ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΚΡΑΤΩΝ ΠΟΥ ΣΤΗΡΙΞΑΝ ΠΕΙΡΑΤΕΣ ΚΑΙ ΚΟΥΡΣΑΡΟΥΣ Ή ΕΚΑΝΑΝ ΚΑΙ ΤΑ ΙΔΙΑ ΠΕΙΡΑΤΕΙΑ ΚΑΙ ΕΚΑΝΑΝ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΕΧΘΡΩΝ ΤΟΥΣ, ΜΕ ΕΠΙΤΤΥΧΗ ΚΑΙ ΜΗ ΑΠΟΤΕΛΣΜΑΤΑ

ομοιοτητες κρατων που στηριξαν πειρατες και κουρσαρους Ή εκαναν και τα ιδια πειρατεια και εκαναν επιθεσεις κατα των εχθρων τους, με επιττυχη και μη αποτελσματα

Γράφει ο ΑΛΩΠΗΞ

Όπως είναι γνωστό καθόλη την διάρκεια της ιστορίας υπήρξε συχνή στήριξη κρατών σε πειρατές και κουρσάρους ή αυτά ασκούσαν τα ίδια πειρατεία, με στόχο την απόκτηση λάφυρων και αιχμάλωτων και να αποδυναμώσουν αντίπαλα κράτη με την δράση τους αυτή. 

Όπως είναι γνωστό από την Αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή, η πειρατεία και η κουρσάροι δεν υπήρξαν απλώς εγκληματικές δραστηριότητες, αλλά συχνά εργαλεία κρατικής στρατηγικής. Πολλά κράτη, αυτοκρατορίες και θαλάσσιες δυνάμεις είτε στήριξαν πειρατές και κουρσάρους είτε λειτούργησαν τα ίδια με πειρατικές μεθόδους, επιδιώκοντας να πλήξουν τους εχθρούς τους με χαμηλό κόστος και περιορισμένη πολιτική ευθύνη με πολλές ομοιότητες αυτών των πρακτικών σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους και γεωγραφικές ζώνες, αναδεικνύοντας τα επιτυχή αλλά και τα αποτυχημένα αποτελέσματά τους.

Έτσι, στην Αρχαιότητα υπήρχαν οι Φοίνικες και Κίλικες πειρατές.  Οι Φοίνικες υπήρξαν πρωτοπόροι της ναυσιπλοΐας και του θαλάσσιου εμπορίου, αλλά συχνά κατηγορήθηκαν από τους αντιπάλους τους για πειρατεία.

Παράλληλα, οι Κίλικες πειρατές της Νότιας Μικράς Ασίας λειτούργησαν ως Ημί-κρατικοί δρώντες, με την ανοχή ή και στήριξη τοπικών ηγεμόνων. Η δράση τους απείλησε το εμπόριο στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, έως ότου ο Μίνωας –σύμφωνα με την παράδοση– και αργότερα οι Ρωμαίοι επιβάλουν την τάξη με στρατιωτική ισχύ.

Γνωστοί ήταν και οι Ιλλυριοί και Κρήτες πειρατές υπό τον Μιθριδάτη. Οι Ιλλυριοί και οι Κρήτες πειρατές αποτέλεσαν σοβαρή απειλή για τη ρωμαϊκή ναυσιπλοΐα. Ο Μιθριδάτης ΣΤ΄ του Πόντου στήριξε ενεργά την πειρατεία ως μέσο πολέμου κατά της Ρώμης, προσφέροντας λιμάνια, ανεφοδιασμό και πολιτική κάλυψη. Η Ρωμαϊκή απάντηση υπήρξε συντριπτική, με αποκορύφωμα τις εκστρατείες του Πομπήιου, που εξάρθρωσαν το πειρατικό δίκτυο.

Στην Ύστερη Αρχαιότητα και τον Μεσαίωνα σημαντικό πειρατικό κράτος ήταν οι Βάνδαλοι. Οι Βάνδαλοι, εγκατεστημένοι στην Βόρεια Αφρική, μετέτρεψαν την πειρατεία σε κρατική πολιτική, επιτιθέμενοι σε ρωμαϊκές και βυζαντινές ακτές. Το Βυζάντιο απάντησε με οργανωμένες ναυτικές εκστρατείες, οι οποίες τελικά κατέλυσαν το Βανδαλικό Βασίλειο.

