις δύο περιπτώσεις, η διεθνής αστάθεια θα αυξανόταν δραματικά.

Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να ακολουθήσουν τον Δρόμο των Αυτοκρατοριών της Κρίσης. Η ιστορία δείχνει ότι μεγάλες δυνάμεις δεν καταρρέουν επειδή είναι αδύναμες, αλλά επειδή χρησιμοποιούν την ισχύ τους ολοένα και πιο ωμά, μετατρέπουν τη διπλωματία σε απειλή και αντικαθιστούν τη συναίνεση με τον καταναγκασμό. Αυτό το μοτίβο παρατηρήθηκε στην Γαλλία του Ναπολέοντα Γ΄, στην Γερμανία του Χίτλερ, στην Βρετανική Αυτοκρατορία μετά το 1.918 μ.Χ. και στην Σοβιετική Ένωση μετά το 1979 μ.Χ.

Σε ένα υποθετικό σενάριο: ΗΠΑ σε φάση επιθετικής ηγεμονίας αν οι ΗΠΑ υιοθετούσαν μια στρατηγική  ανοιχτών επεμβάσεων ή απειλών σε χώρες της Αμερικανικής Ηπείρου, μονομερούς δράσης στην Μέση Ανατολή (π.χ. Ιράν) και περιφρόνησης διεθνών οργανισμών τότε θα εισέρχονταν στην φάση που οι ιστορικοί αποκαλούν imperial overstretch (Αυτοκρατορική υπερέκταση).

Αυτό σημαίνει υπερβολικό στρατιωτικό κόστος, διπλωματική απομόνωση, εσωτερική πολιτική πόλωση, και απώλεια νομιμοποίησης ακόμη και μεταξύ συμμάχων. Κράτη που χρησιμοποίησαν την ισχύ τους χωρίς διεθνή νομιμοποίηση (π.χ. Ναπολέοντας Γ΄, ναζιστική Γερμανία) τελικά αντιμετώπισαν μεγάλες διεθνείς αντιδράσεις και πολεμικούς ανταγωνισμούς.

Οι μεγάλες δυνάμεις που υπερέκτειναν την επιρροή τους συχνά οδηγήθηκαν σε παρακμή ή κρίσεις, όταν κατέφυγαν σε μονομερείς στρατιωτικές δράσεις για να εξασφαλίσουν στόχους. Αυτό δεν είναι άμεση αναλογία, αλλά ιστορικό μοτίβο συμπεριφοράς μεγάλων δυνάμεων.

Όπως με τον Ναπολέοντα Γ΄ και τον Χίτλερ η εξωτερική σύγκρουση χρησιμοποιείται για εσωτερική συνοχή, οι αποτυχίες στο εξωτερικό εντείνουν την καταστολή στο εσωτερικό και η διαρκής κρίση γίνεται καθεστώς.

Οι ΗΠΑ, σε τέτοιο σενάριο, θα κινδύνευαν να υπονομεύσουν το ίδιο το συνταγματικό τους σύστημα, να μετατρέψουν την προεδρία σε εξουσία έκτακτης ανάγκης και να χάσουν την διεθνή ηθική υπεροχή που τις στήριζε μετά το 1945  μ.Χ.

Στο ακραίο σενάριο: Έξοδος ΗΠΑ και Γαλλίας από το ΝΑΤΟ, αν ΗΠΑ και Γαλλία αποχωρούσαν από το ΝΑΤΟ, οι συνέπειες θα ήταν ιστορικές αφού για το ΝΑΤΟ: θά σήμαιναν πρακτική διάλυση του οργανισμού, απώλεια πυρηνικής και στρατηγικής αποτροπής και πλήρης αναδιάταξη της Ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Για την Ευρώπη θά σήμαινε  επανεξοπλισμό κρατών, άνοδος εθνικών στρατών και ανταγωνισμών, αυξημένος κίνδυνος περιφερειακών πολέμων. Για τις ΗΠΑ: απώλεια της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής επιρροής, επιτάχυνση της μετάβασης σε πολυπολικό κόσμο, ενίσχυση ανταγωνιστών (Κίνα, Ρωσία). Ιστορικά, αυτό θα έμοιαζε με: την αποχώρηση των ΗΠΑ στον απομονωτισμό του Μεσοπολέμου, που οδήγησε έμμεσα στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η κατάληξη θα είναι όχι κατάρρευση, αλλά παρακμή. Οι ΗΠΑ δεν θα «κατέρρεαν» άμεσα. Όμως θα εισέρχονταν σε φάση μακροχρόνιας παρακμής, θα έχαναν συμμάχους χωρίς να εξοντώσουν αντιπάλους, και θα μετέτρεπαν την παγκόσμια τάξη σε ζώνη διαρκούς αστάθειας όπως όλες οι μεγάλες δυνάμεις πριν από αυτές.

