ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΥ, ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΣΕ ΓΕΡΜΑΝΙΑ, ΙΤΑΛΙΑ ΚΑΙ ΙΑΠΩΝΙΑ ΕΠΑΝΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΙΛΙΤΑΡΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ ΜΕ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΠΟΥ ΤΟ ΠΡΟΣΠΑΘΗΣΑΝ ΑΥΤΟ

Επιστροφη του εθνικισμου, πολιτικου και οικονομικου σε Γερμανια, ΙΤΑΛΙΑ ΚΑΙ ΙΑΠΩΝΙΑ επανεξοπλισμου και μιλιταρισμου μετα τον Δευτερο Παγκοσμιο Πολεμο με πολιτικους που το προσπαθησαν αυτο

 Γράφει ο ΑΛΩΠΗΞ

Όπως είναι γνωστό στην εποχη μας υπάρχει επιστροφή του εθνικισμού και του μιλιταρισμού σε Γερμανία, Ιταλία και Ιαπωνία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, συνδέοντας την πολιτική, οικονομική και στρατιωτική διάσταση, με πολιτικούς που προώθησαν πιο εθνικιστικές ή επεκτατικές τάσεις.

Η επιστροφή του εθνικισμού και του μιλιταρισμού στην μεταπολεμική Γερμανία, Ιταλία και Ιαπωνία. Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, Γερμανία, Ιταλία και Ιαπωνία υπέστησαν πολιτική, οικονομική και στρατιωτική ανασυγκρότηση υπό αυστηρούς περιορισμούς.

Ωστόσο, από τα τέλη του 20ού Αιώνα μ.Χ. και κυρίως τον 21^ο Αιώνα μ.Χ. παρατηρείται μια επιστροφή πολιτικών δυνάμεων που προωθούν πιο εθνικιστικές πολιτικές, επαναπροώθηση στρατιωτικών δυνατοτήτων και ενίσχυση του μιλιταρισμού.

Γερμανία: Εθνικισμός και πολιτική της “σκληρής γραμμής”. Η μεταπολεμική Γερμανία υπήρξε μακροχρόνια δεσμευμένη στον δημοκρατικό και φιλελεύθερο σχεδιασμό, αλλά τα τελευταία χρόνια η πολιτική της σκηνή έχει δει την άνοδο εθνικιστικών τάσεων.

Οικονομική και πολιτική διάσταση. Η έντονη οικονομική ανάκαμψη της Γερμανίας (Wirtschaftswunder) έδωσε ώθηση σε πολιτικές που προωθούν την αυτοπεποίθηση και την παγκόσμια οικονομική επιρροή της χώρας.

Κοινωνικά και μεταναστευτικά ζητήματα έχουν ενισχύσει εθνικιστικά και υπερπατριωτικά ρεύματα, όπως στο AfD (Alternative für Deutschland). Στρατιωτική διάσταση: Η Γερμανία έχει αυξήσει τον προϋπολογισμό της για άμυνα, ενισχύοντας τη Bundeswehr και συμμετέχοντας ενεργά σε Νατοϊκές επιχειρήσεις.

Η πολιτική ηγεσία (Καγκελάριοι όπως Μέρκελ και Σολτς, και πολιτικοί όπως Μερτς και Βάιντελ) έχουν προωθήσει την ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας και την ενεργό διεθνή συμμετοχή, αν και με διαφορετικό τόνο: η Μέρκελ και ο Σολτς τόνισαν κυρίως συλλογικές πρωτοβουλίες ΝΑΤΟ, ενώ οι Μερτς και Βάιντελ υποστηρίζουν πιο εθνικιστική, αυτόνομη προσέγγιση.

Συμπέρασμα για Γερμανία: Η επιστροφή εθνικιστικών τάσεων αφορά κυρίως οικονομική αυτοπεποίθηση, σκληρή εξωτερική πολιτική και ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας, χωρίς να επαναλαμβάνεται το επιθετικό μιλιταριστικό μοντέλο του παρελθόντος.

Ιταλία: Εθνικισμός, επανεξοπλισμός και μιλιταριστικές τάσεις. Μετά τον πόλεμο, η Ιταλία υιοθέτησε δημοκρατικό πολίτευμα και περιορισμένο στρατό, αλλά η δεκαετία του 1.990 μ.Χ. και μετά είδε την άνοδο πολιτικών με εθνικιστικές και μιλιταριστικές τάσεις.

