ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΑΠΟΥΧΗΜΕΝΗΣ ΔΙΑΤΛΑΝΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΠΟΥ ΣΧΕΔΙΑΖΟΝΤΑΝ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΑ ΜΕΤΑΞΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΗΠΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΑΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΓΡΟΤΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΜΕΚΟΡΣΟΥΡ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ.

ομοιοτητες της απουχημενης διατλανΤικης ενωσης που σχεδιαΖΟΝταν παλαιοτερα μεΤαξυ Ευρωπαικης Ενωσης και ΗΠΑ για τους λαους και τους αγροτες της Ευρωπης με την συμφωνια Μεκορσουρ και Ευρωπαικης Ενωσης.

Γράφει ο ΑΛΩΠΗΞ

Όπως είναι γνωστό παλαιοτέρα υπήρχαν σχέδια για την υπογραφή της αποτυχημένης Διατλαντικής Ένωσης μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΗΠΑ που ήταν επικινδυνά για τους λαούς και τους αγρότες της Ευρώπης που έχει πολλές με την συμφωνία Μερκοσούρ και Ευρωπαϊκής Ένωσης που υπογράφηκε στις μέρες μας. .

Τόσο η «Διατλαντική Ένωση» που δεν ολοκληρώθηκε όσο και η νέα εμπορική συμφωνία ΕΕ–MERCOSUR είναι παραδείγματα διευρυμένων διμερών εμπορικών/οικονομικών συμφωνιών με στόχο να ανοίξουν αγορές, να μειώσουν δασμούς και να διευκολύνουν τη διακίνηση αγαθών και υπηρεσιών. Παρότι δεν είναι απολύτως ίδια ως περιεχόμενο και ιστορικό, έχουν κοινά μοτίβα επιχειρηματολογίας, οφελών και ανησυχιών.

Η TTIP (Transatlantic Trade and Investment Partnership-https://alophx.blogspot.com/2017/09/blog-post_72.html) ήταν ένα ευρύ σχέδιο εμπορικής και επενδυτικής συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ΗΠΑ, με διαπραγματεύσεις κυρίως στην περίοδο 2013 μ.Χ.–2016 μ.Χ.

Ο στόχος ήταν να μειωθούν ή να καταργηθούν δασμοί, να ανοίξουν αγορές στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού και εκσυγχρονιστούν κανονισμοί για προϊόντα, υπηρεσίες, επενδύσεις, στοιχεία που ευνοούσαν τις πολυεθνικές.

Όμως οι διαπραγματεύσεις δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ και από το 2019 μ.Χ. θεωρείται ότι έχουν μείνει στο παρελθόν, χωρίς συμφωνία σε ισχύ. Κύριες αιτίες για την απόσυρση ήταν η έντονη κοινωνική αντίδραση για πιθανές μειώσεις στα πρότυπα προστασίας, οι αντιδράσεις αγροτικών, καταναλωτικών, περιβαλλοντικών ομάδων και οι διαφωνίες σε θέματα ασφάλειας τροφίμων και εργασιακών προτύπων.

Η δε ΕΕ–MERCOSUR είναι μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το MERCOSUR (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη). Μετά από περισσότερα από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, τα κράτη της ΕΕ ψήφισαν υπέρ της συμφωνίας, ανοίγοντας διευρυμένες εμπορικές ζώνες με περίπου 700 εκατομμύρια καταναλωτές και σημαντική οικονομική ισχύ.

Η συμφωνία μειώνει ή καταργεί δασμούς, αυξάνει εισαγωγικές ποσοστώσεις και ρυθμίζει γενικότερα το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών ανάμεσα στις δύο πλευρές. Αν και η συμφωνία «πέρασε» σε επίπεδο υπουργών, εξακολουθεί να πρέπει να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και να επικυρωθεί με νόμους στις δύο πλευρές για να τεθεί σε πλήρη ισχύ.

Υπάρχουν δε αρκετά κοινά σημεία ανάμεσα σε TTIP και ΕΕ–MERCOSUR Παρότι οι δύο συμφωνίες αφορούν διαφορετικά μέρη, έχουν σημαντικά κοινά χαρακτηριστικά όπως ο Στόχος της διεύρυνσης των αγορών.

