ΑΙΦΝΙΔΙΑΣΤΙΚΕΣ ΕΙΣΒΟΛΕΣ ΠΟΥ ΑΠΕΤΥΧΑΝ ΠΑΡΑ ΤΗΝ ΑΡΧΙΚΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ

Αιφνιδιαστικές εισβολές που απέτυχαν παρά την αρχική επιτυχία

Γράφει ο ΑΛΩΠΗΞ

Όπως είναι γνωστό η ιστορία έχει δείξει επανειλημμένα ότι ο αιφνιδιασμός μπορεί να προσφέρει ένα κρίσιμο πλεονέκτημα στις πρώτες φάσεις ενός πολέμου, αλλά συχνά αποτυγχάνει να διασφαλίσει την μακροχρόνια νίκη.

Πέρα από τα γνωστά παραδείγματα των Καρχηδονίων, των Ιαπώνων στο Περλ Χάρμπορ ή της Γερμανίας στην Σοβιετική Ένωση, υπάρχουν και πολλές άλλες εισβολές που φαίνονταν νικηφόρες στην αρχή αλλά κατέληξαν σε στρατηγική ήττα.

Χαρακτηριστική περίπτωση είναι η εισβολή των Τευτόνων Ιπποτών στην Ρωσία τον 13^ος Αιώνα μ.Χ. Υπήρξε αρχικά στρατηγική επιτυχία αφού οι Τεύτονες ιππότες ξεκίνησαν αιφνιδιαστική εκστρατεία εναντίον των ανατολικών Σλαβικών κρατών και της Ρωσίας, καταλαμβάνοντας αρχικά εδάφη με ταχύτητα και αυξημένη στρατιωτική οργάνωση.

Η αντίσταση όμως των Ρώσων πριγκίπων, η γνώση του τοπίου και οι σκληρές κλιματολογικές συνθήκες οδήγησαν σε αντεπιθέσεις που εξουθένωσαν τους Τεύτονες. Τελικά, η εκστρατεία κατέρρευσε και οι Τεύτονες αποχώρησαν, αφήνοντας πίσω μόνο βραχυπρόθεσμο έδαφος. Το Μάθημα ήταν ότι η εξαιρετική στρατιωτική οργάνωση δεν αρκεί όταν αγνοείται το γεωγραφικό και κλιματικό περιβάλλον.

Ακολούθησαν οι Σουηδοί κατά του Μεγάλου Πέτρου στον Μεγάλο Βόρειο Πόλεμος τα έτη 1.700 μ.Χ.–1.721 μ.Χ. Υπήρξε στρατηγική επιτυχία στην αρχή του πολέμου, η Σουηδία υπό τον Κάρολο ΙΒ’ πέτυχε αιφνιδιαστικά πλήγματα στην Ρωσία, καταλαμβάνοντας περιοχές στα βόρεια και βόρεια Βαλτικά εδάφη.

Όμως ο Πέτρος ο Μέγας οργάνωσε μια σειρά μεταρρυθμίσεων και έστειλε καλύτερα εκπαιδευμένα στρατεύματα, τα οποία, σε συνδυασμό με την υπεράνθρωπη προσπάθεια των Ρώσων στον χειμώνα, οδήγησαν σε σταδιακή αντεπίθεση.

Οι Σουηδοί ηττήθηκαν οριστικά στη μάχη του Πολτάβα (1.709 μ.Χ.), που σήμανε την πτώση της Σκανδιναβικής υπεροχής. Το Μάθημα ήταν ότι ακόμα και οι αιφνιδιαστικές νίκες απαιτούν προετοιμασία για μακροχρόνιο πόλεμο και αντοχή στις μεταβαλλόμενες συνθήκες.