Πολιτικοί και πολιτικές: Σίλβιο Μπερλουσκόνι: Προώθησε εθνικιστικά-πατριωτικά μηνύματα και ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας της Ιταλίας, κυρίως μέσω οικονομικής ισχύος αλλα και προσωπικής προβολής.

Ματέο Σαλβίνι και Τζόρτζια Μελόνι: Υποστηρίζουν έντονα την εθνική κυριαρχία, περιορισμό της μετανάστευσης, και αυξημένη στρατιωτική παρουσία στην Μεσόγειο, ειδικά γύρω από την Λιβύη και την Μεσόγειο.

Στρατιωτική διάσταση: Η Ιταλία αυξάνει τον αμυντικό προϋπολογισμό και συμμετέχει σε Νατοϊκές αποστολές, ενώ παράλληλα υπάρχει έντονος δημόσιος διάλογος για την ενίσχυση του ιταλικού ναυτικού και την προστασία των θαλάσσιων ζωνών.

Συμπέρασμα για Ιταλία: Ο πολιτικός και οικονομικός εθνικισμός εκφράζεται μέσα από μιλιταριστικές δηλώσεις και ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας, ενώ η Μεσόγειος παραμένει κρίσιμο γεωστρατηγικό σημείο για την Ιταλία.

Ιαπωνία: Μιλιταρισμός και επανεξοπλισμός στη μεταπολεμική εποχή. Η Ιαπωνία, μετά τον πόλεμο, είχε συνταγματικά περιορισμένο στρατό (Άμυνα μόνο για αυτοάμυνα) και αυστηρούς περιορισμούς. Από τα τέλη του 20ού αιώνα όμως παρατηρείται αύξηση στρατιωτικών δυνατοτήτων και εθνικιστικών πολιτικών.

Οι πολιτικοί Κοϊζούμι Τζούνιτσιρο, Άμπε Σίνζο. Προώθησαν ενίσχυση της άμυνας, αναβάθμιση των δυνάμεων αυτοάμυνας, και πιο ενεργό ρόλο στην περιφερειακή ασφάλεια με επιπλέον εξοπλισμό της Ιαπωνίας.

Η δε Ταικάτσι, η νυν πρωθυπουργός της Ιαπωνίας συνεχίζει την πολιτική ενίσχυσης της στρατιωτικής παρουσίας, εκσυγχρονισμό εξοπλισμών και ενίσχυση του ρόλου της Ιαπωνίας στην περιοχή Ινδικού–Ειρηνικού.

Στρατιωτική διάσταση:, Η Ιαπωνία επενδύει σε προηγμένα οπλικά συστήματα, αεροπορία και ναυτικό, ενώ συμμετέχει σε πολυεθνικές αποστολές ασφάλειας. Η άνοδος μιλιταριστικών πολιτικών συνδέεται με την ασφάλεια απέναντι σε Κίνα και Βόρεια Κορέα, αλλά και με τον επαναπροσανατολισμό της στρατιωτικής στρατηγικής πέρα από τον παραδοσιακό περιορισμό αυτοάμυνας.

Κοινά μοτίβα στις τρεις χώρες. Ανάδυση εθνικιστικών πολιτικών: Ενίσχυση πατριωτισμού, υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων, περιορισμός μεταναστευτικών ροών. Οικονομικός εθνικισμός: Ενίσχυση εγχώριων βιομηχανιών και προσπάθεια στρατηγικής αυτοδυναμίας.

Στρατιωτική ενίσχυση: Αύξηση προϋπολογισμού για άμυνα, εκσυγχρονισμός δυνάμεων, πιο ενεργός ρόλος σε διεθνείς αποστολές. Πολιτικοί ηγέτες ως φορείς αλλαγής: Κάθε χώρα έχει ηγέτες που συνδυάζουν οικονομικό, πολιτικό και στρατιωτικό εθνικισμό για την προώθηση μιας πιο αυτοδύναμης και διεθνώς ενεργής εικόνας.

