ΤΑ ΠΙΘΑΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΙΣΒΟΛΗΣ ΙΣΡΑΗΛ ΣΕ ΣΥΡΙΑ ΚΑΙ ΛΙΒΑΝΟ ΑΝ Η ΧΕΖΜΠΟΛΑΧ ΑΡΝΗΘΕΙ ΝΑ ΑΦΟΠΛΙΣΤΡΕΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝ Ο ΤΖΟΛΑΝΙ ΑΡΝΗΘΕΙ ΝΑ ΠΑΡΑΔΩΣΕΙ ΕΔΑΦΗ ΣΤΟ ΓΚΟΛΑΝ ΜΕ ΝΕΟ ΒΟΜΒΑΡΙΣΜΟ ΧΟΥΘΙ ΚΑΙ ΙΡΑΝ

τα πιθανα σχεδια εισβολης Ισραηλ σε Συρια και Λιβανο αν η Χεζμπολαχ αρνηθει να αφοπλιστρει ολοκληρωττικα και αν ο Τζολανι αρνηθει να παραδωσει εδαφη στο Γκολαν με νεο βομβαρισμο Χουθι και Ιραν

Γράφει ο ΑΛΩΠΗΞ

Όπως είναι γνωστό υπάρχουν σημαντικές γεωπολιτικές αναλύσεις για το πώς θα μπορούσαν να εξελιχθούν οι ισορροπίες αν επιβεβαιωθούν οι προϋποθέσεις που θέτεις. Η ανάλυση παραμένει περιγραφική και στρατηγική, χωρίς επιχειρησιακές λεπτομέρειες.

Έτσι, υπάρχουν πολλά πιθανά σενάρια κλιμάκωσης Ισραήλ–Λιβάνου–Συρίας και περιφερειακής αποσταθεροποίησης. Πρώτο είναι το πλαίσιο σύγκρουσης: Ισραήλ – Χεζμπολάχ – Συρία. Εκεί το Ισραήλ αντιμετωπίζει ταυτόχρονα:

Την Χεζμπολάχ στον Λίβανο, με σημαντική στρατιωτική ισχύ και βαθιά ενσωμάτωση στο λιβανικό κράτος, την Συρία ως διάδρομο ανεφοδιασμού της Χεζμπολάχ από το Ιράν και ένα ευρύτερο περιφερειακό τόξο (Ιράν – Ιράκ – Υεμένη) που λειτουργεί ως σύστημα πίεσης. Στην Ισραηλινή στρατηγική σκέψη, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η Χεζμπολάχ καθαυτή, αλλά το οικοσύστημα που την στηρίζει.

Αν η Χεζμπολάχ αρνηθεί πλήρη αφοπλισμό αυτό είναι στην Ισραηλινή αντίληψη μια απειλή αφού το Ισραήλ θεωρεί ότι ο μερικός ή προσχηματικός αφοπλισμός δεν αλλάζει την ισορροπία αποτροπής, η Χεζμπολάχ μπορεί να ανασυγκροτηθεί ταχύτατα, κάθε καθυστέρηση λειτουργεί υπέρ της Τεχεράνης.

Πιθανά σενάρια αντίδρασης. Σε αυτό το πλαίσιο, το Ισραήλ θα προτιμούσε είτε έναν καταναγκαστικό αφοπλισμό μέσω διεθνούς πίεσης, είτε μια εκτεταμένη στρατιωτική σύγκρουση με στόχο να αλλάξει ριζικά το καθεστώς ασφάλειας στον Νότιο Λίβανο.

Όχι απαραίτητα μόνιμη κατοχή, αλλά αποδόμηση της στρατιωτικής υποδομής, μεταφορά του κόστους στο λιβανικό κράτος, και δημιουργία μιας νέας πραγματικότητας αποτροπής που θα οφείλει το Ισραηλινό κράτος.

Ο δε ρόλος της Συρίας και του αλ-Τζολάνι είναι σημαντικός αφού η Συρία παραμένει κομβικός διάδρομος ανεφοδιασμού, γεωγραφικό βάθος για Ιράν και Χεζμπολάχ και πεδίο έμμεσης αντιπαράθεσης Ισραήλ–Ιράν.

Αν η de facto εξουσία στην Βορειοδυτική Συρία δεν αποκόψει τη διέλευση όπλων προς τον Λίβανο, ή χρησιμοποιήσει τη Χεζμπολάχ ως μοχλό διπλωματικής πίεσης κατά του Ισραήλ, τότε, στην στρατηγική λογική του Ισραήλ, η Συρία παύει να είναι «ουδέτερος χώρος» και μετατρέπεται σε ενεργό απειλή.