Μια δε διάλυση του ΝΑΤΟ θα μπορούσε να συμβεί και αν οι ΗΠΑ με στρατό όπως απειλούν προσαρτήσουν την Γροιλανδία που είναι μέλος του ΝΑΤΟ, αφού ο  ηγετικός πυλώνας του ΝΑΤΟ επιτίθεται σε σύμμαχο του ΝΑΤΟ. Αυτό δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία της Συμμαχίας.

Το ΝΑΤΟ βασίζεται σε δύο αρχές Συλλογική άμυνα (Άρθρο 5). Μη χρήση βίας μεταξύ μελών.  Αν οι ΗΠΑ επιτεθούν στην Δανία (έστω μέσω Γροιλανδίας) το Άρθρο 5 καθίσταται άνευ νοήματος. Τα υπόλοιπα μέλη βρίσκονται μπροστά σε αδύνατο δίλημμα, να υπερασπιστούν την Δανία εναντίον των ΗΠΑ, ή να αποδεχτούν ότι το ΝΑΤΟ είναι απλώς μια ρητορική βιτρίνα. Και στις δύο περιπτώσεις το ΝΑΤΟ παύει να λειτουργεί ως συμμαχία.

Και ότι οι ΗΠΑ απειλούν με επέμβαση σε Καναδά, Γροιλανδία, Μεξικό, Κολομβία, Κούβα και Ιράν να έχουν παρόμοια κατάληξη, ιδίως σε Καναδά, Γροιλανδία και Δανία που είναι όλες χώρες μέλη του ΝΑΤΟ.

Θα είναι άραγε αυτή η εξέλιξη των πραγμάτων στις μέρες μας; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, άλλα μόνο αν λάβουμε όλα τα κατάλληλα μέτρα ως λαός θα αποφύγουμε τις οποίες κακοτοπιές και θα φέρουμε εκ νέου την πολυαγαπημένη μας πατρίδα σε μία κατάσταση ακμής και ευημερίας.

 

ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΑΠΟΥΧΗΜΕΝΗΣ ΔΙΑΤΛΑΝΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΠΟΥ ΣΧΕΔΙΑΖΟΝΤΑΝ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΑ ΜΕΤΑΞΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΗΠΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΑΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΓΡΟΤΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΜΕΚΟΡΣΟΥΡ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ.

ομοιοτητες της απουχημενης διατλανΤικης ενωσης που σχεδιαΖΟΝταν παλαιοτερα μεΤαξυ Ευρωπαικης Ενωσης και ΗΠΑ για τους λαους και τους αγροτες της Ευρωπης με την συμφωνια Μεκορσουρ και Ευρωπαικης Ενωσης.

Γράφει ο ΑΛΩΠΗΞ

Όπως είναι γνωστό παλαιοτέρα υπήρχαν σχέδια για την υπογραφή της αποτυχημένης Διατλαντικής Ένωσης μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΗΠΑ που ήταν επικινδυνά για τους λαούς και τους αγρότες της Ευρώπης που έχει πολλές με την συμφωνία Μερκοσούρ και Ευρωπαϊκής Ένωσης που υπογράφηκε στις μέρες μας. .