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, Γερμανία, Ιταλία και Ιαπωνία αντιμετώπισαν περιορισμούς και μεταπολεμικό έλεγχο, αλλά ο 21^ος Αιώνας δείχνει μια επιστροφή σε εθνικιστικές πολιτικές, επανεξοπλισμό και μιλιταριστικές τάσεις.

Στην Ευρώπη, η Γερμανία και η Ιταλία ενισχύουν τις στρατιωτικές τους δυνατότητες και προωθούν πολιτικές εθνικής αυτοπεποίθησης, ενώ η Ιαπωνία επανεξετάζει τον παραδοσιακό περιορισμό των δυνάμεων αυτοάμυνας για να αντιμετωπίσει περιφερειακές απειλές.

Οι πολιτικοί που συνδέονται με αυτές τις τάσεις συνδυάζουν οικονομική, στρατιωτική και πολιτική στρατηγική για να προωθήσουν την διεθνή παρουσία των χωρών τους σε περιφερειακό, αλλα και σε παγκόσμιο επίπεδο.

Υπάρχει δε και η πρότασή για πυρηνική ομπρέλα και πιθανός εθνικιστικός ανασχεδιασμός στη Γερμανία, Ιταλία και Ιαπωνία.  Η συζήτηση για την ανάπτυξη πυρηνικής ομπρέλας ή ακόμη και ανεξάρτητων πυρηνικών οπλών από χώρες όπως η Γερμανία, η Ιαπωνία και η Ιταλία έχει σοβαρές γεωπολιτικές και στρατηγικές συνέπειες, ειδικά αν συνδυαστεί με άνοδο εθνικιστικών και μιλιταριστικών πολιτικών.

Πυρηνική ομπρέλα και στρατηγική αυτονομία. Γερμανία και Ιαπωνία. Και οι δύο χώρες έχουν υψηλή τεχνολογική και οικονομική ισχύ, αλλά έχουν συνταγματικούς ή διεθνείς περιορισμούς σχετικά με πυρηνικά όπλα (Γερμανία ως μέλος της ΕΕ και ΝΑΤΟ, Ιαπωνία με το Σύνταγμα για τις δυνάμεις αυτοάμυνας και την πολιτική “No Nukes” μετά την Χιροσίμα και το Ναγκασάκι).

Πυρηνική ομπρέλα: Η Γερμανία και η Ιαπωνία βασίζονται σε πυρηνικές δυνάμεις συμμάχων τους (ΗΠΑ μέσω ΝΑΤΟ και διμερών συμφωνιών) για την αποτροπή. Η ανάπτυξη δικής τους ομπρέλας σημαίνει:

Περιορισμένη αυτονομία: Καλύπτει την εθνική ασφάλεια χωρίς να παραβιάζει διεθνείς συνθήκες. Διεθνής πίεση: Οι ΗΠΑ ή η ΕΕ μπορεί να αντιδράσουν αν οι χώρες επιχειρήσουν ανεξάρτητη ανάπτυξη πυρηνικών.

Ιταλία. Η Ιταλία επίσης βασίζεται στην Νατοϊκή ομπρέλα και δεν διαθέτει πυρηνικά όπλα. Ενίσχυση της εθνικής ασφάλειας μέσω πυρηνικής συνεργασίας ή τεχνολογικής συμμετοχής σε κοινούς πυρηνικούς φορείς θα έδινε μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη στην περιοχή της Μεσογείου.

Ανερχόμενοι εθνικιστές στην εξουσία θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη στρατηγική, αν τα κόμματα ή πολιτικοί που ανέφερες αναλάβουν την εξουσία, στην Γερμανία  η AfD (Alternative für Deutschland) θα έχει ως πιθανές τάσεις αυξημένος εθνικισμός και επιθυμία για στρατιωτική αυτονομία και πιθανή πίεση για ανάπτυξη ανεξάρτητης πυρηνικής ομπρέλας ή ακόμα και δικών τους όπλων με συνέπεια τριβές με ΕΕ και ΝΑΤΟ, ανησυχίες για περιφερειακή ασφάλεια, ειδικά με Ρωσία και Πολωνία και διεθνείς κυρώσεις ή πολιτική απομόνωση πιθανή.

