ΠΩΣ ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΟΤΑΝ ΤΙΣ ΣΥΝΕΦΕΡΕ ΕΠΕΝΕΒΑΙΝΑΝ ΣΤΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΤΩΝ ΣΥΜΜΑΧΩΝ Η ΤΩΝ ΥΠΟΤΕΛΩΝ ΤΟΥΣ ΟΤΑΝ ΤΟΥΣ ΣΥΝΕΦΕΡΕ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ ΤΟΥΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ

εσωτερικα των συμμαχων ή των υποτελων τους οταν τους συνεφερε με βαση τα συμφεροντα τους διαχρονικα

Γράφει ο ΑΛΩΠΗΞ

Όπως είναι γνωστό διαχρονικά οι Μεγάλες Δυνάμεις όταν τις συνέφερε επενέβαιναν στα εσωτερικά των συμμάχων ή των υποτελών τους όταν τους συνέφερε με βάση τα συμφέροντα τους και επέβαλαν ότι ήθελαν οι ίδιες.

Η διεθνής πολιτική δεν λειτουργεί με βάση τη φιλία, αλλά με βάση το συμφέρον. Από τον 20ό Αιώνα μ.Χ. μέχρι σήμερα, οι Μεγάλες Δυνάμεις επενέβαιναν συστηματικά στα εσωτερικά κρατών που θεωρούσαν συμμάχους, δορυφόρους ή ζώνες επιρροής, όταν έκριναν ότι διακυβεύονται τα στρατηγικά τους συμφέροντα. Αυτό δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά κανόνα ισχύος στην ιστορία των Αυτοκρατοριών.

Η Γερμανία του Χίτλερ δεν αρκέστηκε σε εξωτερική επέκταση. Διέλυσε εκ των έσω την κυριαρχία γειτονικών κρατών πριν ακόμη τα καταλάβει. Στην Αυστρία το 1.938 μ.Χ. έγινε πολιτική υπονόμευση, πίεση, με ελεγχόμενο δημοψήφισμα.

Στην Τσεχοσλοβακία έγινε εργαλιοποίηση μειονοτήτων και διεθνής εκβιασμός. Στην Πολωνία: τελεσίγραφα και υπονόμευση πριν την εισβολή. Η Γερμανία μετέτρεψε την «εσωτερική πολιτική» άλλων κρατών σε προέκταση της δικής της στρατηγικής.

Στην Σοβιετική Ένωση το Δόγμα Μπρεζνιέφ επέβαλε στο Σύμφωνο της Βαρσοβία την επιβολή της κομμουνιστικής ορθοδοξίας. Η ΕΣΣΔ εγκαθίδρυσε ένα σύστημα όπου η κυριαρχία των κρατών ήταν περιορισμένη όταν απειλούσε το σοσιαλιστικό στρατόπεδο.

Το 1.968 μ.Χ., μετά την εισβολή στην Τσεχοσλοβακία, η ΕΣΣΔ διατύπωσε επίσημα το λεγόμενο Δόγμα Μπρεζνιέφ, σύμφωνα με το οποίο η κυριαρχία ενός σοσιαλιστικού κράτους δεν μπορεί να υπερισχύει των συμφερόντων του σοσιαλιστικού στρατοπέδου στο σύνολο του. Με απλά λόγια αν ένα κράτος του Ανατολικού Μπλοκ αποκλίνει, η Μόσχα έχει δικαίωμα επέμβασης.

Για τον λόγο αυτό έγιναν παρεμβάσεις στην Ανατολική Γερμανία το 1.953 μ.Χ., στην Ουγγαρία το 1.956 μ.Χ., στην Τσεχοσλοβακία το 1.968 μ.Χ., στην Πολωνία το 1.981 μ.Χ. και στο Αφγανιστάν το 1.979 μ.Χ. Εδώ βλέπουμε στρατιωτική παρέμβαση σε συμμάχους, όχι εχθρούς — κάτι που αποδεικνύει ότι η Αυτοκρατορική λογική δεν κάνει διάκριση.

Συγκεκριμένα στην Ανατολική Γερμανία το 1.953 μ.Χ. έγιναν εργατικές εξεγέρσεις κατά του καθεστώτος και Σοβιετικά άρματα μάχης καταστέλλουν την εξέγερση, ένα ξεκάθαρο μήνυμα για καμία πολιτική αυτονομία.

Στην Ουγγαρία το 1.956 μ.Χ. έγινε απόπειρα εξόδου από το Σύμφωνο της Βαρσοβίας και την Κόμεκον με συνέπεια μια μαζική Σοβιετική εισβολή και χιλιάδες νεκρούς, εκτελέσεις, όπως και μεγάλη προσφυγιά.  Η Ουγγαρία παρέμεινε «σύμμαχος» μόνο δια της βίας.

Στην Τσεχοσλοβακία το 1.968 μ.Χ. έγινε η «Άνοιξη της Πράγας»: σοσιαλισμός με ανθρώπινο πρόσωπο και εισβολή στρατευμάτων του Συμφώνου της Βαρσοβίας με άμεσο τερματισμό κάθε μεταρρυθμιστικής προσπάθειας.  Η ιδεολογική απόκλιση θεωρήθηκε απειλή ίση με εχθρική επίθεση.

Στην Πολωνία τα έτη 1.980 μ.Χ.–81 μ.Χ. υπήρξε άνοδος του συνδικάτου «Αλληλεγγύη» και απειλή σοβιετικής εισβολής, αυτό όμως δεν έγινε επειδή τότε επιβολή στρατιωτικού νόμου από ντόπια ηγεσία και υπήρξα έμμεση επέμβαση: πίεση αντί για άρματα.