Στην συνέχεια ακολούθησαν οι Άραβες πειρατές επί Ομεϋαδών και Αββασιδών. Κατά τους πρώτους αιώνες του Ισλάμ, Άραβες πειρατές (συχνά αποκαλούμενοι Γαζήδες στις βυζαντινές πηγές) έδρασαν στην Ανατολική Μεσόγειο και ιδιαίτερα στην Κρήτη. Η πειρατεία λειτούργησε ως προέκταση του πολέμου κατά του Βυζαντίου, έως ότου οι Βυζαντινοί ανακαταλάβουν την Κρήτη τον 10^ο Αιώνα μ.Χ.

Σημαντικοί πειρατές ήταν οι Βίκινγκς και Νορμανδοί.  Οι Βίκινγκς ξεκίνησαν ως πειρατές, αλλά εξελίχθηκαν σε κατακτητές και ιδρυτές κρατών. Οι Νορμανδοί, απόγονοί τους, υιοθέτησαν παρόμοιες τακτικές, χρησιμοποιώντας την θαλάσσια βία ως μέσο πολιτικής και στρατιωτικής ανόδου, ενώ η περίοδος των Βίκινγκς έληξε με την ήττα του Χάραλντ Χαντράσα στην Αγγλία..

Αλλα υπήρξαν και σημαντικά στρατιωτικά και θρησκευτικά Τάγματα που ασκήσαν πειρατεία, όπως  οι Ιωαννίτες Ιππότες σε Ρόδο και Μάλτα. Οι Ιωαννίτες Ιππότες συνδύασαν την θρησκευτική αποστολή με την κουρσαρία. Με επίσημη νομιμοποίηση από χριστιανικές δυνάμεις, επιτίθεντο σε μουσουλμανικά πλοία, λειτουργώντας ως κρατικοποιημένοι κουρσάροι.

Εν συνέχεια ήλθαν Σελτζούκοι και Οθωμανοί πειρατές.  Στην Μικρά Ασία, Σελτζούκοι και αργότερα Οθωμανοί αξιοποίησαν πειρατές για να πλήξουν Βυζαντινά και δυτικά συμφέροντα. Η πειρατεία αποτέλεσε βασικό εργαλείο ναυτικής επέκτασης.

Οι Αλγερινοί πειρατές της Βόρειας Αφρικής, σε συμμαχία με την Οθωμανική Αυτοκρατορία, ανέδειξαν την κουρσαρία σε διεθνές σύστημα πολέμου. Οι αδελφοί Μπαρμπαρόσα λειτούργησαν ως ναύαρχοι και πειρατές ταυτόχρονα.

Στους νεότερους ιστορικούς χρόνους ακολούθησαν οι Άγγλοι και Ολλανδοί κουρσάροι εναντίον της Ισπανίας. Η Αγγλία και η Ολλανδία χρησιμοποίησαν κουρσάρους όπως ο Φράνσις Ντρέηκ για να πλήξουν την Ισπανική Αυτοκρατορία. Η αποτυχία της Ισπανικής Αρμάδας σηματοδότησε την επιτυχία αυτής της έμμεσης στρατηγικής, ενώ οι Άγγλοι σταδιακά έδιωξαν τους Ισπανούς από την Λατινική Αμερική (https://alophx.blogspot.com/2017/09/blog-post.html, https://alophx.blogspot.com/2018/01/blog-post_17.html, https://alophx.blogspot.com/2016/09/v-behaviorurldefaultvmlo_23.html).