Τόσο η «Διατλαντική Ένωση» που δεν ολοκληρώθηκε όσο και η νέα εμπορική συμφωνία ΕΕ–MERCOSUR είναι παραδείγματα διευρυμένων διμερών εμπορικών/οικονομικών συμφωνιών με στόχο να ανοίξουν αγορές, να μειώσουν δασμούς και να διευκολύνουν τη διακίνηση αγαθών και υπηρεσιών. Παρότι δεν είναι απολύτως ίδια ως περιεχόμενο και ιστορικό, έχουν κοινά μοτίβα επιχειρηματολογίας, οφελών και ανησυχιών.

Η TTIP (Transatlantic Trade and Investment Partnership-https://alophx.blogspot.com/2017/09/blog-post_72.html) ήταν ένα ευρύ σχέδιο εμπορικής και επενδυτικής συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ΗΠΑ, με διαπραγματεύσεις κυρίως στην περίοδο 2013 μ.Χ.–2016 μ.Χ.

Ο στόχος ήταν να μειωθούν ή να καταργηθούν δασμοί, να ανοίξουν αγορές στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού και εκσυγχρονιστούν κανονισμοί για προϊόντα, υπηρεσίες, επενδύσεις, στοιχεία που ευνοούσαν τις πολυεθνικές.

Όμως οι διαπραγματεύσεις δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ και από το 2019 μ.Χ. θεωρείται ότι έχουν μείνει στο παρελθόν, χωρίς συμφωνία σε ισχύ. Κύριες αιτίες για την απόσυρση ήταν η έντονη κοινωνική αντίδραση για πιθανές μειώσεις στα πρότυπα προστασίας, οι αντιδράσεις αγροτικών, καταναλωτικών, περιβαλλοντικών ομάδων και οι διαφωνίες σε θέματα ασφάλειας τροφίμων και εργασιακών προτύπων.

Η δε ΕΕ–MERCOSUR είναι μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το MERCOSUR (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη). Μετά από περισσότερα από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, τα κράτη της ΕΕ ψήφισαν υπέρ της συμφωνίας, ανοίγοντας διευρυμένες εμπορικές ζώνες με περίπου 700 εκατομμύρια καταναλωτές και σημαντική οικονομική ισχύ.

Η συμφωνία μειώνει ή καταργεί δασμούς, αυξάνει εισαγωγικές ποσοστώσεις και ρυθμίζει γενικότερα το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών ανάμεσα στις δύο πλευρές. Αν και η συμφωνία «πέρασε» σε επίπεδο υπουργών, εξακολουθεί να πρέπει να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και να επικυρωθεί με νόμους στις δύο πλευρές για να τεθεί σε πλήρη ισχύ.

Υπάρχουν δε αρκετά κοινά σημεία ανάμεσα σε TTIP και ΕΕ–MERCOSUR Παρότι οι δύο συμφωνίες αφορούν διαφορετικά μέρη, έχουν σημαντικά κοινά χαρακτηριστικά όπως ο Στόχος της διεύρυνσης των αγορών.

Και οι δύο επιχειρούσαν να ανοιχτούν οι αγορές, να μειωθούν δασμοί σε προϊόντα και υπηρεσίες και να  διευκολυνθούν οι επενδύσεις, στοιχεία που ευνοούν τις πολυεθνικές με μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα από εξωτερικούς παίκτες στις εσωτερικές αγορές.

Και οι δύο επιχειρούσαν ρύθμιση προτύπων και «εναρμόνιση», ενώ και οι δύο αυτές συμφωνίες θίγουν τα πρότυπα ασφάλειας τροφίμων, τα περιβαλλοντικά πρότυπα με την εισαγωγή μεταλλαγμένων τροφών και τα εργασιακά δικαιώματα.

Αυτός είναι κόκκινος συναγερμός για αγρότες, καταναλωτές και κοινωνικά κινήματα, επειδή η πίεση για να γίνουν προϊόντα «συμβατά» μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερα επίπεδα προστασίας,  επιχειρείται να μειωθούν οι διαφοροποιήσεις στους κανόνες, για να διευκολυνθεί το εμπόριο. Ακριβώς αυτά τα ζητήματα ήταν βασικές αιτίες που η TTIP δεν προχώρησε.

