ΚΡΑΤΗ ΚΑΙ ΗΓΕΤΕΣ ΠΟΥ ΞΕΚΙΝΗΣΑΝ ΠΟΛΕΜΟΥΣ ΠΟΛΥΕΤΕΙΣ ΚΑΙ ΒΑΙΟΥΣ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΓΥΡΙΣΑΝ ΣΤΙΣ ΠΑΤΡΙΔΕΣ ΤΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΑΝ ΔΟΛΟΦΟΝΙΕΣ, ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑΤΑ Η ΚΑΙ ΕΜΦΥΛΙΟΥΣ

κρατη και ηγετες που ξεκινησαν πολεμους πολυετεις και βαιους και οταν γυρισαν στις πατριδες τους αντιμετωπισαν δολοφονιες, πραξικοπηματα ή και εμφυλιους

Γράφει ο ΑΛΩΠΗΞ

Όπως είναι γνωστό ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο της ιστορίας: ηγέτες και κράτη που ξεκίνησαν μακροχρόνιους, βίαιους πολέμους και όταν αυτοί τελείωσαν, η βία επέστρεψε στο εσωτερικό, με την μορφή δολοφονιών, πραξικοπημάτων, εμφυλίων και κατάρρευσης της πολιτικής τάξης.

Η ιστορία δείχνει ότι οι μακροχρόνιοι και καταστροφικοί πόλεμοι σπάνια τελειώνουν στο πεδίο της μάχης. Συχνά, η πραγματική τους κατάληξη έρχεται όταν οι στρατοί επιστρέφουν στις πατρίδες τους και η κοινωνία, εξαντλημένη, οπλισμένη και πολιτικά απονομιμοποιημένη, στρέφεται εναντίον των ίδιων των ηγετών που την οδήγησαν στον πόλεμο.

Από την Μυκηναϊκή Ελλάδα έως τον 20ό και 21^ο Αιώνα μ.Χ., επαναλαμβάνεται το ίδιο μοτίβο, ο εξωτερικός πόλεμος γεννά εσωτερική βία. Έτσι, ο Τρωικός Πόλεμος οδήγησε στην κατάρρευση της Μυκηναϊκής τάξης. Οι Αρχαίοι Έλληνες διέσωσαν στους μύθους τους μια βαθιά πολιτική αλήθεια: κανένας ηγέτης που ξεκίνησε τον Τρωικό Πόλεμο δεν επέστρεψε πραγματικά νικητής.

Ο Αγαμέμνων δολοφονήθηκε από την Κλυταιμνήστρα και τον Αίγισθο, εκπροσώπους αντίπαλων αριστοκρατικών συμφερόντων, ο δε Διομήδης εκδιώχθηκε από το Άργος λόγω εσωτερικών συγκρούσεων.

Ο Ιδομενέας ανατράπηκε στην Κρήτη από αντίπαλες φατρίες και ο γνωστός σε όλους μας Οδυσσέας, αν και επέζησε, βρήκε την Ιθάκη υπό κατάληψη από ένοπλους αριστοκράτες και χρειάστηκε νέα αιματοχυσία. Ο Τρωικός Πόλεμος δεν έφερε σταθερότητα αλλά την διάλυση της Μυκηναϊκής πολιτικής ισορροπίας, προαναγγέλλοντας την ευρύτερη κατάρρευση του Μυκηναϊκού κόσμου.

Τα ίδια έκαναν και οι Επίγονοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου με τον πόλεμος χωρίς τέλος που ξεκίνησαν.  Μετά τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, οι στρατηγοί του (Διάδοχοι και Επίγονοι) εγκαινίασαν δεκαετίες συνεχών πολέμων:

Οι Σελευκίδες και οι Πτολεμαίοι κυβερνούσαν μέσω μόνιμης στρατιωτικής κινητοποίησης. Οι στρατοί μετατρέπονταν σε πολιτικούς ρυθμιστές. Οι δολοφονίες βασιλέων, πραξικοπήματα και εμφύλιες διαμάχες έγιναν κανονικότητα. Η Αυτοκρατορία του Αλεξάνδρου δεν κατέρρευσε από εξωτερικό εχθρό, αλλά από εσωτερική στρατιωτικοποίηση και πολιτική απονομιμοποίηση.