Στην Ανατολική Ασία, Ιάπωνες πειρατές (wokou) συγκρούστηκαν με Κινέζους και Κορεάτες κουρσάρους και βοήθησαν στην απόκρουση των 2 Μογγολικών εισβολών στην Ιαπωνία. Οι συμμαχίες και οι κρατικές παρεμβάσεις καθόρισαν την τελική έκβαση, με τους Ιάπωνες να ηττώνται σε αρκετές φάσεις, ενώ και οι ίδιοι οι Ιάπωνες όταν εισέβαλαν επί Τανγκ και αργότερα με τον Χιντεγιόσι σε Κορέα και Κίνα αποκρούστηκαν από Κορεάτες και Κινέζους κουρσάρους.

Στην σύγχρονη Εποχή οι πειρατές της Μπαρμπαριάς αντιμετωπίστηκαν από τις ΗΠΑ.  Οι πειρατές της Μπαρμπαριάς προκάλεσαν τις πρώτες υπερπόντιες στρατιωτικές επεμβάσεις των ΗΠΑ, οι οποίες τελικά περιόρισαν τη δράση τους.

Το δε πειρατικό κράτος  Μαρακαΐμπο υπήρξε παράδειγμα πειρατικής κρατικής οντότητας, ενώ η Ρωσία χρησιμοποίησε κουρσάρους κατά των Οθωμανών στην Μαύρη Θάλασσα στους Ρωσοτουρκικούς Πολέμους (https://alophx.blogspot.com/2017/09/blog-post_69.html).

Στην εποχή μας, η πειρατεία στα Στενά του Άντεν από Ομαλούς πειρατές, αλλα και της Μάλακκας από Ασιάτες πειρατές δείχνει ότι η κρατική αδυναμία ή η σιωπηρή ανοχή επιτρέπουν την αναβίωση του φαινομένου.

Υπάρχουν όμως και σύγχρονες "πειρατικές" καταλήψεις πλοίων. Η κατάληψη πλοίων από κράτη όπως το Ισραήλ, το Ιράν και οι ΗΠΑ, στο πλαίσιο κυρώσεων και συγκρούσεων, θυμίζει πρακτικές πειρατείας με σύγχρονη νομική κάλυψη.

Το 2002 μ.Χ. το ισραηλινό ναυτικό κατέλαβε το πλοίο Kane A στη Μεσόγειο, υποστηρίζοντας ότι μετέφερε όπλα για την Χαμάς. Το 2009 μ.Χ. η Ισραηλινή φρεγάτα κατέλαβε το MV Francop, το οποίο, σύμφωνα με τις Ισραηλινές Αρχές, μετέφερε όπλα από το Ιράν προς τηn Χεζμπολάχ.

Το Mavi Marmara ήταν η ναυαρχίδα ενός στολίσκου ανθρωπιστικής βοήθειας που έπλεε προς την Λωρίδα της Γάζας με στόχο να σπάσει τον ναυτικό αποκλεισμό που είχε επιβάλει το Ισραήλ πάνω από την περιοχή. Το Ισραηλινό Ναυτικό επιχείρησε να σταματήσει και να ελέγξει τη νηοπομπή σε διεθνή ύδατα κοντά στηn Μέση Ανατολή, πριν φτάσει στηn Γάζα.

Όταν οι κομάντος του Ισραηλινού Στρατού εισέβαλαν στο Mavi Marmara, ξέσπασαν επαναστατικές συγκρούσεις με τους επιβάτες — ανάμεσα στους οποίους ήταν ακτιβιστές από πολλές χώρες. Τουλάχιστον 9 ακτιβιστές (κυρίως Τούρκοι, ένας Τούρκο-Αμερικανός) σκοτώθηκαν και πολλοί τραυματίστηκαν, ενώ και ισραηλινοί στρατιώτες υπέστησαν τραυματισμούς.

Το γεγονός προκάλεσε τεράστια διεθνή κρίση και ένταση στις σχέσεις Ισραήλ – Τουρκίας, ενώ η επιχείρηση κρίθηκε από πολλές πλευρές ως παραβίαση διεθνούς δικαίου, αν και το Ισραήλ υποστήριξε ότι έδρασε για να επιβάλει τον νόμιμο αποκλεισμό

Ιρανικές δυνάμεις κατέλαβαν ή έθεσαν υπό έλεγχο πλοία όπως ο MSC Aries τον Απρίλιο του 2024 μ.Χ., ενώ στις 13 Απριλίου του 2024 μ.Χ., οι Ιρανοί Φρουροί του Ισλαμικού Σώματος (IRGC) επιβιβάστηκαν και κατέλαβαν το MSC Aries, ένα εμπορικό κοντέινερ σκάφος, εντός διεθνών υδάτων κοντά στα Στενά του Ορμούζ, και μετέφεραν το πλοίο στην Ιρανική ακτογραμμή.