Στο Αφγανιστάν το 1.979 μ.Χ. ένα φιλικό στην ΕΣΣΔ καθεστώς κινδύνευε να καταρρεύσει και τότε έγινε άμεση στρατιωτική εισβολή και εμπλοκή της ΕΣΣΔ για γεωπολιτικούς λογούς, αλλα και τον τεράστιο ορυκτό πλούτο της χώρας αυτής με συνέπεια έναν δεκαετή πόλεμος φθοράς και ήττα των Σοβιετικών. Εδώ η ΕΣΣΔ επενέβη εκτός Ευρώπης, δείχνοντας ότι το δόγμα ίσχυε όπου υπήρχε στρατηγικό συμφέρον.

Οι ΗΠΑ στον Ψυχρό Πόλεμο είχαν την λογική της “σταθερότητας” πάνω από την δημοκρατία.  Οι ΗΠΑ, φοβούμενες την εξάπλωση του κομμουνισμού, παρενέβησαν σε δεκάδες κράτη. Γνωστά παραδείγματα το Ιράν το 1.953 μ.Χ. με την ανατροπή Μοσάντεκ.

Στην Ελλάδα το 1.967 μ.Χ. με ανοχή/στήριξης της χούντας. Στην Ιταλία τις δεκαετίες 1.960 μ.Χ.–1.970 μ.Χ. με  μυστικές επιχειρήσεις αποτροπής αριστεράς, στην Κύπρο το 1974 μ.Χ. με ανοχή στο πραξικόπημα Σαμψών και κατάρρευση της ισορροπίας.  Πολλές από αυτές τις ενέργειες δικαιολογήθηκαν ως “αναγκαίο κακό” στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου.

Υπάρχουν όμως και σύγχρονες μορφές παρέμβασης: όχι τανκς, αλλά θεσμοί, οικονομία και δίκαιο.  Στον 21^ο Αιώνα μ.Χ., οι παρεμβάσεις δεν γίνονται κυρίως με στρατό, αλλά με οικονομική πίεση, κυρώσεις, θεσμικούς μηχανισμούς, νομικά εργαλεία και έλεγχο χρηματοδότησης και πληροφορίας.

Στις μέρες μας στην Βενεζουέλα, οι ΗΠΑ στήριξαν ανοιχτά την αντιπολίτευση, επιβάλλοντας κυρώσεις και πολιτική πίεση και παράλληλα οι ΗΠΑ απήγαγαν τον Προέδρο της χώρας αυτής Νίκολας Μαδούρο.

Στην Γροιλανδία, το ενδιαφέρον είναι στρατηγικό και οικονομικό (Αρκτική, σπάνιες γαίες) και όχι στρατιωτικό, όπως επίσης και θέμα επέκτασης και δημιουργίας νέων Αμερικάνικων βάσεων ενάντια σε ΕΕ, Ρωσία και Κίνα.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση  γίνεται εντολή, παράνομη και παρασκηνιακή παρέμβαση μέσω “κράτους δικαίου”. Η ΕΕ έχει θεσμούς που μπορούν να ακυρώσουν εκλογικές διαδικασίες αν κριθούν ως δήθεν μη σύννομες.

Να μπλοκάρουν χρηματοδοτήσεις και να απαγορεύσουν κόμματα αν παραβιάζουν το Σύνταγμα (μέσω εθνικών δικαστηρίων). Όμως: Αυτές οι ενέργειες γίνονται αντιληπτές από μεγάλο μέρος των πολιτών ως πολιτικές παρεμβάσεις, ειδικά όταν:

Πλήττουν λαϊκά ή αντισυστημική κόμματα, ειδικά όταν αυτές συνδέονται με λογοκρισία, εφαρμόζονται επιλεκτικά Αυτό δημιουργεί κρίση νομιμοποίησης, ακόμα κι αν είναι νομικά τεκμηριωμένες.

Το κοινό μοτίβο όλων των Αυτοκρατοριών. Από τον Χίτλερ μέχρι την ΕΕ, η μέθοδος αλλάζει, αλλά το μοτίβο παραμένει, απειλή συμφερόντων και αντίδραση, απείθεια συμμάχου με πίεση, αποσταθεροποίηση και παρέμβαση, απώλεια ελέγχου και κλιμάκωση, ανάκτηση ελέγχου και βία ή θεσμική επιβολή.

Υπάρχει όμως ο κίνδυνος η παρέμβαση να γίνει μπούμερανγκ. Η ιστορία δείχνει ότι  όσο πιο πολύ πιέζεις τους συμμάχους σου, τόσο πιο γρήγορα παύουν να είναι σύμμαχοι. Η Σοβιετική Ένωση διαλύθηκε

Η Αμερικανική επιρροή αμφισβητείται, η ΕΕ αντιμετωπίζει κύμα ευρωσκεπτικισμού. Όχι επειδή οι θεσμοί δεν έχουν λόγο ύπαρξης, αλλά επειδή η επιβολή χωρίς συναίνεση γεννά μεγάλη αντίδραση και αντίσταση.

Συμπερασματικά η  παρέμβαση στα εσωτερικά «φίλων» και «συμμάχων» είναι σύμπτωμα ισχύος που φοβάται την απώλεια ελέγχου. Όλες οι Μεγάλες Δυνάμεις το έκαναν. Καμία δεν το πλήρωσε αμέσως. Όλες το πλήρωσαν τελικά.

Θα είναι άραγε αυτή η εξέλιξη των πραγμάτων στις μέρες μας; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, άλλα μόνο αν λάβουμε όλα τα κατάλληλα μέτρα ως λαός θα αποφύγουμε τις οποίες κακοτοπιές και θα φέρουμε εκ νέου την πολυαγαπημένη μας πατρίδα σε μία κατάσταση ακμής και ευημερίας.