Και οι δύο επιχειρούσαν να ανοιχτούν οι αγορές, να μειωθούν δασμοί σε προϊόντα και υπηρεσίες και να  διευκολυνθούν οι επενδύσεις, στοιχεία που ευνοούν τις πολυεθνικές με μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα από εξωτερικούς παίκτες στις εσωτερικές αγορές.

Και οι δύο επιχειρούσαν ρύθμιση προτύπων και «εναρμόνιση», ενώ και οι δύο αυτές συμφωνίες θίγουν τα πρότυπα ασφάλειας τροφίμων, τα περιβαλλοντικά πρότυπα με την εισαγωγή μεταλλαγμένων τροφών και τα εργασιακά δικαιώματα.

Αυτός είναι κόκκινος συναγερμός για αγρότες, καταναλωτές και κοινωνικά κινήματα, επειδή η πίεση για να γίνουν προϊόντα «συμβατά» μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερα επίπεδα προστασίας,  επιχειρείται να μειωθούν οι διαφοροποιήσεις στους κανόνες, για να διευκολυνθεί το εμπόριο. Ακριβώς αυτά τα ζητήματα ήταν βασικές αιτίες που η TTIP δεν προχώρησε.

Υπάρχει και το κίνητρο των πολιτικών και οικονομικών ελίτ, αφού η TTIP όπως και στην ΕΕ–MERCOSUR υπάρχει γεωπολιτικό και οικονομικό συμφέρον για τις υψηλές τάξεις, επικεντρώνεται η «ορθολογικοποίηση» του εμπορίου και δίνεται μεγαλύτερη πρόσβαση σε μεγάλες αγορές και πολυεθνικές.  Αυτό είναι παραδοσιακή επιχειρηματολογία υπέρ των συμφωνιών — αλλά είναι ακριβώς η αιτία που αγρότες και συνδικάτα αντιδρούν.

Οι συμφωνίες αυτές προβλέπουν όσον αφορά αγρότες και λαούς, στην μεν TTIP, οι κυριότερες προβλέψεις που έθεταν ανησυχίες ήταν η μεγάλη πρόσβαση Αμερικανικών πολύ φθηνότερων προϊόντων στην Ευρωπαϊκή αγορά, η  πίεση στους ευρωπαϊκούς κανονισμούς για ασφάλεια τροφίμων, οι ανισότητες ανταγωνισμού, ειδικά στην αγροτική παραγωγή και η σίγουρη πιθανότητα μείωσης προστατευτικών μέτρων για τους παραγωγούς.

Αυτό θα οδηγούσε σε χαμηλότερες τιμές εισαγόμενων προϊόντων, πιέσεις στους ευρωπαϊκούς παραγωγούς, υποχώρηση μικρών αγροτών και δυνητική μείωση θέσεων εργασίας στον αγροτικό τομέα.  Αυτές οι ανησυχίες ήταν βασικοί λόγοι που το σχέδιο TTIP κατέληξε να μην συνεχιστεί.

Η νέα  συμφωνία ΕΕ–MERCOSUR περιλαμβάνει σταδιακή κατάργηση δασμών για πολλά εμπορεύματα, αυξημένες ποσοστώσεις εισαγωγής αγροτικών προϊόντων MERCOSUR στην ΕΕ,  προστασία γεωγραφικών προϊόντων της ΕΕ (π.χ. τυριά, κρασιά κ.λπ.) και μηχανισμούς «προστασίας» όταν εισαγόμενες ποσότητες υπερβαίνουν κατώφλια.

Για παράδειγμα επιτρέπεται εισαγωγή έως 99.000 τόνων βοδινού κρέατος και 180.000 τόνων πουλερικών με μειωμένα ή μηδενικά δασμούς, ποσότητες που αντιστοιχούν σε ένα μέρος της συνολικής κατανάλωσης της ΕΕ.

Οι πιθανοί κίνδυνοι για αγρότες και λαούς είναι ο αυξημένος ανταγωνισμός από χώρες που έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα στην παραγωγή (π.χ. χαμηλότερο κόστος, διαφορετικά πρότυπα), μπορεί να εισαχθούν προϊόντα σε χαμηλότερες τιμές, πιέζοντας τις τιμές στην Ευρώπη και απειλώντας μικρούς παραγωγούς.