Υπάρχει και το κίνητρο των πολιτικών και οικονομικών ελίτ, αφού η TTIP όπως και στην ΕΕ–MERCOSUR υπάρχει γεωπολιτικό και οικονομικό συμφέρον για τις υψηλές τάξεις, επικεντρώνεται η «ορθολογικοποίηση» του εμπορίου και δίνεται μεγαλύτερη πρόσβαση σε μεγάλες αγορές και πολυεθνικές.  Αυτό είναι παραδοσιακή επιχειρηματολογία υπέρ των συμφωνιών — αλλά είναι ακριβώς η αιτία που αγρότες και συνδικάτα αντιδρούν.

Οι συμφωνίες αυτές προβλέπουν όσον αφορά αγρότες και λαούς, στην μεν TTIP, οι κυριότερες προβλέψεις που έθεταν ανησυχίες ήταν η μεγάλη πρόσβαση Αμερικανικών πολύ φθηνότερων προϊόντων στην Ευρωπαϊκή αγορά, η  πίεση στους ευρωπαϊκούς κανονισμούς για ασφάλεια τροφίμων, οι ανισότητες ανταγωνισμού, ειδικά στην αγροτική παραγωγή και η σίγουρη πιθανότητα μείωσης προστατευτικών μέτρων για τους παραγωγούς.

Αυτό θα οδηγούσε σε χαμηλότερες τιμές εισαγόμενων προϊόντων, πιέσεις στους ευρωπαϊκούς παραγωγούς, υποχώρηση μικρών αγροτών και δυνητική μείωση θέσεων εργασίας στον αγροτικό τομέα.  Αυτές οι ανησυχίες ήταν βασικοί λόγοι που το σχέδιο TTIP κατέληξε να μην συνεχιστεί.

Η νέα  συμφωνία ΕΕ–MERCOSUR περιλαμβάνει σταδιακή κατάργηση δασμών για πολλά εμπορεύματα, αυξημένες ποσοστώσεις εισαγωγής αγροτικών προϊόντων MERCOSUR στην ΕΕ,  προστασία γεωγραφικών προϊόντων της ΕΕ (π.χ. τυριά, κρασιά κ.λπ.) και μηχανισμούς «προστασίας» όταν εισαγόμενες ποσότητες υπερβαίνουν κατώφλια.

Για παράδειγμα επιτρέπεται εισαγωγή έως 99.000 τόνων βοδινού κρέατος και 180.000 τόνων πουλερικών με μειωμένα ή μηδενικά δασμούς, ποσότητες που αντιστοιχούν σε ένα μέρος της συνολικής κατανάλωσης της ΕΕ.

Οι πιθανοί κίνδυνοι για αγρότες και λαούς είναι ο αυξημένος ανταγωνισμός από χώρες που έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα στην παραγωγή (π.χ. χαμηλότερο κόστος, διαφορετικά πρότυπα), μπορεί να εισαχθούν προϊόντα σε χαμηλότερες τιμές, πιέζοντας τις τιμές στην Ευρώπη και απειλώντας μικρούς παραγωγούς.

Τα προστατευτικά πρότυπα. Παρά τις δεσμεύσεις να τηρηθούν ευρωπαϊκά πρότυπα υγιεινής, ασφάλειας τροφίμων και περιβάλλοντος, οργανώσεις προειδοποιούν πως η πρακτική εφαρμογή μπορεί να δυσκολευτεί, οι μηχανισμοί ελέγχου μπορεί να είναι ανεπαρκείς και η ανάπτυξη φθηνότερων εισαγόμενων προϊόντων μπορεί να υπονομεύσει τα Ευρωπαϊκά πρότυπα Αυτή ακριβώς η ανησυχία είχε οδηγήσει σε έντονη αντίδραση κατά της TTIP.