Οι Ιταλοί στην Ελλάδα το 1.940 μ.Χ. σημείωσαν αρχικά μια στρατηγική επιτυχία, αφού στις 28 Οκτωβρίου 1.940 μ.Χ., η Ιταλία εισέβαλε αιφνιδιαστικά στην Ελλάδα από την Αλβανία. Αρχικά υπήρχε ελπίδα για γρήγορη κατάληψη εδαφών.

Η Ελληνική αντεπίθεση όχι μόνο σταμάτησε την προέλαση των Ιταλών αλλά τους ανάγκασε να υποχωρήσουν σημαντικά στο αλβανικό έδαφος. Η Ιταλία χρειάστηκε γερμανική βοήθεια το 1.941 μ.Χ. για να κατορθώσει να εισβάλει τελικά στην Ελλάδα. Το Μάθημα ήταν ότι η  υποτίμηση του εδάφους, του ηθικού και της ετοιμότητας του αντιπάλου μπορεί να ακυρώσει ακόμη και αιφνιδιαστικές επιτυχίες.

Οι Ιταλοί στην Αίγυπτο το 1.940 μ.Χ–1.941 μ.Χ. σημείωσαν αρχικά μια στρατηγική επιτυχία, αφού στην Βόρεια Αφρική, οι Ιταλοί επιτέθηκαν αιφνιδιαστικά στη Βρετανική Αίγυπτο και κατέλαβαν προσωρινά εδάφη στην Κυρηναϊκή.

Η Βρετανική αντεπίθεση, με συνδυασμό τεχνολογικού πλεονεκτήματος και καλύτερου σχεδιασμού εφοδιασμού, ανέτρεψε την κατάσταση και ανάγκασε τους Ιταλούς σε υποχώρηση, οδηγώντας στην μεταγενέστερη επέμβαση των Γερμανών με τον Ρόμελ. Το Μάθημα ήταν ότι η έλλειψη στρατηγικής υποστήριξης και η εξάρτηση από ταχύτητα και αιφνιδιασμό δεν αντικαθιστούν την αντοχή και τον σχεδιασμό.

Οι Ναπολεόντειες εκστρατείες στην Ισπανία: Αρχικά επιτυχημένες κατακτήσεις, αλλά η μεγάλη Ισπανική αντίσταση και οι αντάρτικες ενέργειες οδήγησαν σε μακροχρόνιο πόλεμο και στρατηγική αποτυχία.

Η Γερμανική εισβολή στην Βρετανία (Operation Sea Lion, 1.940 μ.Χ.): Σχεδιάστηκε ως αιφνιδιαστική εισβολή μετά την κατάληψη της Γαλλίας, αλλά η Βρετανική αντίσταση και η αεροπορική υπεροχή (Battle of Britain) απέτρεψαν την κατάληψη.

Στην Μογγολική εισβολή στην Ρωσία τα έτη 1.237 μ.Χ.–1.240 μ.Χ. έγινε αρχική προέλαση Μογγόλων.  Οι Μογγόλοι του Μπατού Χαν  είχαν απαράμιλλη κινητικότητα, άριστη κατασκοπεία, πειθαρχία και τακτική τρόμου και στρατό προσαρμοσμένο για ανοιχτές πεδιάδες.

Κατέλαβαν Ριαζάν, Βλαντιμίρ, Κίεβο (1.240 μ.Χ.), διέλυσαν τα Ρωσικά πριγκιπάτα, επέβαλαν τον ζυγό της Χρυσής Ορδής για 250 χρόνια. Οι Ρώσοι ήταν διαιρεμένοι, τεχνολογικά κατώτεροι, χωρίς ενιαία διοίκηση.

Νίκησαν οι Μογγόλοι επειδή πολεμούσαν σαν μηχανή πολέμου, όχι σαν φεουδάρχες. Χρησιμοποιούσαν ψυχολογικό πόλεμο (σφαγές, τρόμο). Χτυπούσαν γρήγορα πριν οργανωθεί άμυνα. Δεν κρατούσαν πόλεις – τις διέλυαν.