Υπάρχει δε και πιθανότητα για μια Ισραηλινή κλιμάκωση στην Συρία.  Χωρίς να μιλάμε για «κλασική εισβολή», τα σενάρια που συζητούνται διεθνώς περιλαμβάνουν: Εντατικοποίηση πληγμάτων σε κρίσιμες υποδομές, αποδόμηση διοικητικών δομών που επιτρέπουν τον ανεφοδιασμό και έμμεση ενθάρρυνση εσωτερικής αποσταθεροποίησης. Εδώ εντάσσεται και το σενάριο για περαιτέρω κατακερματισμού της Συρίας, αν δεν υπάρξει συνεργασία.

Υπάρχουν έτσι αρκετά σενάρια διάλυσης κρατών: Συρία, Ιράκ, Υεμένη. Η Συρία είναι ήδη μερικώς κατακερματισμένη. Υπό παρατεταμένη πίεση με Δρούζους (Νότος), Αλεβίτες (παράκτια) και Κούρδους (Βορειοανατολικά) που  θα μπορούσαν να αποκτήσουν ημιμόνιμες κρατικές οντότητες. Όχι απαραίτητα επίσημα κράτη, αλλά de facto μορφώματα.

Στο δε Ιράκ υπάρχει μια εύθραυστη ισορροπία  Κούρδων, σιιτικών πολιτοφυλακών και σουνιτικών περιοχών και θα μπορούσε όμως και αυτό το κράτος να διαλυθεί αν κλιμακωθεί η σύγκρουση Ιράν–Ισραήλ/ΗΠΑ.

Η δε Υεμένη λειτουργεί ήδη ως πεδίο αντιπροσώπων και εργαλείο πίεσης μέσω των Χούθι. Νέα πλήγματα ΗΠΑ–Ισραήλ αυξάνουν τον κίνδυνο μόνιμης διάσπασης και της συγκεκριμένης χώρας με έναν νέο πόλεμο.

Όμως το Ιράν είναι στο επίκεντρο αφού το Ιράν είναι ο στρατηγικός πυρήνας. Αν δεχθεί νέα άμεση επίθεση, ή αν θεωρήσει ότι χάνει τον έλεγχο του «άξονα αντίστασης» τότε: θα επιδιώξει γενικευμένη κλιμάκωση, ή θα αποδεχθεί μερική περιφερειακή υποχώρηση με κόστος επιρροής. Και τα δύο σενάρια είναι εξαιρετικά αποσταθεροποιητικά.

Αλλα και με το Παλαιστινιακό μπορει να υπάρξει περιφερειακή έκρηξη με μια πιθανή  εκδίωξη πληθυσμών από Γάζα και Δυτική Όχθη, σε συνδυασμό με επιθέσεις σε Ιράν και Υεμένη, θα μετατρέψει το Παλαιστινιακό από τοπικό ζήτημα σε συμβολικό πυροκροτητή για όλο τον μουσουλμανικό κόσμο. Αυτό θα αυξήσει την νομιμοποίηση μη κρατικών δρώντων, θα αποδυναμώσει φιλοδυτικά καθεστώτα, και θα ενισχύει ακραίες εκδοχές εθνικισμού και ακραίου ισλαμισμού.

Η Τουρκία θα είναι ο επόμενος κρίκος. Η Τουρκία: εμπλέκεται άμεσα σε Συρία και Ιράκ, έχει Κουρδικό ζήτημα και βρίσκεται σε ρευστή σχέση με ΗΠΑ–Ισραήλ.  Ένας γενικευμένος κατακερματισμός της περιοχής: Θα αύξανε δραματικά την πίεση στα τουρκικά σύνορα, θα αναζωπύρωνε αποσχιστικά σενάρια, και θα έθετε την Άγκυρα μπροστά σε στρατηγικά διλήμματα επιβίωσης.

Αν συνδυαστούν ένας  μη αφοπλισμός Χεζμπολάχ, η συνεχιζόμενη Συριακή ανοχή στον ανεφοδιασμό αυτό, νέα πλήγματα σε Ιράν και Υεμένη, ριζικές αλλαγές στο Παλαιστινιακό, όπως και διαμελισμός της Τουρκίας, τότε δεν θα μιλάμε απλώς για έναν πόλεμο, αλλά για αναδιάταξη ολόκληρης της Μέσης Ανατολής. Όχι απαραίτητα με επίσημες εισβολές παντού, αλλά με διάλυση κρατών, νέα σύνορα de facto, και ένα περιβάλλον μόνιμης αστάθειας.