Οι δε κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες είναι ότι οι αγρότες «εκτίθενται» σε αθέμιτο ανταγωνισμό και μπορεί να γίνουν πιο επιρρεπείς σε λαϊκιστικά ή εθνικιστικά κόμματα, να ζητήσουν πολιτική αλλαγή εντός της ΕΕ και να ενισχύσουν αντιευρωπαϊκά αισθήματα Αυτό αποτελεί σημαντικό πολιτικό ρίσκο εντός των Ευρωπαϊκών κοινωνιών.

Σε σχέση με τον διεφθαρμένο ΟΠΕΚΕΠΕ που είναι η εθνική αρχή πληρωμών της ΚΑΠ και είναι υπεύθυνος για άμεσες ενισχύσεις (βασική ενίσχυση, οικολογικά σχήματα κ.λπ.), συνδεδεμένες ενισχύσεις και ελέγχους, κυρώσεις, επιδεξιότητα οι συμφωνίες τύπου ΕΕ–MERCOSUR αυξάνουν τις εισαγωγές αγροτικών προϊόντων, πιέζουν τις τιμές στην ευρωπαϊκή αγορά και δημιουργούν απώλειες εισοδήματος για τους παραγωγούς

Όταν το αγροτικό εισόδημα πιέζεται ενεργοποιούνται ή ενισχύονται μηχανισμοί στήριξης της ΚΑΠ  και αυτοί περνούν μέσω ΟΠΕΚΕΠΕ και ταυτόχρονα λαμβάνονται όλα τα αρμόδια μέτρα μέσω των κατάλληλων μηχανισμών με ενημέρωση των αρμοδίων φορέων και την αποστολή χρήματων όπου αυτό κριθεί αναγκαίο.

Με την πίεση για «πράσινα» και ποιοτικά κριτήρια, η ΕΕ, για να απαντήσει στις αντιδράσεις για MERCOSUR, ενισχύει τα οικολογικά σχήματα, προωθεί ποιότητα, ιχνηλασιμότητα, ΠΟΠ/ΠΓΕ, με συνέπεια ο ΟΠΕΚΕΠΕ αυξάνει ελέγχους, αυστηροποίηση κριτήριων, επιβάλλει ποινές σε μη συμμόρφωση. Αυτό δημιουργεί σύγκρουση με αγρότες, ειδικά τους μικρούς αγρότες σε όλα τα κράτη της ΕΕ.

Κοινό σημείο: και στις δύο περιπτώσεις υπάρχει πίεση στον Ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα από μεγαλύτερη πρόσβαση εξωτερικών προϊόντων. Η διαφορά είναι ότι  η ΕΕ–MERCOSUR προσπαθεί να ενσωματώσει μηχανισμούς προστασίας, ενώ η TTIP είχε επικριθεί για πιθανή υποβάθμιση των κανόνων προστασίας.

Θα είναι άραγε αυτή η εξέλιξη των πραγμάτων στις μέρες μας; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, άλλα μόνο αν λάβουμε όλα τα κατάλληλα μέτρα ως λαός θα αποφύγουμε τις οποίες κακοτοπιές και θα φέρουμε εκ νέου την πολυαγαπημένη μας πατρίδα σε μία κατάσταση ακμής και ευημερίας.

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΠΟΥ ΕΧΕΙ Η ΑΙΘΙΟΠΙΑ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΙΘΑΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΠΟΛΕΜΩΝ ΜΕ ΑΥΤΕΣ. Π.Χ. ΣΧΕΔΙΑΖΕΙ Η ΑΙΘΙΟΠΙΑ

διαφορες που εχει η Αιθιοπια με αλλες χωρες και τα πιθανα σχεδια πολεμων με αυτες. π.χ. σχεδιαζει η Αιθιοπια

Γράφει ο ΑΛΩΠΗΞ

Όπως είναι γνωστό καθόλη την διάρκεια της ιστορίας υπήρξαν κράτη που ήλθαν σε σύγκρουση με γειτονικά ή κοντινά κράτη σε κρίσιμες γεωστρατηγικές περιοχές με στόχο την εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους με ένα από αυτά να είναι Αιθιοπία.

