ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΟΙ ΗΠΑ ΣΤΡΑΦΗΚΑΝ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ ΤΩΝ ΣΥΜΜΑΧΩΝ ΤΟΥΣ ΔΥΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΕ ΣΤΗΝ ΗΤΤΑ

περιπτωσεις που οι ΗΠΑ στραφηκαν εναντια στα συμφεροντα των συμμαχων τους δυτικων και τους οδηγησε στην ηττα

Γράφει ο ΑΛΩΠΗΞ

Όπως είναι γνωστό υπήρξαν και υπάρχουν  περιπτώσεις όπου οι ΗΠΑ φαίνεται να στράφηκαν εν μέρει ή να αγνόησαν τα συμφέροντα των δυτικών συμμάχων τους, οδηγώντας τους σε στρατηγικές ήττες ή δυσκολίες, από τον Ψυχρό Πόλεμο μέχρι σήμερα.

Οι ΗΠΑ ενάντια στα συμφέροντα των δυτικών συμμάχων: Ιστορικά και σύγχρονα παραδείγματα. Η ιστορία της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής δεν είναι πάντα συνεπής με τα συμφέροντα των παραδοσιακών δυτικών συμμάχων.

Υπήρξαν περιπτώσεις όπου οι ΗΠΑ, είτε λόγω δικών τους γεωπολιτικών στόχων είτε λόγω αντιπαραθέσεων συμφερόντων, οδήγησαν χώρες όπως η Βρετανία, η Γαλλία ή το Βέλγιο σε στρατηγική ήττα ή απομόνωση.

Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι η Κρίση του Σουέζ το 1. 956 μ.Χ. Ιστορικό πλαίσιο: Ο Αιγυπτιακός πρόεδρος Γκαμπάλ Μαντέλ Νάσερ εθνικοποίησε την Διώρυγα του Σουέζ, που ελέγχανε σημαντικά συμφέροντα Βρετανίας και Γαλλίας.

Συμμαχικό σχέδιο: Βρετανία και Γαλλία σχεδίασαν στρατιωτική επέμβαση για να ανακτήσουν τον έλεγχο της διώρυγας. Η στάση των ΗΠΑ: Οι ΗΠΑ, υπό τον Πρόεδρο Άιζενχαουερ, πίεσαν Βρετανία και Γαλλία να αποχωρήσουν και προειδοποίησαν για οικονομικές κυρώσεις και μπλοκάρισμα χρηματοδότησης.

Αποτέλεσμα: Η στρατιωτική επέμβαση αποτύγχανε και η Βρετανία και η Γαλλία υπέστησαν διεθνή απομόνωση και οικονομική ζημία, ενώ η αμερικανική επιρροή στην περιοχή αυξήθηκε. Συμπέρασμα: Η Αμερικανική πίεση ανανέωσε την υπεροχή των ΗΠΑ στην Μέση Ανατολή εις βάρος των παραδοσιακών ευρωπαϊκών δυνάμεων.

Αποαποικιοποίηση Αφρικής, Ασίας και Λατινικής Αμερικής (1.945 μ.Χ.–1.970 μ.Χ.) Ιστορικό πλαίσιο: Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, πολλές ευρωπαϊκές δυνάμεις προσπαθούσαν να διατηρήσουν αποικίες σε Αφρική και Ασία.

Αμερικανική πολιτική: Πρόεδροι Τρούμαν και Άιζενχαουερ πίεσαν για αποαποικιοποίηση, υποστηρίζοντας την αυτοδιάθεση και αντι-αποικιοκρατικές θέσεις, συχνά χρηματοδοτώντας ή υποστηρίζοντας ανεξαρτησιακά κινήματα.

Ο Πρόεδρος Τζόνσον κατά την δεκαετία του 1.960 μ.Χ. εστίασε στην ενίσχυση προοδευτικών και φιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων, περιορίζοντας την υποστήριξη προς ευρωπαϊκές δυνάμεις (Βρετανία, Γαλλία, Βέλγιο, Ολλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία).

Αποτέλεσμα: Οι Ευρωπαϊκές δυνάμεις έχασαν γρήγορα τα αποικιακά τους εδάφη, μειώθηκε η παγκόσμια επιρροή τους και οι ΗΠΑ αύξησαν την πολιτική και οικονομική τους επιρροή σε πρώην αποικίες.

Συμπέρασμα: Οι ΗΠΑ, προωθώντας γεωπολιτικά δικά τους συμφέροντα (π.χ. αντι-σοβιετική στρατηγική), στράφηκαν έμμεσα ενάντια στα συμφέροντα των παραδοσιακών συμμάχων για να εξυπηρετήσουν τα δικά τους.

Σύγχρονες εντάσεις: Ρωσο-ουκρανικός πόλεμος και δυτικοί σύμμαχοι. Ιστορικό πλαίσιο: Η υποστήριξη των ΗΠΑ προς την Ουκρανία είναι σημαντική για την αποτροπή της Ρωσικής επιθετικότητας, αλλά η στρατηγική και η διάρκεια της υποστήριξης αμφισβητούνται.