Το Ιράν ισχυρίστηκε ότι το σκάφος «παραβίασε όλους τους νόμους» και συνδέθηκε στενά με επιχειρηματία που θεωρείται δεμένος με Ισραηλινά συμφέροντα, αν και η διεθνής κοινότητα καταδίκασε την ενέργεια.

Τον Ιανουάριο του 2026 μ.Χ., οι ΗΠΑ έχουν αναλάβει συνολική επιχείρηση κατάσχεσης δεξαμενόπλοιων που θεωρούνται ότι παραβιάζουν τις αμερικανικές κυρώσεις — ειδικά σχετικά με τον πετρελαϊκό “dark fleet” (σκιώδης στόλος) που μεταφέρει παράνομο ή παρακαμπτήριο πετρέλαιο:

Οι δε ΗΠΑ κατέλαβαν την Marinera (πρώην Bella 1), ένα δεξαμενόπλοιο με ρωσική σημαία, μετά από δίμηνη καταδίωξη στον Ατλαντικό. Το πλοίο θεωρούνταν μέρος ενός δικτύου που παρακάμπτει κυρώσεις, μεταφέροντας πετρέλαιο που σχετιζόταν με την Βενεζουέλα, την Ρωσία και το Ιράν.

Επιπλέον, άλλα δεξαμενόπλοια που θεωρούνταν “παράτυποι” ή παραβιάζουν τις κυρώσεις έχουν επίσης επιβιβαστεί ή κατασχεθεί από την Αμερικανική Ακτοφυλακή και Ναυτικές Δυνάμεις. Η Ρωσία έχει καταγγείλει τέτοιες ενέργειες ως παράνομες και παραβίαση διεθνούς δικαίου, ενώ οι ΗΠΑ λένε ότι ενεργούν βάσει εκτελεστικών εντολών και δικαστικών εντολών για κυρώσεις.

Αυτή η εκστρατεία εντάσσεται στην προσπάθεια της Ουάσιγκτον να επιβάλει τις οικονομικές κυρώσεις και να κόψει τα έσοδα που θεωρεί ότι υποστηρίζουν αντιπάλους της, όπως επιχειρήσεις συνδεδεμένες με το Ιράν και την Ρωσία, αλλα και να εκδιώξει Κίνα και Ρωσία από την Λατινική Αμερική σε εφαρμογή του Δόγματος Μονρόε, όπως οι Άγγλοι παλαβότερα κατάφεραν να διώξουν παλαιοτέρα τους Ισπανούς από την Λατινική Αμερική και αυτοί για να εκμεταλλεύονται τους πλουσίους ορυκτούς πόρους της περιοχής.

Όμως αυτές τις πειρατικές δράσεις των ΗΠΑ μπορει να τις ακολουθήσουν και οι εχθροί τους και στο τέλος όλοι να ασκούν πειρατεία στα πλοία των άλλων και όλοι να στέλνουν συνοδευτικά πλοία και υποβρύχια και αν αυτά συγκρουστούν με των εχθρών τους μπορει να ξεσπάσει πολεμική σύγκρουση ή ακόμα και Παγκόσμιος Πόλεμος, πέρα από την διατάραξη των ταξιδιών, του εμπορίου και της μεταφοράς ενεργειακές.

Θα είναι άραγε αυτή η εξέλιξη των πραγμάτων στις μέρες μας; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, άλλα μόνο αν λάβουμε όλα τα κατάλληλα μέτρα ως λαός θα αποφύγουμε τις οποίες κακοτοπιές και θα φέρουμε εκ νέου την πολυαγαπημένη μας πατρίδα σε μία κατάσταση ακμής και ευημερίας.