Όπως είναι γνωστό η Αιθιοπία αποτελεί μία από τις πιο κρίσιμες γεωπολιτικά χώρες της Αφρικής. Με πληθυσμό άνω των 120 εκατομμυρίων, ταχύτατη οικονομική ανάπτυξη αλλά και έντονες εσωτερικές και εξωτερικές εντάσεις.

Βρίσκεται στο επίκεντρο ενός πολύπλοκου πλέγματος ανταγωνισμών που αφορούν λιμάνια, υδάτινους πόρους, εθνοτικής συγκρούσεις και διεθνείς συμμαχίες. Το ερώτημα που τίθεται ολοένα και συχνότερα είναι αν οι εντάσεις αυτές θα παραμείνουν σε διπλωματικό επίπεδο ή αν ενδέχεται να εξελιχθούν σε ανοιχτές πολεμικές συγκρούσεις.

Η χώρα αυτή έχει μεγάλο στρατηγικό πρόβλημα της πρόσβασης στην θάλασσα, ιδίως από το 1.993 μ.Χ. και την ανεξαρτησία της Ερυθραίας, αφού με την εξέλιξη αυτή η Αιθιοπία είναι χώρα χωρίς έξοδο στην θάλασσα, γεγονός που περιορίζει σοβαρά τη γεωοικονομική και στρατηγική της αυτονομία.

Για τον λόγο αυτό η Αιθιοπία επιδιώκει πρόσβαση σε λιμάνι της Σομαλιλάνδης (κυρίως το Μπερμπέρα), είτε μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης, οικονομικών επενδύσεων, ανταλλαγής αναγνώρισης ή ασφάλειας, ή ακόμα και μέσω της χρήσης βίας.

Ωστόσο, οποιαδήποτε συμφωνία με τη Σομαλιλάνδη προκαλεί έντονη αντίδραση της επίσημης κυβέρνησης της Σομαλίας, η οποία θεωρεί την περιοχή αποσχισθείσα επαρχία. Ένα τέτοιο βήμα αυξάνει τον κίνδυνο διπλωματικής κρίσης και έμμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης μέσω πληρεξουσίων (proxy war).

Παράλληλα  υπάρχουν αναφορές για στενές σχέσεις Σομαλιλάνδης–Ισραήλ και ήδη υφίσταται επίσημη διεθνής αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ, αλλά υπάρχουν παρασκηνιακές επαφές ασφαλείας.

Η δε σχέση Αιθιοπίας–Ερυθραίας παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη παρά την ειρηνευτική συμφωνία του 2018 μ.Χ. Σενάρια στρατιωτικής κατάληψης Ερυθραϊκού λιμανιού (π.χ. Ασσάμπ) συζητούνται σε αναλυτικούς κύκλους.

Όμως πολλοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι αν αυτά υλοποιούνταν θα συνιστούσαν casus belli,  θα οδηγούσαν σε περιφερειακή αποσταθεροποίηση και θα προκαλούσαν διεθνή επέμβαση από διάφορες δυνάμεις της περιοχής.

Επιπλεον το  Μεγάλο Αιθιοπικό Φράγμα Αναγέννησης (GERD) αποτελεί την σοβαρότερη πηγή έντασης με την Αίγυπτο και το Σουδάν.  Η Αιθιοπία θεωρεί το φράγμα ζωτικής σημασίας για ενεργειακή επάρκεια, βιομηχανική ανάπτυξη και εθνική κυριαρχία.

Η Αίγυπτος, αντιθέτως, το βλέπει ως υπαρξιακή απειλή και στρατηγικό έλεγχο των υδάτων του Νείλου, όπως και το Σουδάν.  Έχουν υπάρξει ρητές απειλές στρατιωτικής δράσης, συμπεριλαμβανομένων σεναρίων αεροπορικών πληγμάτων στο φράγμα.