Το ίδιο έγινε και στην Αγγλία μετά τον Εκατονταετή Πόλεμο και τον Πόλεμο των Ρόδων.  Ο Εκατονταετής Πόλεμος (1.337 μ.Χ.–1.453 μ.Χ.) εξάντλησε την Αγγλία η οποία είχε τεράστιες απώλειες, βαριά φορολογία στον λαό, με  επιστροφή ένοπλων ευγενών χωρίς σαφή ρόλο.

Το αποτέλεσμα ήταν ο Πόλεμος των Ρόδων, ένας πολύ αιματηρός εμφύλιος μεταξύ αριστοκρατικών οίκων. Οι ίδιοι μηχανισμοί που χρηματοδότησαν τον εξωτερικό πόλεμο στράφηκαν τώρα στο εσωτερικό.

Το ίδιο έγινε και στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με την κατάρρευση των Αυτοκρατοριών.  Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος αποτελεί ίσως το πιο καθαρό ιστορικό παράδειγμα: Στην Ρωσία με την ήττα έγινε πραξικόπημα, πτώση του Τσάρου και της δημοκρατίας που ακολούθησε και εγκαθίδρυση της κομμουνιστικής δικτατορίας των μπολσεβίκων του Λένιν με την βοήθεια της Γερμανίας (http://alophx.blogspot.com/2017/09/siloviki-1999.html).

Στην Οθωμανική Αυτοκρατορία με την ήττα της ήλθε και η διάλυση και ακολούθησε ο Μικρασιάτικος Πόλεμος που έληξε με την Μικρασιατική Καταστροφή με γενοκτονίες και μαζικές μετακινήσεις από πλευράς Τούρκων υπό τον Κεμάλ όπως πιο πριν και με τους Νεότουρκους, π.χ. Ελλήνων, Αρμένιων, Ασσυροχαλδαίων κ.λ.π.

Ομοίως και στην Αυστροουγγαρία επηλθε η διάλυση της σε πολλά εθνικά κράτη και σε αυτά ακολούθησαν στην συνέχεια πολλοί εμφύλιοι πόλεμοι, πραξικοπήματα και πολλές ταραχές και δολοφονίες.

Στην Ελλάδα (μετέπειτα, μέσω Μικρασιατικής Εκστρατείας) επηλθε με την Μικρασιατική Καταστροφή  στρατιωτική ήττα της χώρας, πραξικόπημα, πτώση της μοναρχίας και εκτελέσεις πολιτικών με την γνωστή Εκτέλεση των Έξι. Ο πόλεμος αυτός κατέστρεψε την νομιμοποίηση των παλαιών καθεστώτων.

Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος στην Ιταλία, ξεκίνησε ο Μουσολίνι με έναν επεκτατικό πόλεμο,  υπέστη στρατιωτική κατάρρευση, και τελικά ανατράπηκε και εκτελέστηκε από Ιταλούς παρτιζάνους. Η ήττα στο εξωτερικό μετατράπηκε σε εμφύλιο πόλεμο μεταξύ φασιστών και αντιφασιστών.

Ο πόλεμος της ΕΣΣΔ στο Αφγανιστάν (1.979 μ.Χ.–1.989 μ.Χ.) απονομιμοποίησε το σοβιετικό καθεστώς, δημιούργησε έναν στρατό απογοητευμένο και ριζοσπαστικοποιημένο και συνέβαλε στην κατάρρευση της ΕΣΣΔ.

Μέρος δε αυτού του μεγάλου στρατιωτικού και κρατικού μηχανισμού συμμετείχε επίσης και στο αποτυχημένο πραξικόπημα του 1.991 μ.Χ. κατά του Γκορμπατσόφ από σκληροπυρηνικούς κομμουνιστές και την KGB.