Τα προστατευτικά πρότυπα. Παρά τις δεσμεύσεις να τηρηθούν ευρωπαϊκά πρότυπα υγιεινής, ασφάλειας τροφίμων και περιβάλλοντος, οργανώσεις προειδοποιούν πως η πρακτική εφαρμογή μπορεί να δυσκολευτεί, οι μηχανισμοί ελέγχου μπορεί να είναι ανεπαρκείς και η ανάπτυξη φθηνότερων εισαγόμενων προϊόντων μπορεί να υπονομεύσει τα Ευρωπαϊκά πρότυπα Αυτή ακριβώς η ανησυχία είχε οδηγήσει σε έντονη αντίδραση κατά της TTIP.

Οι δε κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες είναι ότι οι αγρότες «εκτίθενται» σε αθέμιτο ανταγωνισμό και μπορεί να γίνουν πιο επιρρεπείς σε λαϊκιστικά ή εθνικιστικά κόμματα, να ζητήσουν πολιτική αλλαγή εντός της ΕΕ και να ενισχύσουν αντιευρωπαϊκά αισθήματα Αυτό αποτελεί σημαντικό πολιτικό ρίσκο εντός των Ευρωπαϊκών κοινωνιών.

Σε σχέση με τον διεφθαρμένο ΟΠΕΚΕΠΕ που είναι η εθνική αρχή πληρωμών της ΚΑΠ και είναι υπεύθυνος για άμεσες ενισχύσεις (βασική ενίσχυση, οικολογικά σχήματα κ.λπ.), συνδεδεμένες ενισχύσεις και ελέγχους, κυρώσεις, επιδεξιότητα οι συμφωνίες τύπου ΕΕ–MERCOSUR αυξάνουν τις εισαγωγές αγροτικών προϊόντων, πιέζουν τις τιμές στην ευρωπαϊκή αγορά και δημιουργούν απώλειες εισοδήματος για τους παραγωγούς

Όταν το αγροτικό εισόδημα πιέζεται ενεργοποιούνται ή ενισχύονται μηχανισμοί στήριξης της ΚΑΠ  και αυτοί περνούν μέσω ΟΠΕΚΕΠΕ και ταυτόχρονα λαμβάνονται όλα τα αρμόδια μέτρα μέσω των κατάλληλων μηχανισμών με ενημέρωση των αρμοδίων φορέων και την αποστολή χρήματων όπου αυτό κριθεί αναγκαίο.

Με την πίεση για «πράσινα» και ποιοτικά κριτήρια, η ΕΕ, για να απαντήσει στις αντιδράσεις για MERCOSUR, ενισχύει τα οικολογικά σχήματα, προωθεί ποιότητα, ιχνηλασιμότητα, ΠΟΠ/ΠΓΕ, με συνέπεια ο ΟΠΕΚΕΠΕ αυξάνει ελέγχους, αυστηροποίηση κριτήριων, επιβάλλει ποινές σε μη συμμόρφωση. Αυτό δημιουργεί σύγκρουση με αγρότες, ειδικά τους μικρούς αγρότες σε όλα τα κράτη της ΕΕ.

Κοινό σημείο: και στις δύο περιπτώσεις υπάρχει πίεση στον Ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα από μεγαλύτερη πρόσβαση εξωτερικών προϊόντων. Η διαφορά είναι ότι  η ΕΕ–MERCOSUR προσπαθεί να ενσωματώσει μηχανισμούς προστασίας, ενώ η TTIP είχε επικριθεί για πιθανή υποβάθμιση των κανόνων προστασίας.

Θα είναι άραγε αυτή η εξέλιξη των πραγμάτων στις μέρες μας; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, άλλα μόνο αν λάβουμε όλα τα κατάλληλα μέτρα ως λαός θα αποφύγουμε τις οποίες κακοτοπιές και θα φέρουμε εκ νέου την πολυαγαπημένη μας πατρίδα σε μία κατάσταση ακμής και ευημερίας.