Ένας τέτοιος πόλεμος αν συμβεί θα ήταν ο πρώτος σύγχρονος «πόλεμος του νερού» (https://alophx.blogspot.com/2018/05/blog-post_68.html) και  θα παρέσυρε Σουδάν και περιφερειακές δυνάμεις, ενώ  θα αποσταθεροποιούσε και ολόκληρη την Βορειοανατολική Αφρική

Όμως στην Αιθιοπία υπάρχει επίσης και εσωτερική αστάθεια και ένοπλες ομάδες  Η Αιθιοπία αντιμετωπίζει σοβαρά εσωτερικά προβλήματα από ισλαμιστικές ένοπλες ομάδες (κυρίως στα Ανατολικά), εθνοτικής πολιτοφυλακές (Ορόμο, Αμχάρα κ.ά.) και πολιτικούς ανταγωνισμούς για την εξουσία. Ο εμφύλιος στο Τιγκράι έδειξε πόσο εύκολα εσωτερικές συγκρούσεις μπορούν να λάβουν χαρακτήρα γενικευμένου πολέμου.

[Υπάρχουν πολλά πολιτικά κόμματα, φατρίες στον Αγώνα για την Εξουσία στην Αιθιοπία. Πρωτα πρέπει ειπωθεί το πολιτικό σύστημα της Αιθιοπίας: Εθνο-ομοσπονδιακό κράτος Η Αιθιοπία είναι οργανωμένη ως εθνοτικής ομοσπονδία. Οι περιφέρειες βασίζονται σε εθνοτικά κριτήρια και διαθέτουν τοπικές κυβερνήσεις, δυνάμεις ασφαλείας και πολιτικά κόμματα με έντονο εθνοτικό χαρακτήρα.  Αυτό το σύστημα απέτρεψε παλαιότερα τη διάλυση του κράτους αλλά σήμερα ενισχύει τον φυλετισμό και τις αποσχιστικές τάσεις

Μια από τις φατρίες είναι το κυβερνών κόμμα: Prosperity Party (Κόμμα Ευημερίας), ένα  Παναιθιοπικό κόμμα που αντικατέστησε τον παλιό συνασπισμό EPRDF και στηρίζεται στον κρατικό μηχανισμό,  στον στρατό και σε τμήματα των Αμχάρα και Ορόμο, όμως κατηγορείται για αυταρχισμό και έχει συγκρουστεί με σχεδόν όλες τις μεγάλες εθνοτικές φατρίες και χάνει συνεχώς πολιτική νομιμοποίηση σε περιφέρειες.

Η φατρία των Τιγκράι: TPLF (Λαϊκό Μέτωπο Απελευθέρωσης του Τιγκράι) ήταν κυρίαρχη δύναμη στην Αιθιοπία από το 1.991 μ.Χ. έως το 2018 μ.Χ. Έλεγχε στρατό, υπηρεσίες ασφαλείας, οικονομία.  Τα έτη 2020 μ.Χ.–2022 μ.Χ. πολέμησε ανοιχτά την κυβέρνηση (πόλεμος Τιγκράι) και διαθέτει έμπειρο στρατιωτικό μηχανισμό και οργανωμένο κομματικό κράτος, όμως σήμερα είναι αποδυναμωμένο, αν και παραμένει όμως δυνητικός παράγοντας αποσταθεροποίησης και διατηρεί ένοπλα δίκτυα και πολιτική επιρροή.

Οι Ορόμο: OLF & ΟLA είναι η πιο επικίνδυνη εσωτερική πρόκληση, αφού οι Ορόμο είναι η μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα με οργανώσεις όπως το OLF (Oromo Liberation Front): πολιτικό κόμμα και η OLA (Oromo Liberation Army), η ένοπλη πτέρυγα του.

Στόχο έχουν ην αυτονομία ή ομοσπονδοποίηση, τον έλεγχο των εδαφών Ορόμο και την αποδυνάμωση της κεντρικής εξουσίας, ενώ η OLA διεξάγει ανταρτοπόλεμο και συγκρούεται με τον κυβερνητικό στρατό και πολιτοφυλακές Αμχάρα.