Στην Ιταλία η Lega του Σαλβίνι και η Τζόρτζια Μελόνι θα έχουν ως πιθανές τάσεις εθνικιστική στρατηγική στη Μεσόγειο, έμφαση σε στρατιωτική ισχύ και προστασία θαλασσίων ζωνών. Επιθυμία για μεγαλύτερη στρατιωτική και πυρηνική αυτονομία (έστω και μέσω διασυμμαχικών συμφωνιών) με συνέπειά ανέβασμα εντάσεων με γειτονικές χώρες (Λιβύη, Τουρκία).και δυσκολία συνεργασίας με ΕΕ για κοινές πολιτικές ασφάλειας.

Στην Ιαπωνία οι Εθνικιστές (π.χ. συντηρητικοί LDP όπως οι Κοϊζούμι, Άμπε, Ταικατσι) θα έχουν ως πιθανές τάσεις άνοιγμα στο ναυτικό μιλιταρισμό και επαναξιολόγηση συνταγματικού περιορισμού στρατιωτικών δυνατοτήτων.  Εκσυγχρονισμός δυνάμεων αυτοάμυνας και ακόμα και απόκτηση πυρηνικής ομπρέλας ή στρατηγικής συνεργασίας με ΗΠΑ για πυρηνική αποτροπή με συνέπεια α αντιδράσεις από Κίνα και Βόρεια Κορέα. Ανησυχία ΗΠΑ για υπερβολική ανεξαρτησία από τη συμμαχία και προσεταιρισμός πιο επεκτατικών πολιτικών.

Αν οι εθνικιστές αποκτήσουν πλήρη εξουσία θα υπάρξει ενίσχυση στρατιωτικής ισχύος, αυξημένος προϋπολογισμός για στρατό και ναυτικό, νέα οπλικά συστήματα, πιθανή απόκτηση πυρηνικής ομπρέλας (με συμμαχίες ή ανεξάρτητα).

Ενίσχυση γεωστρατηγικό βλέψεων: Γερμανία: μεγαλύτερη ανεξαρτησία από ΝΑΤΟ, πιέσεις για ηγεμονικό ρόλο στην Ευρώπη. Ιταλία: μεγαλύτερος έλεγχος Μεσογείου και ενίσχυση περιοχής Λιβύης–Σικελίας. Ιαπωνία: ενεργότερος ρόλος στον Ινδό-Ειρηνικό, αποτροπή Κίνας και Κορέας, επέκταση στρατιωτικής ισχύος.

Διεθνείς εντάσεις: Υψηλότερος κίνδυνος στρατιωτικών συγκρούσεων ή κρίσεων. Δυσκολία συνεργασίας με ΗΠΑ, ΕΕ και ΝΑΤΟ για κοινές πολιτικές ασφάλειας. Πιθανότητα οικονομικών κυρώσεων ή περιορισμών στην τεχνολογική και στρατιωτική συνεργασία. Αναδιάταξη συμμαχιών:

Τα κράτη μπορεί να προσπαθήσουν να δημιουργήσουν νέα στρατηγικά δίκτυα, ανεξάρτητα από τις παραδοσιακές συμμαχίες, όπως π.χ. συνεργασία Γερμανίας–Ιαπωνίας–Ιταλίας σε τεχνολογία και στρατιωτική αποτροπή.

Η απόκτηση εθνικιστικής εξουσίας σε Γερμανία, Ιταλία και Ιαπωνία θα μπορούσε να ενισχύσει τον εθνικισμό, τον μιλιταρισμό και την επιθυμία για στρατηγική αυτονομία, συμπεριλαμβανομένης πιθανής ανάπτυξης πυρηνικής ομπρέλας.

Ωστόσο, οι διεθνείς αντιδράσεις και η ένταση στις περιφέρειες τους (Ευρώπη για Γερμανία, Μεσόγειος για Ιταλία, Ινδό-Ειρηνικός για Ιαπωνία) θα ήταν σημαντικές. Η κατάσταση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανακατατάξεις συμμαχιών και σε αύξηση της γεωπολιτικής αστάθειας.

Θα είναι άραγε αυτή η εξέλιξη των πραγμάτων στις μέρες μας; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, άλλα μόνο αν λάβουμε όλα τα κατάλληλα μέτρα ως λαός θα αποφύγουμε τις οποίες κακοτοπιές και θα φέρουμε εκ νέου την πολυαγαπημένη μας πατρίδα σε μία κατάσταση ακμής και ευημερίας.