Μια κλιμάκωση Ισραήλ–Λιβάνου–Συρίας, σε συνδυασμό με Ιράν, Υεμένη και γενικότερα την περιοχή της Μέσης Ανατολής, θα μπορούσε να επηρεάσει την Ευρώπη, σε τρεις βασικούς τομείς: ενέργεια, προσφυγικό και ασφάλεια.

Η Ευρώπη παραμένει υψηλά εξαρτημένη από ενέργεια από την περιοχή: Το Ιράν, το Ιράκ και η Υεμένη ελέγχουν σημαντικές ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου, που επηρεάζουν τις τιμές διεθνώς.

Κάθε στρατιωτική σύγκρουση ή αβεβαιότητα στην περιοχή αυξάνει την τιμή του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, με άμεση επίπτωση στις Ευρωπαϊκές αγορές. Οι κρίσεις στο Στενό του Ορμούζ ή στις θαλάσσιες οδούς γύρω από την Μεσόγειο (π.χ. Κόλπος της Αδελαΐδας, Σουέζ) θα μπορούσαν να διακόψουν τις προμήθειες φυσικού αερίου και πετρελαίου για εβδομάδες ή μήνες.

Αποτελέσματα για την Ευρώπη θα είναι αυξημένες τιμές ενέργειας και πληθωριστικές πιέσεις, επιτάχυνση της μετάβασης σε εναλλακτικές πηγές ενέργειας (ΑΠΕ, LNG, ρωσικό και αφρικανικό φυσικό αέριο), πολιτικές εντάσεις εντός της ΕΕ για το ποιος θα επωμιστεί το κόστος.

Θα υπάρξει προσφυγικό κύμα και κοινωνική πίεση. Μια μεγάλη κλιμάκωση θα αυξήσει δραματικά τον αριθμό των εκτοπισμένων, Σύριων, Λιβανέζων, Παλαιστίνιοι και Ιρακινών θα αναζητήσουν ασφάλεια στην Ευρώπη και εκδιωκομένων λαθρομεταναστών και πολλών ισλαμιστών τρομοκρατών μαζί με όλους αυτούς.

Οι κύριες οδοί διαφυγής περιλαμβάνουν την Ανατολική Μεσόγειο μέσω Ελλάδας, Κύπρος, Βαλκάνιων, την Βόρεια Αφρική μέσω Ιταλίας, Ισπανίας, την Τουρκία μέσω Βαλκάνιων και Κεντρικής Ευρώπης.

Οι επιπτώσεις θα είναι τεράστιες πιέσεις στα συστήματα υποδοχής και στα κοινωνικά δίκτυα των κρατών-μελών, πολιτική πόλωση εντός της ΕΕ, με αύξηση της δημοτικότητας ακροδεξιών και εθνικιστικών κομμάτων και κίνδυνος κοινωνικών εντάσεων και συγκρούσεων σε περιοχές με υψηλή συγκέντρωση προσφύγων.

Η στρατιωτική αστάθεια στην Μέση Ανατολή θα επηρεάσει την Ευρωπαϊκή ασφάλεια με ενδεχόμενη αύξηση τρομοκρατικών επιθέσεων ή μεταφοράς όπλων από ανεξέλεγκτες ομάδες στην Λιβύη, Υεμένη ή Συρία.

Η Αύξηση των ενεργειών παραστρατιωτικών οργανώσεων που υποστηρίζονται από Ιράν ή Χεζμπολάχ ενέχει και τον κίνδυνος διάχυσης πυραυλικών ή χημικών τεχνολογιών σε περιφερειακές συγκρούσεις που θα μπορούσαν να απειλήσουν Ευρωπαϊκά κράτη και επιτάχυνση των στρατιωτικών εξοπλισμών και ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας ΕΕ–ΝΑΤΟ.

Η Ευρώπη θα βρεθεί αντιμέτωπη με συνδυασμένο σοκ: οικονομικό, κοινωνικό και στρατηγικό, αν οι συγκρούσεις επεκταθούν και ορισμένες χώρες (Συρία, Λίβανος, Υεμένη, Ιράν) καταρρεύσουν ή αποσταθεροποιηθούν.

Θα είναι άραγε αυτή η εξέλιξη των πραγμάτων στις μέρες μας; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, άλλα μόνο αν λάβουμε όλα τα κατάλληλα μέτρα ως λαός θα αποφύγουμε τις οποίες κακοτοπιές και θα φέρουμε εκ νέου την πολυαγαπημένη μας πατρίδα σε μία κατάσταση ακμής και ευημερίας.