Οι δε πολιτοφυλακές Αμχάρα αποτελούν την παραδοσιακή ελίτ της Αιθιοπίας, κυριαρχούσαν πριν το 1.991 μ.Χ. με Fano militias (άτυπες πολιτοφυλακές) και τοπικά κόμματα και στρατιωτικές δομές και με στόχο την διατήρηση ενιαίου κράτους, την αντίθεση στον εθνοτικό κατακερματισμό και την ανάκτηση εδαφών από το Τιγκράι.  Από το 2023 μ.Χ., οι Αμχάρα συγκρούονται και με το κράτος

Υπάρχουν και οι ισλαμιστικές και περιφερειακές ένοπλες ομάδες σε περιοχές όπως η Σομαλική περιφέρεια και στα Ανατολικά σύνορα με ισχυρές τοπικές ισλαμιστικές οργανώσεις και  δίκτυα συνδεδεμένα έμμεσα με Al-Shabaab

Τέλος, υπάρχει και ο Στρατός και οι Υπηρεσίες Ασφαλείας. Ο εθνικός στρατός της χώρας δεν είναι πλήρως ενιαίος, περιλαμβάνει εθνοτικές ισορροπίες, έχει δεχτεί σοβαρή φθορά από συνεχείς πολέμους Σε πιθανή γενικευμένη κρίση, δεν είναι βέβαιο ότι θα παραμείνει ουδέτερος]

Η δε Αιθιοπία έχει βρεθεί απέναντι σε διαφορετικούς συνασπισμούς σε περιφερειακές συγκρούσεις και αντίπαλα μπλοκ. Στην δε Σομαλία παρότι συμμετέχει σε αποστολές της Αφρικανικής Ένωσης κατά ισλαμιστών, η παρουσία της προκαλεί καχυποψία, και συγκρούεται με τα συμφέροντα Τουρκίας και κρατών του Κόλπου.

Στο Σουδάν και στην Υεμένη η  Αιθιοπία στηρίζει αντίθετες πολιτικοστρατιωτικές παρατάξεις από την Τουρκία, το Ιράν, τα ΗΑΕ και την Σαουδική Αραβία. Αυτό την εντάσσει σε έναν ευρύτερο ανταγωνισμό σφαιρών επιρροής στην Ερυθρά Θάλασσα.

Αλλα και με Μεγάλες δυνάμεις: όπως η Κίνα και η Ρωσία η  Αιθιοπία έχει στενή οικονομική και στρατηγική συνεργασία με την Κίνα και διατηρεί σχέσεις με την Ρωσία, κυρίως σε αμυντικό και διπλωματικό επίπεδο Οι σχέσεις αυτές της προσφέρουν πολιτική κάλυψη, επενδύσεις, στρατιωτικό εξοπλισμό, αλλά ταυτόχρονα την απομακρύνουν από την Δύση.

Η Αιθιοπία βρίσκεται σε πολλαπλά μέτωπα σύγκρουσης γεωστρατηγικά (λιμάνια, θάλασσα),  υδροπολιτικά (Νείλος), εσωτερικά (εθνοτικές και θρησκευτικές εντάσεις) και διεθνή (αντίπαλα μπλοκ δυνάμεων).

Παρότι ένας γενικευμένος πόλεμος δεν είναι αναπόφευκτος, τα ρίσκα κλιμάκωσης είναι πραγματικά. Η Αιθιοπία ενδέχεται να αποτελέσει τον πυρήνα της επόμενης μεγάλης περιφερειακής κρίσης στην Αφρική, με συνέπειες που θα ξεπεράσουν κατά πολύ τα σύνορα της.

Θα είναι άραγε αυτή η εξέλιξη των πραγμάτων στις μέρες μας; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, άλλα μόνο αν λάβουμε όλα τα κατάλληλα μέτρα ως λαός θα αποφύγουμε τις οποίες κακοτοπιές και θα φέρουμε εκ νέου την πολυαγαπημένη μας πατρίδα σε μία κατάσταση ακμής και ευημερίας.