Πιθανή αλλαγή: Υπάρχουν σενάρια (σύμφωνα με ανακοινώσεις και αναλύσεις έως 2026 μ.Χ.) ότι οι ΗΠΑ μπορεί να μειώσουν ή να σταματήσουν την υποστήριξη προς την Ουκρανία, αφήνοντας τους Ευρωπαίους να αντιμετωπίσουν μόνοι τις συνέπειες.

Συνέπειες για τους συμμάχους: Οι Ευρωπαϊκές δυνάμεις (Γερμανία, Γαλλία, Βρετανία) θα αναγκαστούν να καλύψουν μόνοι τους το στρατιωτικό και οικονομικό βάρος. Η αξιοπιστία της αμερικανικής δέσμευσης στο ΝΑΤΟ θα τεθεί υπό αμφισβήτηση.

Το παράδειγμα της Γροιλανδίας και γεωπολιτικές εντάσεις. Ιστορικό πλαίσιο: Ο Πρόεδρος Τραμπ από τον Ιανουάριο 2026 μ.Χ. φέρεται να έχει εκφράσει την πρόθεση ενσωμάτωσης της Γροιλανδίας και πιθανώς του Καναδά στις ΗΠΑ.

Συμμαχικό ενδιαφέρον: Η Γερμανική ΕΕ και η Βρετανία έχουν στρατηγικό και οικονομικό ενδιαφέρον στην Αρκτική και στην Βόρεια Αμερική. Συνέπειες: Αν πραγματοποιηθεί, θα προκαλούσε διεθνείς εντάσεις, αμφισβητώντας τα συμφέροντα Ευρωπαίων συμμάχων. Θα ενίσχυε την Αμερικανική στρατηγική παρουσία, αλλά θα έθετε σε κίνδυνο την εμπιστοσύνη των συμμάχων στην Αμερικανική δέσμευση.

Κοινά μοτίβα και μαθήματα. Αμερικανικά συμφέροντα πρώτα: Οι ΗΠΑ συχνά προτιμούν στρατηγική αυτονομία και γεωπολιτικό πλεονέκτημα, ακόμη και εις βάρος παραδοσιακών συμμάχων. Δυτικοί σύμμαχοι σε αδυναμία: Βρετανία, Γαλλία, Ολλανδία, Βέλγιο, Γερμανία αναγκάζονται να επανεκτιμήσουν στρατηγικές, οικονομικές και στρατιωτικές επιλογές.

Απομόνωση ή ήττα: Οι σύμμαχοι που βασίζονται αποκλειστικά στην αμερικανική στήριξη συχνά χάνουν στρατηγικά πλεονεκτήματα ή υποχρεώνονται σε ήττες (Σουέζ, αποαποικιοποίηση, ενδεχόμενη μειωμένη υποστήριξη στην Ουκρανία). Σημαντικότητα ανεξάρτητης στρατηγικής: Η ιστορία δείχνει ότι η υπερβολική εξάρτηση από τις ΗΠΑ μπορεί να εκθέσει συμμάχους σε απρόβλεπτες διεθνείς κρίσεις.

Οι ΗΠΑ έχουν επανειλημμένα αποδείξει ότι μπορούν να ενεργήσουν ενάντια στα συμφέροντα των δυτικών συμμάχων τους όταν θεωρούν ότι προωθούνται τα δικά τους γεωπολιτικά και στρατηγικά συμφέροντα.

Από την Διώρυγα του Σουέζ και την αποαποικιοποίηση, μέχρι τον Ρωσο-ουκρανικό πόλεμο και την Αρκτική, οι ΗΠΑ έχουν δείξει ότι η στρατηγική αυτονομία μπορεί να υπερτερεί της συνοχής της δυτικής συμμαχίας. Οι σύμμαχοι που βασίζονται αποκλειστικά στην αμερικανική στήριξη συχνά αναγκάζονται να αναθεωρήσουν πολιτικές και στρατηγικές, με κίνδυνο απομόνωσης ή ήττας.

Αν υποθέσουμε ότι οι ΗΠΑ ακολουθήσουν τα δύο σενάρια, εγκατάλειψη της Ουκρανίας και ενσωμάτωση/προσάρτηση της Γροιλανδίας, οι γεωπολιτικές συνέπειες θα είναι τεράστιες, σε στρατηγικό, οικονομικό και διπλωματικό επίπεδο.

Η εγκατάλειψη της Ουκρανίας θα έχει ως άμεσες συνέπειες την στρατιωτική και εδαφική ήττα της Ουκρανίας: Η Ρωσία θα μπορούσε να προχωρήσει σε στρατιωτική επέκταση σε περιοχές που βρίσκονται υπό αμφισβήτηση (Ντονμπάς, Χερσώνα, πιθανώς Οδησσό και Δνείπερο).

Η Ουκρανία θα μείνει μόνη, χωρίς σημαντική διεθνή στρατιωτική στήριξη, οδηγώντας σε γρήγορη ανακατάληψη εδαφών από την Ρωσία. Απώλεια αξιοπιστίας των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ: Οι Ευρωπαϊκές χώρες που βασίζονται σε Αμερικανική στήριξη θα αναγκαστούν να καλύψουν μόνες τους την αποτροπή ή να δεχθούν μεγαλύτερες Ρωσικές επιρροές.