Στην εποχη μας σημαντικό είναι να γίνει το ίδιο ενδεχόμενο στην Ουκρανίας σήμερα. Έτσι αν η Ουκρανία εγκαταλειφθεί από την Δύση, ηττηθεί πλήρως στρατιωτικά και υποχρεωθεί σε ταπεινωτική ειρήνη, τότε η ιστορική εμπειρία δείχνει σοβαρούς κινδύνους:

Αποσταθεροποίηση της πολιτικής της ηγεσίας, εμφάνιση πολλών ένοπλων βετεράνων χωρίς προοπτική, πιθανότητα πραξικοπημάτων ή εσωτερικής βίας από τα νεοναζιστικά τάγματα Αζόφ και Μπαντέρα εντός του Ουκρανικού στρατού, όπως και ριζοσπαστικοποίησης της κοινωνίας. Η στρατιωτικοποίηση χωρίς νίκη σπάνια οδηγεί σε σταθερή ειρήνη.

Αλλα και στην περίπτωση των ισλαμιστών που ενισχύει η Τουρκία σε Συρία και Ιράκ, αν αυτοί ηττηθούν και καταφύγουν μέσα στην Τουρκία για να σωθούν, θα μπορούσαν να ξεκινήσουν εμφύλιο μέσα στην Τουρκία δυσαρεστημένοι για να αναλάβουν την εξουσία προκαλώντας το χάος σε αυτή.

Το ίδιο ακριβώς θα μπορούσε να γίνει και μέσα στην ίδια την Τουρκία αν αυτή χάσει έναν μεγάλο πόλεμο με Ελλάδα ή και Ρωσία και οι εναπομείνασες στρατιωτικές δυνάμεις, η αντιπολίτευση, αλλα και οι μειονότητες ξεσηκώνονταν η κάθε πλευρά για τους λογούς της για να ρίξουν το νυν καθεστώς και να προωθήσουν τους στόχους τους.

Σε όλες τις περιπτώσεις εμφανίζονται τα ίδια στοιχεία: Μακροχρόνιος πόλεμος εξαντλεί κοινωνία και θεσμούς. Ο στρατός αποκτά πολιτικό ρόλο. Η ήττα ή η ατελής νίκη απονομιμοποίησε την ηγεσία. Η βία επιστρέφει στο εσωτερικό.

Οι πόλεμοι δεν τελειώνουν όταν σταματούν οι μάχες. Τελειώνουν μονάχα όταν οι κοινωνίες μπορούν να απορροφήσουν την επιστροφή της βίας αυτής, μαζί με όλες τις συνέπειες που αυτή θα φέρει στο κράτος που την ξεκίνησε.

Όταν όμως αυτό το ενδεχόμενο αποτυγχάνει να υλοποιηθεί, τότε αναγκαστικά ο πόλεμος συνεχίζεται στο εσωτερικό με πολλές δολοφονίες, πραξικοπήματα και εμφύλιες συγκρούσεις που φέρνουν την απόλυτη καταστροφή.

Στην ουσία, από τον Αγαμέμνονα έως τον 20ό Αιώνα μ.Χ., το μάθημα παραμένει ίδιο, οι ηγεσίες που εξωτερικεύουν τις κρίσεις τους με πόλεμο, συχνά πέφτουν από την βία που οι ίδιες δημιούργησαν όταν αυτή επιστρέψει στα κράτη τους.

Θα είναι άραγε αυτή η εξέλιξη των πραγμάτων στις μέρες μας; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, άλλα μόνο αν λάβουμε όλα τα κατάλληλα μέτρα ως λαός θα αποφύγουμε τις οποίες κακοτοπιές και θα φέρουμε εκ νέου την πολυαγαπημένη μας πατρίδα σε μία κατάσταση ακμής και ευημερίας.