Έγινε όμως η μεγάλη ανατροπή: Μολόντι το 1. 572 μ.Χ. επί Ιβάν του Τρομερού τον 16^ο Αιώνα μ.Χ., οι Μογγόλοι της Κριμαίας (Τάταροι) συνέχιζαν τις επιδρομές. Το 1.571 μ.Χ. έκαψαν την Μόσχα και ταπείνωσαν τον Ιβάν Δ΄.

Το 1.572 μ.Χ. επανήλθαν δριμύτεροι και με πιο μεγάλο στρατό για να ολοκληρώσουν την καταστροφή και εκ νεου κατάκτηση της Ρωσίας και τότε έγινε και η μάχη του Μολόντι μεταξύ Ρώσων και Μογγόλων εισβολέων.           .

Ο Ιβάν έστησε οχυρωμένο στρατόπεδο με άμαξες (gulyay-gorod), χρησιμοποίησε πυροβολικό και τυφέκια (στρελτσί), ανάγκασε τους Τατάρους να επιτεθούν μετωπικά, όχι κινητικά, έκοψε τον ανεφοδιασμό τους.

Οι Μογγόλοι δεν μπόρεσαν να χρησιμοποιήσουν την ταχύτητά τους, εγκλωβίστηκαν σε πόλεμο φθοράς, υπέστησαν συντριπτική ήττα από τον νέο εκπαιδευμένο στρατό του Τσάρου Ιβάν του Δ΄ του Τρομερού.

Η ήττα ήταν ιστορική. Η μάχη του Μολόντι τερμάτισε οριστικά την απειλή μογγολικής κατάκτησης της Ρωσίας, έβαλε τέλος στον ζυγό της στέπας, έδειξε ότι η εποχή των νομάδων αυτοκρατόρων τελείωσε.

Οι εισβολείς αρχικά νικούσαν σε ανοιχτό χώρο. Τρομοκρατούσαν, διαλύαν, προέλαυναν. Ο αμυνόμενος μάθαινε. Άλλαξε τεχνολογία και τακτική και έφερε τον εχθρό εκεί που δεν μπορεί να κινηθεί και ΗΗ υπεροχή του έγινε παγίδα,

Οι αιφνιδιαστικές επιθέσεις δείχνουν ότι η ταχύτητα και η έκπληξη μπορούν να γείρουν προσωρινά την ζυγαριά του πολέμου. Ωστόσο, η μακροχρόνια στρατηγική νίκη απαιτεί προετοιμασία, αντοχή, και ικανότητα διαχείρισης των αντιπάλων που αναδιοργανώνονται και αντεπιτίθενται.

Από την αρχαία Καρχηδόνα μέχρι τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τις Ναπολεόντειες εκστρατείες, το κοινό μοτίβο επαναλαμβάνεται: η έκπληξη δίνει νίκες, η αντοχή δίνει τους τελικούς νικητές στον πόλεμο.

Πολλοί υποστηρίζουν στην εποχη μας ότι μια ενδεχομένη αιφνιδιαστική νέα επίθεση Δύσης και Ισραήλ σε Ιράν ή της ΕΕ/Δ΄ Ράιχ της Γερμανίας στην Ουκρανία κατά των Ρώσων, ακόμα και αν έχουν μια αρχική προέλαση και θα συντρίβουν σύντομα και αυτές, ειδικά αν στο Ιράν εμπλακούν Ρωσία και Κίνα και στην Ουκρανία η Κίνα.

Θα είναι άραγε αυτή η εξέλιξη των πραγμάτων στις μέρες μας; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, άλλα μόνο αν λάβουμε όλα τα κατάλληλα μέτρα ως λαός θα αποφύγουμε τις οποίες κακοτοπιές και θα φέρουμε εκ νέου την πολυαγαπημένη μας πατρίδα σε μία κατάσταση ακμής και ευημερίας.