Οι στρατηγικοί σύμμαχοι (π.χ. Πολωνία, Βαλτικές χώρες) θα νιώσουν ότι οι ΗΠΑ δεν είναι αξιόπιστος εταίρος. Διεθνές προηγούμενο: Η Ρωσία και άλλες δυνάμεις (Κίνα) θα δουν ότι οι ΗΠΑ μπορούν να εγκαταλείψουν στρατηγικά πεδία μάχης, ενισχύοντας τις δικές τους επιθετικές πολιτικές.

Μακροπρόθεσμες συνέπειες. Αναδιάταξη συμμαχιών: Ευρώπη πιθανώς να αναζητήσει στρατηγική αυτονομία και ενίσχυση της ΕΕ ως αμυντικού οργανισμού, μειώνοντας την εξάρτηση από τις ΗΠΑ. Παγκόσμια αβεβαιότητα: Άνοδος συγκρούσεων και “power vacuum” σε περιοχές υπό Ρωσική και Κινεζική επιρροή.

Η Προσάρτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ είναι στρατηγικής σημασίας αφού αυτή βρίσκεται στο Βόρειο Ατλαντικό, κοντά σε Βόρεια Αμερική και Ευρώπη. Περιλαμβάνει στρατηγικές βάσεις (Thule) και είναι πλούσια σε ορυκτά, σπάνιες γαίες και ενέργεια.

Η Αρκτική είναι ένας κρίσιμος διάδρομος για στρατηγικά όπλα και ναυτικές διαδρομές που θα ανοίξουν λόγω λιώματος πάγων. Αν οι ΗΠΑ προσαρτήσουν την Γροιλανδία θα υπάρχει  Αμερικανική στρατηγική υπεροχή:

Απόλυτος έλεγχος στρατηγικών ναυτικών και αεροπορικών διαδρομών στον Βόρειο Ατλαντικό και στην Αρκτική. Αύξηση επιρροής στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού πρώτων υλών. Σύγκρουση με Ευρωπαίους συμμάχους:

Η Γερμανία, η Βρετανία και οι Ευρωπαϊκές χώρες θα δουν τις ΗΠΑ να ενεργούν μονομερώς εις βάρος των συμφερόντων τους. Κίνδυνος πολιτικής και οικονομικής έντασης μέσα στο ΝΑΤΟ και σε άλλους πολυμερείς θεσμούς.

Διεθνές νομικό προηγούμενο: Η προσάρτηση θα παραβίαζε τη διεθνή νομιμότητα και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Δανίας. Άλλα κράτη (Καναδάς, Ρωσία, Κίνα) μπορεί να αντιδράσουν στρατιωτικά ή οικονομικά, δημιουργώντας εντάσεις στην Αρκτική.

Αν συμβούν και τα δύο ταυτόχρονα: Μείωση αξιοπιστίας των ΗΠΑ: Ευρωπαϊκοί και Ασιατικοί σύμμαχοι θα δουν τις ΗΠΑ ως απρόβλεπτο σύμμαχο. Γεωπολιτική αναδιάταξη: Ευρωπαϊκές χώρες ενδέχεται να επιδιώξουν ανεξάρτητη στρατηγική (π.χ. ισχυρότερη ΕΕ ως στρατιωτική δύναμη).

Ρωσία και Κίνα θα εκμεταλλευτούν τα κενά και την διάβρωση των συμμαχιών. Παγκόσμια αβεβαιότητα: Συνδυασμός στρατιωτικών κινήσεων στην Ουκρανία, την Αρκτική και την Αρκτική οικονομία δημιουργεί ένα “unstable multipolar world” με υψηλό ρίσκο συγκρούσεων.

Η εγκατάλειψη της Ουκρανίας θα σηματοδοτήσει στρατηγική ήττα συμμάχων και απώλεια αξιοπιστίας των ΗΠΑ. Η προσάρτηση της Γροιλανδίας θα αυξήσει τη μονομερή στρατηγική ισχύ των ΗΠΑ, αλλά θα προκαλέσει σοβαρές εντάσεις με Ευρωπαίους συμμάχους και διεθνείς αντιδράσεις. Ο συνδυασμός των δύο κινήσεων θα μπορούσε να δημιουργήσει βαθιά αναστάτωση στην διεθνή τάξη, υπονομεύοντας ΝΑΤΟ, ΕΕ και την παγκόσμια εμπιστοσύνη στην Αμερικανική ηγεσία.

Θα είναι άραγε αυτή η εξέλιξη των πραγμάτων στις μέρες μας; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, άλλα μόνο αν λάβουμε όλα τα κατάλληλα μέτρα ως λαός θα αποφύγουμε τις οποίες κακοτοπιές και θα φέρουμε εκ νέου την πολυαγαπημένη μας πατρίδα σε μία κατάσταση ακμής και ευημερίας.